Το αντάρτικο της Σάμου σύμφωνα με τον Φοίβο Γρηγοριάδη

Ο Φοίβος Γρηγοριάδης στο πολύτομο έργο του "Το Αντάρτικο ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ-ΕΚΚΑ-5/42" αναφέρεται μεταξύ άλλων και στο αντάρτικο της Σάμου. Η αναφορά του βέβαια δεν είναι πανάκεια διότι ως γνωστόν ο ίδιος ήταν υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΕΛΑΣ άρα η αμεροληψία του ελέγχεται παρά το ότι ήταν απ΄τους συγκριτικά σοβαρότερους ιστοριογράφους του ΕΛΑΣ. Επίσης δεν είχε άμεση σχέση με το αντάρτικο του νησιού, γι'αυτό και η αφήγησή του στηρίζεται σε αναφορές άλλων και ιδιαίτερα του φιλο-εαμικού μητροπολίτη Σάμου-Ικαρίας Ειρηναίου. Γι'αυτούς τους λόγους πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι στους ισχυρισμούς του.
 Αξίζει όμως να παρατεθούν κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία που αναφέρει, διότι ούτως ή άλλως οι πληροφορίες για το αντάρτικο στα νησιά του Αιγαίου σπανίζουν.

 Σύμφωνα με τον Γρηγοριάδη η πρώτη ολιγομελής αντάρτικη ομάδα του ΕΑΜ στην Σάμο συγκροτήθηκε τον Νοέμβριο του 1942 και είχε αρχηγό τον Ιπποκράτη Ζαϊμη. Ο Ζαϊμης βγήκε στο βουνό διότι κατεζητείτο απ΄τους Ιταλούς και εκεί βρήκε άλλους 4-5 καταδιωκόμενους. Αυτή ήταν η σύνθεση της πρώτης αντάρτικης ομάδας που ονομαζόταν ΕΑΜ-Αντάρτικα Σώματα Σάμου. Η ονομασία ΕΛΑΣ δεν είχε γίνει ακόμα γνωστή στην απομακρυσμένη Σάμο.
Τον Απρίλιο του 1943 η ομάδα είχε 20 άτομα με πλημμελή οπλισμό. Τότε έφτασε στο νησί ο υπολοχαγός Λεκάτης ως αντιπρόσωπος του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής, αλλά οι σχέσεις του με τους εαμίτες δεν ήταν καθόλου καλές. Αντίθετα, είχαν καλύτερες σχέσεις με έναν εκπρόσωπο των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών ονόματι Τζιώτη. Ο Τζιώτης μαζί με έναν αντάρτη ονόματι Παριανό πέρασαν με αυτοσχέδια βάρκα απέναντι στην Τουρκία όπου ήρθαν σε επαφή με βρετανικές υπηρεσίες που δρούσαν εκεί. Σκοπός τους ήταν να παρακάμψουν τον Λεκάτη και να ενισχυθούν με οπλισμό.
 Τα κατάφεραν και επέστρεψαν με κάποια όπλα, λίρες και ένα γράμμα με οδηγίες προς τον Λεκάτη για την στάση του απέναντι στον τοπικό ΕΛΑΣ.

 Έτσι το αντάρτικο τμήμα μπόρεσε και αύξησε την δύναμή του. Αναφέρεται ότι έφτασε στους 350 άντρες, αλλά αυτό δεν μπορεί να εξακριβωθεί.
 Πολύ φιλικά προσκείμενος απέναντι στους αντάρτες ήταν και ο τοπικός μητροπολίτης Ειρηναίος που συνεργαζόταν μαζί τους όσο μπορούσε ώστε να μην γίνει αντιληπτός απ΄τους Ιταλούς.

 Στις 29 Αυγούστου 1943 οι Ιταλοί ξεκίνησαν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στο νησί με σκοπό την εξολόθρευση των ελασιτών. Δεν κατάφεραν τίποτα, εκτός απ΄τις σύνηθεις βιαιότητες κατά αμάχων. Οι ελασίτες απέφυγαν επιμελώς να συγκρουστούν μαζί τους, όπως γενικώς δεν αναφέρεται καμμία μάχη τους με ιταλικές δυνάμεις.

 Μετά την συνθηκολόγηση των Ιταλών στις 9 Σεπτεμβρίου, έφτασε στην Σάμο κλιμάκιο Άγγλων αξιωματικών για να συζητήσει με τις τοπικές ιταλικές δυνάμεις τον σχεδιασμό της συνεργασία τους. Οι Ιταλοί δεν αφοπλίστηκαν όπως έγινε σε άλλες περιοχές της χώρας αλλά διατήρησαν τον οπλισμό τους και συντάχτηκαν με τους Άγγλους ώστε να αντιμετωπίσουν από κοινού τους Γερμανούς.
 Παράλληλα, οι Άγγλοι διόρισαν επισήμως μία διοικητική επιτροπή του νησιού στην οποία θα ηγείτο ο μητροπολίτης Ειρηναίος, ο οποίος είχε οριστεί συγχρόνως και επίτιμος πρόεδρος του ΕΑΜ Σάμου. Στην επιτροπή συμμετείχαν άλλα τρία μέλη που είχε προτείνει ο Ειρηναίος και οι οποίοι του είχαν υποδειχθεί απ΄τον ΕΛΑΣ.  
 Πρακτικά δηλαδή, οι Άγγλοι ανέθεσαν επισήμως την διοίκηση της Σάμου στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ.
 Παρατηρήθηκε δηλαδή το φαινόμενο να υπάρχει εαμίτικη πολιτική διοίκηση με ταυτόχρονη ύπαρξη συντεταγμένης ιταλικής ένοπλης δύναμης και όλοι αυτοί υπό την εποπτεία των Άγγλων.
 Το τμήμα του ΕΛΑΣ, σύμφωνα με τον Γρηγοριάδη, είχε φτάσει τότε τους 1000 άνδρες.

 Την εποχή εκείνη ξεκίνησαν οι βρετανικές επιχειρήσεις για κατάληψη των Δωδεκανήσων, τα οποία τότε άνηκαν στην Ιταλία, προκειμένου να μην τα καταλάβουν οι Γερμανοί. Κατά την διάρκεια εκείνων των επιχειρήσεων έφτασαν στην Σάμο τμήματα του Ιερού Λόχου με τον διοικητή του τον αντισυνταγματάρχη Χριστόδουλο Τσιγάντε. Παρά το ότι υπήρχε αμοιβαία καχυποψία, ελασίτες και ιερολοχίτες συνεργάστηκαν ομαλά και συγκρότησαν μεικτά τμήματα.

  Η αποτυχία όμως των βρετανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων στα γειτονικά Δωδεκάνησα επηρέασε όπως ήταν φυσικό και την Σάμο. Μετά την κατάληψη της Λέρου ήταν προφανές ότι πλησίαζε η σειρά της Σάμου. Στο νησί υπήρχαν Άγγλοι κομάντος, οι Ιταλοί, και η μεικτή ελληνική δύναμη Ιερολοχιτών και ελασιτών. Θεωρητικά ήταν εφικτή η υπεράσπιση του νησιού. Όμως ο σφοδρός γερμανικός αεροπορικός βομβαρδισμός της 17ης Νοεμβρίου 1943 αποδιοργάνωσε πλήρως τους αμυνόμενους και ιδιαίτερα τους Ιταλούς που εγκατέλειψαν τις θέσεις τους.
 Η διάλυση των Ιταλών και ο γενικότερος πανικός που προκλήθηκε απ΄τον βομβαρδισμό έκαναν τους Άγγλους να αντιληφθούν ότι δεν υπήρχαν σοβαρές δυνατότητες αμύνης στην επερχόμενη γερμανική εισβολή. Έτσι διατάχτηκε η εκκένωση της Σάμου απ΄τα ένοπλα τμήματα που ήταν υπό τις διαταγές του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής. Άγγλοι κομάντος, Ιταλοί, Ιερολοχίτες και ελασίτες εγκατέλειψαν άρον άρον το νησί. Μαζί τους έφυγαν και αρκετοί άμαχοι όπως και ο μητροπολίτης Ειρηναίος.
 Ο Γρηγοριάδης γράφει ότι ο ΕΛΑΣ της Σάμου δεν εξαφανίστηκε τελείως αλλά παρέμεινε μία μικρή ομάδα 30 ατόμων, χωρίς όμως να αναφέρει καμμία δράση τους κατά των Γερμανών.



 

Από τον Ιερό Λόχο στους θρυλικούς ΛΟΚ

 Αν και το παρακάτω άρθρο δεν σχετίζεται αποκλειστικά με την θεματολογία του ιστολογίου, το αναδημοσιεύουμε διότι ασχολείται με την μετεξέλιξη του Ιερού Λόχου που συγκροτήθηκε στον ελληνικό στρατό της Μέσης Ανατολής το 1942:


Μέσα στην φωτιά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με την Ελλάδα υπό κατοχή και τον αγώνα να συνεχίζεται στο εξωτερικό, γεννήθηκαν οι πρώτοι Έλληνες Καταδρομείς. Ήταν Σεπτέμβριος του 1942 όταν στην Αίγυπτο συγκροτήθηκε μια ιδιότυπη μονάδα, ο Ιερός Λόχος με διοικητή τον Συνταγματάρχη Χριστόδουλο Τσιγάντε, που σύντομα οργανώθηκε σε μονάδα κομμάντος, δίπλα στις ανάλογες βρετανικές μονάδες που πολεμούσαν στην Μέση Ανατολή. Εκεί εντοπίζεται η αφετηρία της ιστορίας των σημερινών Ειδικών Δυνάμεων του Ελληνικού Στρατού και τότε ξεκινά η πολεμική δράση των Ελλήνων Καταδρομέων. Πολεμώντας αρχικά στο μέτωπο της Βορείου Αφρικής και μετά στο Αιγαίο Πέλαγος, οι Ιερολοχίτες εκτέλεσαν σειρά επιχειρήσεων αναγνωρίσεως, συλλογής πληροφοριών και καταδρομές εναντίον εχθρικών στόχων. Η προσφορά τους στην Ένωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα, υπήρξε καθοριστική. Μετά την λήξη του πολέμου και την διάλυση του Ιερού Λόχου, οι ανάγκες που προέκυψαν από την εμφύλια διαμάχη που ξέσπασε το 1946, υποχρέωσαν την στρατιωτική ηγεσία να επιδιώξει τον σχηματισμό ειδικών μονάδων, που θα ήταν αρκετά ευέλικτες ώστε να αναλάβουν ενεργητική δράση εναντίον των ανταρτών. Οι βετεράνοι Ιερολοχίτες απετέλεσαν την μαγιά με την οποία ζυμώθηκαν οι πρώτοι Λόχοι Ορεινών Καταδρομών, εξελισσόμενοι στις επίλεκτες μονάδες του Ελληνικού Στρατού. Στην περίοδο 1947-1949, οι Δυνάμεις Καταδρομών έγιναν θρύλος με τα κατορθώματά τους, ανυψώνοντας το ηθικό των υπολοίπων μονάδων και σκορπώντας τον φόβο στον αντίπαλο. Ενώ τόσα έχουν γραφτεί για τον Εμφύλιο, ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχαν παρουσιασθεί τόσο διεξοδικά και συνολικά οι επιχειρήσεις που ανέλαβαν οι Δυνάμεις Καταδρομών, με ηγέτη τον Υποστράτηγο Ανδρέα Καλίνσκη.


Από την δεκαετία του 1960 πλέον, οι Δυνάμεις Καταδρομών επεκτείνουν την δράση τους στην Κύπρο. Στελέχη τους εστάλησαν στην Μεγαλόνησο όπου συγκρότησαν ανάλογες Μοίρες Καταδρομών, η πρώτη εκ των οποίων γνώρισε άμεσα δράση, τον Αύγουστο του 1964, με τα γεγονότα της Μανσούρας. Η 31 Μοίρα Καταδρομών πολέμησε με τους νεοσυλλέκτους ορισμένων ημερών στο Λωρόβουνο, όπου έχυσαν το αίμα τους και οι πρώτοι Κύπριοι Καταδρομείς. Ακολούθησαν τα γεγονότα της Κοφίνου το 1967, με περιορισμένη δράση από πλευράς 32 Μοίρας Καταδρομών, για να έλθουμε στο 1974, όπου πλέον το σύνολο των τεσσάρων Μοιρών Καταδρομών της κυπριακής Εθνικής Φρουράς κλήθηκε να αντιμετωπίσει τον Τούρκο εισβολέα. Μαζί τους και μια ακόμη Μοίρα, η Α΄ Μοίρα Καταδρομών, που στάλθηκε από την Ελλάδα στο πλαίσιο της ιστορικής Επιχείρησης ΝΙΚΗ, γράφοντας μια ακόμη ηρωική σελίδα στην ιστορία των ελληνικών όπλων.

Πολύ σημαντική είναι η συγκέντρωση από τον συγγραφέα αρκετών μαρτυριών από βετεράνους πολεμιστές, οι οποίες παρατίθενται στο κείμενο, εμπλουτίζοντάς το με μοναδικό τρόπο, αφού συχνά η προσωπική εμπειρία είναι που λείπει από τις «ξερές» αναφορές που συντάσσονται εκ των υστέρων και δεν περιέχουν πολλές λεπτομέρειες. Με αυτό τον τρόπο, το κείμενο εμπλουτίζεται και κεντρίζει περισσότερο το ενδιαφέρον του αναγνώστη ενώ το έργο λαμβάνει ξεχωριστή ιστορική αξία.
Σημαντική είναι και η ύπαρξη 65 χαρτών, στους οποίους αποτυπώνονται ορισμένες από τις κυριότερες επιχειρήσεις, βοηθώντας τον αναγνώστη να σχηματίσει πληρέστερη εικόνα για την πολεμική δράση των Ελλήνων Καταδρομέων. Μια επιπλέον νότα, δίνουν οι 100 περίπου φωτογραφίες, πολλές εκ των οποίων ανήκουν στο προσωπικό αρχείο βετεράνων πολεμιστών και στο βιβλίο παρουσιάζονται για πρώτη φορά.  Το παρόν έργο συγκεντρώνει για πρώτη φορά με αναλυτικό τρόπο, την πολεμική δράση των Ελλήνων Καταδρομέων, από το 1942, έτος κατά το οποίο συγκροτήθηκε ο Ιερός Λόχος, μέχρι το 1974, στην Κύπρο. Αναδεικνύεται με αυτό τον τρόπο η κληρονομιά χρέους και τιμής που άφησαν οι παλαιότεροι, γράφοντας την ιστορία των σημερινών Ειδικών Δυνάμεων, την οποία ακόμη και τα στελέχη που υπηρετούν σε αυτές, δεν γνωρίζουν σε βάθος. 


 Πηγή

Η πολύτιμη συμβολή του "Ιερού Λόχου" στην απελευθέρωση των νησιών του Αιγαίου (1943-1945)

 Το καλοκαίρι του 1942, η Ελληνική Κυβέρνηση στην Μέση Ανατολή είχε να αντιμετωπίσει ένα δύσκαμπτο πρόβλημα. Υπήρχε μεγάλος πλεοναζόντων αξιωματικών τόσο του στρατού όσο και σωμάτων ασφαλείας, που είχαν δραπετεύσει από την Ελλάδα στην Μέση Ανατολή, αλλά δεν χρησιμοποιούνταν στις μέχρι τότε 2 σχηματισθείσες Ταξιαρχίες. Για να λυθεί το πρόβλημα αυτό ιδρύθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 1942 "λόχος επίλεκτων αθανάτων", όπου συμπεριελήφθηκαν όλοι αυτοί οι αξιωματικοί ως απλοί στρατιώτες. Διοικητής του λόχου αυτού ορίστηκε ο Συνταγματάρχης Χριστόδουλος Τσιγάντες, απότακτος Βενιζελικός αξιωματικός του κινήματος του 1935. Ο Τσιγάντες έδωσε το τελικό όνομα της μονάδας που συμβόλιζε την διαχρονική συνέχεια της στρατιωτικής αλκής των Ελλήνων και θα δοξαζόταν στους επερχόμενους εθνικούς αγώνες: ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ.

Η πρώτη κίνηση του Τσιγάντε ήταν να απομακρύνει όλους τους στρατιώτες που θεωρούσε ύποπτους ως υποκινητές αριστερής προπαγάνδας, όπως και αυτούς που εμφανώς ήταν κακοποιά και διαλυτικά στοιχεία. Αμέσως ο Τσιγάντες κατάφερε, χάρις τις διασυνδέσεις του με την Συμμαχική στρατηγική ηγεσία, να μετατρέψει τον "Ιερό Λόχο" λόγω της επίλεκτης σύνθεσης του (που αριθμούσε 200 άνδρες, 130 ήταν οι αξιωματικοί) σε καταδρομική μονάδα. Μετά από σκληρή εκπαίδευση στο στρατόπεδο της Βρετανικής SAS στο Κάιρο και νέα συμπληρωματική εκπαίδευση το 1943 στην Βρετανική Ταξιαρχία καταδρομών στην Παλαιστίνη, ο "Ιερός Λόχος" δυνάμεως πλέον 400 ανδρών περίπου, είχε καταστεί αξιόμαχος. Αρχικά η μονάδα χρησιμοποιήθηκε στα πεδία μάχης της Αφρικής, τόσο στο Ελ αλαμέιν όσο και στην Τυνησία με καλά αποτελέσματα, αλλά χρησιμοποιούμενη σε περιορισμένους στόχους.



Το Γ. Σ. Μ. Α. αποφάσισε να χρησιμοποιήσει την μονάδα στις καταδρομικές επιχειρήσεις του Αιγαίου, μεταφέροντας την στην απελευθερωμένη Σάμο τον Νοέμβριο του 1943. Μετά την ανακατάλυψη της από τους Γερμανούς, ο Ιερός λόχος μεταφέρθηκε στα Μικρασιατικά παράλια, από όπου ξεκίνησε μια σειρά από επιθετικές παραγνωρίσεις, καταδρομικές επιθέσεις, σαμποτάζ και επιθέσεις κατάληψης και απελευθέρωσης σε πολλά γερμανοκρατούμενα νησιά του Αιγαίου σε όλο το 1944. Έτσι τον Φεβρουάριο, 114 Ιερολοχίτες μετά από καταδρομή απελευθέρωσαν την Νίσυρο, στις 29 Μαρτίου με τολμηρή καταδρομή οι Ιερολοχίτες απελευθέρωσαν τα Ψαρά, ενώ μέσα στον Απρίλιο επιτέθηκαν στην Ίο, στην Πάρο και στην Αμοργό. Αλλά η σημαντικότερη επίθεση του Ιερού Λόχου έγινε τον Ιούλιο στην Σύμη, όπου η φρουρά του ήταν πάνω από 200 άνδρες. Με ένα άρτιο σχέδιο στην μεγαλύτερη επιτυχία του στον ανορθόδοξο αυτό πόλεμο, ο Ιερός λόχος εξουδετέρωσε όλη την φρουρά πετυχαίνοντας όλους τους αντικειμενικούς της σκοπούς.

Μετά από καταδρομές στην Κω, στην Θήρα και στην Κάρπαθο με συνεχή παρενόχληση του εχθρού και σαμποτάζ, τον Σεπτέμβριο του 1944 ο Ιερός λόχος απελευθέρωσε την Μύκονο με τολμηρή επίθεση στην μικρή φρουρά που είχε απομείνει, ενώ αποδέχτηκε και την παράδοση της Γερμανικής φρουράς της Λέσβου, αποκαθιστώντας την Ελληνική κυριαρχία στο νησί. Αργότερα, τον Οκτώβριο του 1944, ο Ιερός λόχος έλαβε μέρος στις επιτυχημένες συμμαχικές καταδρομές κατά της Γερμανικών φρουρών της Νάξου και της Λήμνου που οδήγησαν στην απελευθέρωση των νησιών.

Στις 25 Οκτωβρίου 1944 μια ομάδα από 50 Ιερολοχίτες αποβιβάστηκαν στην Τήλο (επισκοπή) και με τολμηρή επίθεση στο κτίριο που στέγαζε την μικρή φρουρά του νησιού, εξουδετέρωσε κάθε αντίσταση και απελευθέρωσε προσωρινά (επανακαταλήφθηκε από τους Γερμανούς λίγο αργότερα)το νησί. Εν τω μεταξύ ένα μέρος του ιερού Λόχου συνόδεψε τιμητικά την Ελληνική οικουμενική Κυβέρνηση υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου στην επιστροφή της στην ανοχύρωτη Αθήνα. Τμήμα του Ιερού λόχου παρέλασε στην Αθήνα και έγινε αποδέκτης θερμών εκδηλώσεων ευγνωμοσύνης από τον Αθηναϊκό λαό. Στις 25 Φεβρουαρίου 1945 ο Ιερός Λόχος με την βοήθεια ενός λόχου Ινδών επανακατέλαβε το νησί, εξοντώνοντας την Γερμανική φρουρά του που ήταν 200 άνδρες.

Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 1945 ο Ιερός Λόχος με εξοπλισμένα καΐκια έκανε περιπολίες στην περιοχή των Δωδεκανήσων, σφίγγοντας την πολιορκία της Ρόδου. Στα τέλη Απριλίου 217 Ιερολοχίτες χωρισμένοι σε 5 ομάδες επιχείρησαν την νύχτα και κατάφεραν να θέσουν εκτός μάχης όλα τα παράκτια φυλάκια στην Ρόδο. Τα χτυπήματα αυτά επέφεραν και την τελική παράδοση της Γερμανικής φρουράς στην Κω και στην Ρόδο τον Μάιο του 1945. Η παράδοση της Γερμανικής φρουράς στην Ρόδο έδωσε και τέλος στην απελευθερωτική δραστηριότητα του Ιερού Λόχου στο Αιγαίο. Σε αναγνώριση αυτής της σημαντικής συμβολής στον υπέρ πάντων αγώνα της υπόδουλης αλλά και υπερήφανης πατρίδας, και της θυσίας των Ιερολοχιτών στις πολεμικές επιχειρήσεις στην Τυνησία και στο Αιγαίο Πέλαγος, του απονεμήθηκε στις 22 Ιουνίου 1945, η Πολεμική Σημαία. Λίγο αργότερα και συγκεκριμένα στις 7 Αυγούστου, σε μία απέριττη τελετή στο Πεδίο του Άρεως, αυτή η Σημαία παρασημοφορήθηκε από τον τότε Αντιβασιλέα-Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό, με τον Ταξιάρχη του Αριστείου Ανδρείας και τον Πολεμικό Σταυρό Α΄ Τάξεως. Λίγο καιρό μετά, η Ακαδημία Αθηνών τίμησε τον Ιερό Λόχο με το Χρυσούν Μετάλλιό της για τις πολύτιμες υπηρεσίες που είχε προσφέρει στην αγωνιζόμενη πατρίδα κατά την περίοδο 1942 – 1945.

Τα τμήματα του Ιερού Λόχου αποστρατευτηκαν τον Αύγουστο του 1945, αλλά τα έμπειρα και εκπαιδευμένα στελέχη του αποτέλεσαν τον πυρήνα για την δημιουργία των Λ. Ο. Κ. , σχηματισμός που υπάρχει ως σήμερα στις Ελληνικές ένοπλες δυνάμεις.Οι απώλειες του Ιερού Λόχου, από την εποχή της συγκρότησής του μέχρι το τέλος των επιχειρήσεών του στη Δωδεκάνησο, ανήλθαν σε 25 νεκρούς (16 Αξιωματικούς – 9 οπλίτες), 56 τραυματισθέντες(28 Αξιωματικούς-28 οπλίτες), 3 εξαφανισθέντες και 29 αιχμαλώτους.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Όπως γίνεται αντιληπτό, ο ρόλος του Ιερού Λόχου στην απελευθέρωση των νησιών του Αιγαίου ήταν πρωταγωνιστικός. Εκείνη την χρονική στιγμή 91944) το Γ. Σ. Μ. Α. δεν είχε δυνατότητ α να απασχολήσει δυνάμεις για την απελευθέρωση κάποιων απομακρυσμένων και στρατηγικά μη κρίσιμων στόχων. Ο Ιερός Λόχος με τις πολύ μικρές αλλά επίλεκτες δυνάμεις του, παρενόχλησε αποτελεσματικά τις ολιγομελείς φρουρές των πιο απομακρυσμένων νησιών, με νυχτερινές τολμηρές καταδρομές. Όταν οι Γερμανοί άρχισαν να αποχωρούν, τα νησιά απελευθερώνονταν διαδοχικά το ένα πίσω από το άλλο, από τους Ιερολοχίτες. Οι επιχειρήσεις του Ιερού Λόχου διεξάγονταν, όπως φάνηκε, και στην καρδιά του χειμώνα υπό ιδιαίτερα αντίξοες καιρικές συνθήκες. Σημαντικός παράγοντας της τελικής επιτυχίας της επίλεκτης αυτής μονάδας, ήταν ο αρχηγός της Χριστόδουλος Τσιγάντες που στάθηκε δίπλα στους στρατιώτες του, τους παραδειγμάτισε με το θάρρος του, ενώ κράτησε τον σχηματισμό μακριά από την πολιτική επιρροή του ΕΑΜ-ΚΚΕ, που ήταν κυρίως υπεύθυνη για την διάλυση μιας ολόκληρης ταξιαρχίας στην Μ. Ανατολή.

Να σημειωθεί πως η σημαντική συμμετοχή του Ιερού Λόχου στην απελευθέρωση των Δωδεκανήσων, αποτέλεσε βασική υποθήκη για την προσάρτηση των νησιών στον Εθνικό κορμό μόλις ένα χρόνο μετά. Πόσο θλιβερό και φανατισμένο μοιάζει το τελεσίγραφο του ΕΑΜ-ΚΚΕ τον Δεκέμβριο του 1944, που ζητούσε την διάλυση του Ιερού Λόχου ως κυβερνητικής μονάδας που δεν ενέπνεε εμπιστοσύνη!!!

Πηγή: http://hellas1940.blogspot.gr/2010/01/1943-1945.html