Βιβλιοπαρουσίαση: "ΕΔΕΣ. Άγνωστες πτυχές από την ιστορία της οργάνωσης"

 

 H μονογραφία "ΕΔΕΣ -Άγνωστες πτυχές από την ιστορία της οργάνωσης" του καθηγητή Ιωάννη Παπαφλωράτου είναι μία απ΄τις λίγες προσπάθειες καταγραφής της δράσης της οργάνωσης του Ναπολέοντα Ζέρβα από έναν σύγχρονο ιστορικό.Ο συγγραφέας είναι διδάκτωρ Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

 Το αξίωμα βέβαια από μόνο του δεν προσδίδει κύρος στο έργο του. Υπάρχουν και άλλοι ιστορικοί με περγαμηνές, διόλου άγνωστοι, οι οποίοι όμως εκτίθενται λόγω του ιδεολογικοπολιτικού φανατισμού τους και των εμμονών τους.

 Αυτό δεν ισχύει για τον συγκεκριμένο ιστορικό. Παρά το ότι έχει σαφέστατα θετική άποψη για τον ΕΔΕΣ και τον Ζέρβα, εντούτοις αποφεύγει να κάνει αρνητικά σχόλια για το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ που ήταν μακράν ο πιο φανατικός εχθρός του. Ο συγγραφέας δηλαδή κινείται πάνω-κάτω στην γραμμή της εθνικής συμφιλίωσης και της λήθης των εμφυλιοπολεμικών συγκρούσεων που σημάδεψαν την εποχή εκείνη. 

 Αυτό βέβαια αφήνει πολλά περιθώρια συμπληρωματικών προσθήκων στην εργασία του, καθώς ένα σημαντικό κομμάτι της δράσης του ΕΔΕΣ είχε να κάνει με την αντιπαλότητά του με τον ΕΛΑΣ.

 Κατά την γνώμη μας, το πλέον ενδιαφέρον τμήμα του έργου του Παπαφλωράτου έχει να κάνει με την διάσπαση στον ΕΔΕΣ Αθηνών. Οι αναφορές του στο παρασκήνιο και τα γεγονότα που οδήγησαν στην διάσπασή του και στον ρόλο που έπαιξαν διάφορα πρόσωπα, είναι άκρως κατατοπιστικές και διαφωτιστικές.

Βιβλιοπαρουσίαση: Ημερολόγιo Στρατηγού Ναπολέοντα Ζέρβα, 1942-1945

   

 

"H δράση του στρατηγού Ναπολέοντα Ζέρβα κατά την περίοδο της Κατοχής ως ηγέτη του ΕΔΕΣ, μιας από τις σημαντικότερες αντιστασιακές οργανώσεις, έχει αποτυπωθεί σε πολλές ιστορικές μελέτες Ελλήνων και ξένων ερευνητών. Ο ίδιος ο Ζέρβας αποπειράθηκε να καταγράψει τα απομνημονεύματά του για την περίοδο 1941-1945 σε σειρά δημοσιευμάτων των εφημερίδων Ακρόπολις (1949-1950) και Απογευματινή (1957). Οι αναφορές αυτές, αν και διατηρούν τη σημασία τους, παρέμειναν ανολοκλήρωτες, καθώς καλύπτουν τμήμα μόνο της παρουσίας του Ζέρβα στο βουνό. Επιπλέον ενέχουν και το στοιχείο της χρονικής απόστασης από τα τεκταινόμενα της Κατοχής, αλλά και το στοιχείο της ενδιάμεσης παρεμβολής του πολυαίμακτου συμμοριτοπολέμου (1946-1949). 

 

Σε αντίθεση με τις προσπάθειες αυτές, το πρωτότυπο ημερολόγιο του Ζέρβα (το οποίο ενημέρωνε ανελλιπώς από την πρώτη ημέρα της ανόδου του στο βουνό) δεν έχει ποτέ μέχρι σήμερα δημοσιευθεί αυτούσιο. Πρόκειται για κείμενο μεγάλης ιστορικής αξίας, στο οποίο αποτυπώνονται οι πολλαπλές δυσκολίες που αντιμετώπιζε ο στρατηγός ως προς την ευόδωση του εγχειρήματός του, όλες οι μεγάλες επιχειρήσεις της περιόδου (από τον Γοργοπόταμο έως τη Μενίνα), η βιωμένη καθημερινότητα του αντάρτικου, η ζωή των χωρικών της Ηπείρου. Επιπλέον διακρίνονται ευκρινώς οι εντυπώσεις του Ζέρβα για τους συμμαχητές του, τους πολιτικούς αντιπάλους (κυρίως αυτούς του ΕΑΜ), τους Βρετανούς αξιωματικούς-συνδέσμους, τους Ιταλούς και Γερμανούς στρατιωτικούς, τα πολιτικά στελέχη που δρούσαν εντός και εκτός της χώρας. Είναι προφανές ότι η παρούσα έκδοση του ημερολογίου του Ναπολέοντα Ζέρβα έρχεται να καλύψει ένα σημαντικότατο κενό τόσο σε σχέση με την ιστορία της οργάνωσης, όσο και σε σχέση με τη γενικότερη ιστορία του ελληνικού αντιστασιακού κινήματος."                  

Ευάγγελος Τζούκας, Ιστορικός        

 

 

 

Η έκδοση, την οποία επιμελήθηκε ο Δημήτρης Θάνας, συνοδεύεται από εισαγωγή και σχολιασμό του ιστορικού Ευάγγελου Τζούκα.             

 

 

 Πηγή

Βιβλιοπαρουσίαση: "Η κόκκινη βία 1943-1946"

  Το παραπάνω βιβλίο είναι πρόσφατη έκδοση που καταπιάνεται με τα γεγονότα της συγκεκριμένης περιόδου από μία διαφορετική σκοπιά.
  Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι ο συγγραφέας Σάκης Μουμτζής προέρχεται απ΄το χώρο της αριστεράς και ανήκει στην λεγόμενη γενιά του Πολυτεχνείου. Αποφοίτησε το 1976 απ΄την Νομική και δραστηριοποιήθηκε πολιτικά στις τάξεις του Ρήγα Φεραίου και του ΚΚΕ Εσωτερικού. Για τους νεότερους να πούμε ότι το ΚΚΕ Εσωτερικού μπορεί κάλλιστα να λογίζεται, αν όχι απόλυτα σίγουρα κατά προσέγγιση, σαν ο πολιτικός πρόγονος της σημερινής ΔΗΜΑΡ και λιγότερο του ΣΥΡΙΖΑ.

 Όταν βλέπουμε έναν άνθρωπο παρόμοιου πολιτικο-κοινωνικού υπόβαθρου να γράφει ένα βιβλίο για την περίοδο 1943-46, το αναμενόμενο θα ήταν να περιμένουμε να αναπαράγει τις χιλιοειπωμένες αριστερές εξαλλοσύνες. Στην προκειμένη περίπτωση όμως αυτό δεν ισχύει ούτε κατα διάννοια.
 Ο συγγραφέας βασιζόμενος σε ευρεία βιβλιογραφία προσεγγίζει τα ιστορικά γεγονότα με κριτικό πνεύμα. Στέκεται ιδιαίτερα στα δεκεμβριανά όπου καταρρίπτει με στέρεα επιχειρηματολογία τις αριστερές μυθοπλασίες. Επίσης αναφέρεται αναλυτικά στην λογική των πολιτικών εκκαθαρίσεων και της απαξίωσης της ζωής των αντιφρονούντων που χαρακτήριζε ανέκαθεν τα κομμουνιστικά κόμματα και φυσικά την συσχετίζει με τα όσα τραγικά συνέβησαν την περίοδο της εαμοκρατίας. Και πολλά ακόμα.

 Είναι πολύ ενθαρρυντικό το γεγονός ότι βγαίνει ένας ενταγμένος αριστερός της γενιάς του Πολυτεχνείου και παραδέχεται -μετά από ενδελεχή έρευνα- τις αναμφισβήτητες ευθύνες και τα εγκλήματα της παράταξής του.

  ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ, ΕΚΤΟΣ ΑΠ΄ΤΟΥΣ ΚΥΒΕΡΝΩΝΤΕΣ

Βιβλιοπαρουσίαση: "ΠΕΑΝ (1941-1945)"

 

Το παραπάνω βιβλίο του Ευάνθη Χατζηβασιλείου σχετικά με την ΠΕΑΝ είναι η πληρέστερη εργασία που έχει γίνει μέχρι σήμερα για την συγκεκριμένη αντιστασιακή οργάνωση.

Εξίσου ενδιαφέρον είναι ότι δεν μένει μόνο σε αυτή αλλά εξετάζει γενικότερα το κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο στο οποίο δρούσαν οι λεγόμενες "κανελλοπουλικές" οργανώσεις, δηλαδή αυτές που σχετίζονταν πολιτικά με το Εθνικό Ενωτικό Κόμμα του Κανελλόπουλου. Οι πιο γνωστές από αυτές ήταν η ΠΕΑΝ και η Ιερά Ταξιαρχία.

 Πολύ χρήσιμα είναι και τα στοιχεία που παραθέτει σχετικά με την αδιαλλαξία και το μίσος των κομμουνιστών εναντίον όλων των υπολοίπων, ακόμα και κατά των μετριοπαθών κανελλοπουλικών που επιθυμούσαν την διατήρηση καλών σχέσεων με το ΕΑΜ.

 Όποιος ενδιαφέρεται για τον κόσμο της αθηναϊκής αντίστασης, για τον οποίο δυστυχώς οι πηγές είναι συγκριτικά λίγες, θα το βρει εξαιρετικά χρήσιμο.

 

Βιβλιοπαρουσίαση: "Ναπολέων Ζέρβας. Η ζωή και η δράση του"

 

Το βιβλίο "Ναπολέων Ζέρβας. Η ζωή και η δράση του" του συγγραφέα Διονύση Μπερερή είναι η πρώτη βιογραφία του αρχηγού του ΕΔΕΣ.  Δεν πρόκειται περί "αγιογραφίας" (όπως συνηθίζουν να γράφουν οι αριστεροί για τους "ήρωές" τους) αλλά για εμπεριστατωμένο έργο που βασίζεται σε πρωτογενές υλικό και βιβλιογραφικές πηγές. Άλλωστε όλοι όσοι ασχολούνται με τα ιστορικά θέματα θα γνωρίζουν ότι σε τόσο δύσκολες εποχές όπως η Κατοχή, οι άγιοι μάλλον σπάνιζαν και φυσικά ο Ναπολέων Ζέρβας δεν ήταν ένας από αυτούς.

 Στις σελίδες του βιβλίου αναφέρονται πολλά ενδιαφέροντα και εν πολλοίς άγνωστα στοιχεία απ΄την ζωή και την δράση του. Εκτός απ΄την κατοχική δράση του Ζέρβα για την οποία όλοι λίγο-πολύ έχουν κάποια ιδέα, ο Μπερερής παρουσιάζει άγνωστες πτυχές απ΄την ζωή του τόσο πριν όσο και μετά την Κατοχή.

 Αυτό που είναι όμως εντυπωσιακό είναι ότι το συγκεκριμένο έργο είναι η πρώτη και μοναδική βιογραφία που έχει εκδοθεί ποτέ για τον Ναπολέοντα Ζέρβα, και αυτή μισό αιώνα μετά τον θάνατό του! Όλες αυτές τις δεκαετίες δεν υπήρξε κανένα συγγραφικό και ερευνητικό ενδιαφέρον από κανέναν "εθνικόφρονα" ώστε να γραφεί η βιογραφία του κορυφαίου Έλληνα αντιστασιακού. 
 Από αυτό και μόνο καταλαβαίνει κανείς την ανυπαρξία της δεξιάς διανόησης στην Πατρίδα μας.
 Έτσι μην απορεί κανείς γιατί απ΄το 1974 και μετά οι αριστεροί κυριάρχησαν σχεδόν ολοκληρωτικά στους τομείς του πνεύματος, των εκδόσεων κτλ.
 Χωρίς αντίπαλο έπαιζαν... μέχρι πρότινος τουλάχιστον.
 Γιατί δυστυχώς γι'αυτούς, τα πράγματα αλλάξανε...

Βιβλιοπαρουσίαση: "Η μαύρη σκιά στην Ελλάδα"

 Η μονογραφία "Η μαύρη σκιά στην Ελλάδα" είναι έργο του ιστορικού Ιάκωβου Χονδροματίδη (ειδικευμένου στα του Β'Π.Π) και εκδόθηκε το 2001. Καταπιάνεται με την ιστορία του ελληνικού εθνικιστικού κινήματος την περιόδο του Μεσοπολέμου  και της Κατοχής.

 Για την εποχή του ήταν ένα έργο πραγματικά πρωτοποριακό που έδειξε καινούριους δρόμους κριτικής προσέγγισης της συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου. Έστω και ακούσια, προετοίμασε το έδαφος για την δυναμική εμφάνιση των αναθεωρητών ιστορικών την δεκαετία του 2000.

 Ο ιστορικός Ιάκωβος Χονδροματίδης επιχείρησε για πρώτη ίσως φορά στην σύγχρονη ιστοριογραφία μία όσο το δυνατόν αντικειμενικότερη παρουσίαση οργανώσεων και προσώπων που έπαιξαν κάποιον ρόλο -περισσότερο ή λιγότερο σημαντικό δεν έχει σημασία- στις τότε εξελίξεις. Πρόσωπα που, ως την έκδοση της μονογραφίας του, ήταν εν πολλοίς άγνωστα ακόμα και σε αυτούς που ασχολούνταν με τα ιστορικά θέματα.
 Δεν χαϊδεύει αυτιά, δεν εξωραϊζει καταστάσεις και δεν αγιογραφεί κανέναν. Ούτε βέβαια πέφτει στην παγίδα της άκριτης δαιμονοποίησης της μιας ή της άλλης πλευράς. Αυτό και μόνο κάνει το έργο του να ξεχωρίζει ποιοτικά απ΄τα έντυπα προϊόντα της αριστερής εξαλλοσύνης που κυριάρχησε απ΄το '74 και μετά, με την συνενοχή της φοβικής δεξιάς βεβαίως...

Βιβλιοπαρουσίαση: "Αντάρτες και καπετάνιοι"

Το έργο "Αντάρτες και Καπετάνιοι" του ιστορικού Τάσου Χατζηαναστασίου είναι η πληρέστερη -μέχρι σήμερα τουλάχιστον- μελέτη γύρω από το αντάρτικο στην βουλγαρική ζώνη κατοχής το 1941-44.
 Ο συγγραφέας ασχολείται με όλο το φάσμα του αντιστασιακού αγώνα στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη απ΄την πρώιμη εξέγερση του Σεπτεμβρίου του 1941 μέχρι την μεταστροφή της Βουλγαρίας 3 χρόνια μετά.

 Καταπιάνεται με κάθε γεωγραφική περιοχή όπου δρούσαν αντάρτες, αναλύοντας παράλληλα και τις μεταξύ τους διαφορές η επίλυση των οποίων σύντομα έγινε αιματηρή. Σκιαγραφεί τόσο τις Εθνικές Αντάρτικες Ομάδες (ΕΑΟ) του Τσαούς Αντών όσο και τον τοπικό ΕΛΑΣ, που ήταν οι κύριοι φορείς της αντιστασιακής δραστηριότητας στην βουλγαροκρατούμενη ζώνη, αλλά και οι πρωταγωνιστές του τοπικού κατοχικού εμφυλίου.
 Με δεδομένο ότι ο Τσαούς Αντών ήταν η δεύτερη περίπτωση (η πρώτη ήταν ο Ζέρβας) μη-κομμουνιστή οπλαρχηγού που άντεξε στον διμέτωπο αγώνα κατά την περίοδο της Κατοχής, η συγκεκριμένη μελέτη γίνεται πολύ ενδιαφέρουσα καθώς ασχολείται ιδιαιτέρως με την δράση του.

 Μακριά από αριστερές ιδεοληψίες και ανιστόρητα μεταπολιτευτικά στερεότυπα ο συγγραφέας προσεγγίζει με νηφαλιότητα το θέμα και βοηθάει τον αναγνώστη να καταλήξει σε χρήσιμα συμπεράσματα.

Βιβλιοπαρουσίαση: "Ματωμένες μνήμες 1940-1945"

 Το έργο του Ιωάννη Μπουγά "Ματωμένες μνήμες 1940-1945" κυκλοφόρησε το 2009 και ήρθε να καλύψει ένα κενό στην σύγχρονη βιβλιογραφία σχετικά με τα γεγονότα της Πελοποννήσου την εξεταζόμενη χρονική περίοδο.
 Ο συγγραφέας εστιάζει κυρίως στην Μεσσηνία (Καλαμάτα, Γαργαλιάνους, Μελιγαλάς κ.α), και όχι άδικα καθώς η συγκεκριμένη περιοχή κυριολεκτικά αιματοκυλίστηκε απ΄την δράση των κομμουνιστών το 1943-44. Βασίζεται σε ένα ευρύ φάσμα πηγών τόσο γραπτών όσο και προφορικών μαρτυριών επιζώντων.
 Δεν διστάζει να αποδώσει ευθέως τις ευθύνες εκεί που πρέπει, δηλαδή στην ηγεσία και τα τοπικά στελέχη του ΚΚΕ/ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, αλλά και σε συγκεκριμένες μονάδες του ΕΛΑΣ που πρωταγωνίστησαν στις σφαγές. Καταρρίπτει επίσης με συγκεκριμένα στοιχεία πολλούς μεταπολεμικούς ισχυρισμούς απολογητών της αριστεράς.
 Παράλληλα δεν παραλείπει να ασκήσει κριτική και στους εκπροσώπους της αντι-εαμικής πλευράς., κυρίως για την επιπολαιότητα με την οποία αντιμετώπισαν την κατάσταση που διαμορφωνόταν μετά την γερμανική αποχώρηση.

 Αναμφίβολα οι "Ματωμένες μνήμες 1940-1945" είναι βιβλίο-σταθμός.

Βιβλιοπαρουσίαση: "Κίτσος Μαλτέζος - ο αγαπημένος των θεών"

     
  Το βιβλίο του συγγραφέα Πέτρου Μακρή-Στάικου ασχολείται με την ζωή και την δράση του Κίτσου Μαλτέζου. Δεν μένει όμως εκεί, καθώς προσπαθεί να δώσει μία συνολική εικόνα της κατοχικής Αθήνας με έμφαση στις εμφύλιες συγκρούσεις της περιόδου 1943-44.
  Μπορεί οι πιο αιματηρές συγκρούσεις του κατοχικού εμφυλίου να έγιναν στα βουνά, αλλά και στην Αθήνα η κατάσταση ήταν τεταμμένη. Η προσπάθεια των κομμουνιστών να μονοπωλήσουν την αντίσταση και η φυσιολογική αντίδραση των εθνικών αθηναϊκών οργανώσεων αποτελούν το γενικότερο πλαίσιο στο οποίο δρούσε ο Μαλτέζος. Η δολοφονία του απ΄την ΟΠΛΑ ήταν ένας ακόμα κρίκος στην αλυσίδα του κατοχικού εμφυλίου.

 Αναμφίβολα το έργο του Στάικου είναι πολύ σημαντικό γιατί ήταν απ΄τις πρώτες (αν όχι η πρώτη) προσπάθειες νηφάλιας και αμερόληπτης καταγραφής ενός μέρους της δράσης των εθνικών οργανώσεων των Αθηνών. Επίσης αναφέρονται πολλά χρήσιμα στοιχεία για την ΕΠΟΝ και άλλες εαμοκομμουνιστικές οργανώσεις που δρούσαν στην πρωτεύουσα.
 Πολύ χρήσιμο βιβλίο για όποιον ενδιαφέρεται να αποκτήσει μία πρώτη επαφή με τον κόσμο της αντιστασιακής Αθήνας.

Βιβλιοπαρουσίαση: "Οι άλλοι καπετάνιοι"

 Το συλλογικό έργο "Οι άλλοι καπετάνιοι" σε επιμέλεια Νικου Μαραντζίδη είναι ένα βιβλίο-σταθμός στην ιστοριογραφία της Κατοχής και ιδιαίτερα του κατοχικού εμφυλίου σην βόρεια Ελλάδα.
 Κυκλοφόρησε το 2006 και αποτελείται από 5 ενότητες. Κεντρική Μακεδονία, περιοχή μεταξύ Στρυμόνα και Αξιού, δυτική Μακεδονία, ανατολική Μακεδονία και Θράκη, Ήπειρος.
 Για καθεμιά από αυτές ασχολείται και ένας ιστορικός.

 Ήταν το πρώτο βιβλίο που ασχολήθηκε επισταμένως με τους αντικομμουνιστές οπλαρχηγούς που έδρασαν στις συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές. Οπλαρχηγοί που άνηκαν βέβαια στο αντικομμουνιστικό στρατόπεδο αλλά που σε καμμία περίπτωση δεν μπορούν όλοι να μπουν στο ίδιο τσουβάλι. Το ξεκίνημα τους στο αντάρτικο, η πορεία τους, η μετεξέλιξή τους, τα κίνητρα, οι μέθοδοί τους διέφεραν αισθητά.

  O προσεκτικός αναγνώστης που δεν έχει φάει την παραμύθα της πάλαι ποτέ αριστερής κυριαρχίας στην ιστοριογραφίας εκείνης της περιόδου, μπορεί -εκτός απ΄τις γνώσεις που αναμφίβολα θ'αποκτήσει- να εξάγει πολλά χρήσιμα συμπεράσματα που ανατρέπουν εκ βάθρων ορισμένα απ'τα ιστορικά θέσφατα της μεταπολίτευσης.

Βιβλιοπαρουσίαση: "Στάθης Θ.Κωνσταντινίδης-Χασιλάς. Ένας αλλιώτικος καπετάνιος"

 

 Το παραπάνω βιβλίο ασχολείται με την ζωή και την δράση του Στάθη Κωνσταντινίδη, γνωστού  και ως Χασιλά, τα δύσκολα χρόνια της δεκαεττίας του '40. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην κατοχική περίοδο 1943-44 κατά την οποία ο Χασιλάς ήταν οπλαρχηγός του προσφυγικού χωριού Κλείτος και συγκρούστηκε επανειλημμένα με το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ.
  Ήταν μία τυπική περίπτωση οπλαρχηγού που ξεκίνησε συνεργαζόμενος με τις αντιστασιακές οργανώσεις, τόσο το ΕΑΜ όσο και την ΠΑΟ, αντιμετώπισε την εχθρότητα των κομμουνιστών του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και δικαιολογημένα στράφηκε εναντίον τους και εξοπλίστηκε με την ανοχή των Γερμανών.

 Ο συγγραφέας του βιβλίου είναι ο γιος του Στάθη Κωνσταντινίδη, Κώστας Κωνσταντινίδης, ο οποίος σε νεαρή ηλικία τότε έζησε τα γεγονότα από πρώτο χέρι. Είναι ίσως το πρώτο βιβλίο που γράφτηκε από έναν άνθρωπο του στενού περιβάλλοντος ενός οπλαρχηγού του ΕΕΣ της Μακεδονίας. Είναι εξαιρετικά χρήσιμο και κατατοπιστικό όσον αφορά τους λόγους και τις συνθήκες υπό τις οποίες χιλιάδες συμπατριώτες μας στην δυτική και κεντρική Μακεδονία στράφηκαν με πάθος κατά των κομμουνιστών.

Βιβλιοπαρουσίαση: "Κίσα Μπατζάκ ο Τραντέλλενας της Μακεδονίας - Βελουχιώτης ο Σταρ της Ρούμελης"

  Το παραπάνω βιβλίο του Γεώργιου  Ξανθόπουλου κυκλοφόρησε  πριν μερικούς μήνες και ασχολείται  με  την δράση του Κισά Μπατζάκ (ή αλλιώς Κυριάκου  Παπαδόπουλου) και του Άρη Βελουχιώτη (Θανάση Κλάρα).
  Ο συγγραφέας προβαίνει ουσιαστικά σε  μία σύγκριση μεταξύ των δύο, χωρίς υπεκφυγές και "διπλωματικές" προσεγγίσεις. Δεν διστάζει να πάρει θέση ρητά και καθαρά υπέρ του Κισά  Μπατζάκ ο οποίος άνηκε σε μία παρεξηγημένη και άκρως συκοφαντημένη μερίδα των εθνικών αγωνιστών της κατοχικής περιόδου.
 Παραθέτει  ενδιαφέροντα στοιχεία τόσο από ιστορικές πηγές όσο και απ΄την δική του ενδελεχή έρευνα.
  Και αν για το ποιόν  του Βελουχιώτη τα πράγματα είναι λίγο-πολύ γνωστά, προτείνουμε ανεπιφύλακτα το  βιβλίο σε όποιον ενδιαφέρεται  να μάθει κάποια πράγματα περισσότερα για τον Κισά Μπατζάκ.