Για την μάχη της Πόρτας που έδωσε (;) ο ΕΛΑΣ με τους Ιταλούς

 Ο αρχιστράτηγος του ΕΛΑΣ, Στέφανος Σαράφης, στο βιβλίο του "Ο ΕΛΑΣ" περιγράφει την δράση της συγκεκριμένης αντάρτικης οργάνωσης. Αναφέρεται σε διάφορες μάχες που έδωσε ο ΕΛΑΣ, σύμφωνα με τον ίδιο πάντα.
 Μία από αυτές τις μάχες ήταν και η μάχη της Πόρτας που έγινε 8-10 Ιουνίου 1943 στην Θεσσαλία μεταξύ Ιταλών και ελασιτών.

 Η αρχική περιγραφή της μαχης απ΄τον Σαράφη στο βιβλίο του είναι η παρακάτω στην σελ.132:

  Μιλάει για απώλειες 500 αντρών (νεκροί και τραυματίες) απ΄την πλευρά των Ιταλών.


 Παρακάτω όμως γράφει στην σελ.447:

 
 Εδώ όμως μιλάει για απώλειες 700 αντρών για τους Ιταλούς.


 Tι αξιοπιστία μπορεί να έχει κάποιος που στο ίδιο του το βιβλίο αντιφάσκει σχετικά με  τις απώλειες που ισχυρίζεται ότι προκάλεσε στον εχθρό του;

Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι αυτά είναι λεπτομέρειες.
Αυτές οι λεπτομέρειες όμως είναι που καταδεικνύουν την (α)φερεγγυότητα και την (αν)αξιοπιστία ενός αξιωματικού που μετά την ξεφτίλα που υπέστη απ΄τους ελασίτες (βλ.εδώ), αναγορεύτηκε σε "αρχιστράτηγο του ΕΛΑΣ".

 Δύο ενδιαφέροντα στοιχεία για την συγκεκριμένη μάχη είναι τα εξής:
 - Σύμφωνα με τον Σαράφη, 250-300 αντάρτες του ΕΛΑΣ κατάφεραν και συγκράτησαν 4000 βαριά οπλισμένους Ιταλούς, προξενώντας τους μάλιστα τόσο μεγάλες απώλειες (500, 700, ή και κανα χιλιάρικο αμα λάχει). Το αν και κατά πόσον αυτό ήταν εφικτό, το αφήνουμε στην κρίση του καθενός.
- Αφού αυτή ήταν η πιο μεγάλη μάχη του ΕΛΑΣ  μέχρι τότε, δεν θα έπρεπε κάποιος εκ του τριμελούς αρχηγείου του ΕΛΑΣ (Σαράφης, Βελουχιώτης, Τζήμας) να ήταν παρών και να συντονίζει τον αγώνα; Κανείς τους όμως δεν ήταν.


 Τα παραπάνω στοιχεία οδηγούν στο λογικό συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη μάχη ήταν πολύ μικρότερης έκτασης απ'ότι θέλουν οι αριστεροί να λένε. Οι απώλειες των Ιταλών σίγουρα είναι προϊόν φαντασίας του Σαράφη που άλλωστε ήταν απών και ενημερώθηκε τηλεφωνικά για την εξέλιξη της όποιας μάχης έγινε.


 Για την μάχη της Πόρτας έγραψε και ο εδεσίτης Μιχάλης Μυριδάκης στο έργο του "Οι αγώνες της φυλής", σελ.274:
  "Εις τα στενά της Πόρτας, ορεινότατη τοποθεσία, ο ΕΛΑΣ διέδιδε ότι θα αντιμετωπίσει τους Ιταλούς και προς τούτο εγκατέστησε εκεί 15-18 αντάρτες. Όταν η εμπροσθοφυλακή των Ιταλών εφάνη προ των στενών αυτών η ομάς αυτή έβαλεν εναντίον των ανερχόμενων Ιταλών και από αποστάσεως 1000-1500 μέτρων, ρίψασα όχι περισσότερους των 50-100 πυροβολισμών και κατόπιν απεσύρθη και αυτή προς το μέρος όπου ήταν και οι άλλοι ελασίται και συγκεκριμένως προς την Παληοκαρυά.
 (...)
 Κανείς αναμφισβητήτως απ΄τον ΕΛΑΣ δεν πολέμησε, και πολύ δικαίως, αφού ο αρχηγός τους συνταγματάρχης Σαράφης ουδεμίαν προσοχή έδωσε όταν επληροφορείτο τα γεγονότα και φυσικό ήταν να μην περιμένει διαφορετική στάση απ'τους απλούς αντάρτες"



 Χωρίς περισσότερα σχόλια, ο καθένας ας κρίνει τι πραγματικά έγινε τότε.
 

Η εφαρμογή της "θεωρίας του κενού" απ'τον ΕΛΑΣ απέναντι στους Γερμανούς, και η διατήρηση των δυνάμεων του για τις επιθέσεις εναντίον Ελλήνων

 Σε αυτήν την ανάρτηση είχαμε δει ότι ο Θεόδωρος Μακρίδης, διευθυντής του 3ου γραφείου του Γ.Σ του ΕΛΑΣ κατηγορούσε -μεταξύ άλλων- τους διοικητές μονάδων του ΕΛΑΣ ότι έφευγαν μόλις έβλεπαν Γερμανούς, εφαρμόζοντας την θεωρία του "κενού ενώπιον του εχθρού", και ότι έλεγαν πως οι δυνάμεις τους δεν έπρεπε να φθείρονται πολεμώντας τους κατακτητές, διότι "ήταν για αργότερα".

 Αυτοί οι ισχυρισμοί του Μακρίδη επιβεβαιώνονται και απ΄τον καπετάνιο της Ομάδας Μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ, τον γνωστό υψηλόβαθμο σκληροπυρηνικό κομμουνιστή Μάρκο Βαφειάδη.

 Ο Βαφειάδης ήταν παρών στην Β' πανελλαδική συνδιάσκεψη του ΚΚΕ που έγινε τον Δεκέμβριο του 1942. Εκεί ακούστηκε από επίσημα χείλη ότι ο ΕΛΑΣ έπρεπε να διατηρήσει τις δυνάμεις του για τον εμφύλιο πόλεμο, να αποφεύγει τις μάχες με τους κατακτητές -μέχρι αυτοδιάλυσης- ώστε αυτοί να χτυπάνε στο κενό, να χτυπάει μόνο την "αντίδραση" (δηλαδή τους Έλληνες αντιφρονούντες) κτλ [1]:
 

Εισηγητής της συγκεκριμένης πρότασης δεν ήταν κάποιος τυχαίος αλλά ο Πολύδωρος Δανιηλίδης, ο οποίος στην συγκεκριμένη συνδιάσκεψη εξελέξη μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ [2].
 Ο Δανιηλίδης ήταν μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΕΛΑΣ εκ μέρους του ΚΚΕ, και άμεσος βοηθός του γ.γ του ΚΚΕ  Γιώργου Σιάντου σε στρατιωτικά θέματα (ο Σιάντος είχε αναλάβει απ΄τον Δεκέμβριο του 1941 την καθοδήγηση στον στρατιωτικό τομέα) [3]. Ήταν επίσης μέλος της επιτροπής που είχε συστήσει η ηγεσία του ΚΚΕ τον Σεπτέμβριο του 1943 με σκοπό την σύνταξη γραπτού σχεδίου για την κατάληψη της Αττικής.[4]

 Όπως ήταν φυσικό, και με δεδομένο το κομματικό αξίωμα του εισηγητή της Πολύδωρου Δανιηλίδη, αυτή η πρόταση δεν έμεινε στα χαρτιά αλλά εφαρμόστηκε και στην πράξη.
 Ο Βαφειάδης γράφει ότι κατά τις γερμανικές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του φθινοπώρου του 1943 στην Πίνδο, η 1η και η 9η μεραρχία του ΕΛΑΣ εφάρμοσαν στην πράξη αυτήν την θεωρία, αφού οι διοικητές τους "είχαν πάρει γραμμή να αποφύγουν μάχες με τον εχθρό και να φυλάνε τις δυνάμεις τους για τον εμφύλιο πόλεμο" [5]:

    και εδώ [6]:

                                     

           
 
 Όπως είχαμε δει και εδώ, όντως η άμυνα των ελασιτών απέναντι στους γερμανούς επιδρομείς στην Πίνδο το '43 ήταν επιεικώς υποτονική.
 Μετά τα παραπάνω στοιχεία δεν χωρά αμφιβολία ότι αυτή η στάση του ΕΛΑΣ ήταν αποτέλεσμα της συγκεκριμένης κομματικής γραμμής.



 [1] "Απομνημονεύματα" του Μάρκου Βαφειάδη, Β' τόμος, σελ.76
 [2] "Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας στον πόλεμο και στην αντίσταση 1940-1945" του Αλέκου Παπαπαναγιώτου, σελ.43
 [3] "Ο ΕΛΑΣ και η εξουσία" του Γρηγόρη Φαράκου, Ά τόμος, σελ.49-50
 [4] στο ίδιο, σελ.145
 [5] "Απομνημονεύματα" του Μάρκου Βαφειάδη, Β' τόμος, σελ.77
 [6] στο ίδιο, σελ.117 και 119

Οι ελασίτες που έβλεπαν τους Γερμανούς να περνούν...

Ο αριστερός συγγραφέας Ντομινικ Εντ στο γνωστό έργο το "Οι καπετάνιοι" αναφέρεται σε ένα συμβάν που έλαβε χώρα κατά την αποχώρηση των Γερμανών απ'την Ελλάδα τον Οκτώβριο του 1944 λίγο έξω απ'την Άμφισσα.
 Παραθέτουμε αυτούσιο το απόσπασμα απ΄τις σελίδες 223-4 του προαναφερθέντος βιβλίου του:

  Υπενθυμίζουμε ότι τόσο ο ΕΛΑΣ όσο και ο ΕΔΕΣ είχαν αναλάβει την υποχρέωση να χτυπάνε τις φάλαγγες των αποχωρούντων Γερμανών κατόπιν εντολών του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής.
 Αυτό εντασσόταν στα πλαίσια της επιχείρησης "Κιβωτός" (ή Κιβωτός του Νώε) που προέβλεπε την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη φθορά των γερμανικών δυνάμεων που έφευγαν προκειμένου αυτές να μην μπορούν να αξιοποιηθούν σε άλλα πολεμικά μέτωπα.

 Απ'ότι φαίνεται όμως, βάσει των γραπτών του αριστερότατου ιστορικού Έντ, οι κομμουνιστές καθόντουσαν και κοίταζαν επί 11 μέρες (!!!) τους Γερμανούς να περνάνε και να φεύγουν ανενόχλητοι.... Σύμφωνα με τον αριστερό συγγραφέα, μέχρι και τραπέζι έστρωσαν για τον σοβιετικό αξιωματικό Ποπώφ ενόσω οι Γερμανοί αποχωρούσαν...

 Ο Εντ βέβαια προσπαθεί να ρίξει την ευθύνη εξ'ολοκλήρου στον Σιάντο ("Γέρος" ήταν το ψευδώνυμό του Σιάντου) ακολουθώντας την τακτική του μεταπολεμικού ζαχαριαδικού ΚΚΕ.
 Αυτήν την αδράνεια του ΕΛΑΣ στην Άμφισσα είχε στηλιτεύσει και ο Μακρίδης στην γνωστή έκθεσή του, επερρίπτοντας όμως την ευθύνη στον Χατζή.
 Εν πάσει περιπτώσει, το ποιος ευθύνεται γι'αυτήν την προκλητική αδράνεια είναι εσωτερικό ζήτημα των αριστερών.

 Το ιστορικό γεγονός που παραμένει είναι ότι οι "υπερ-αντιστασιακοί" ελασίτες περιορίστηκαν αυτοβούλως σε ρόλο θεατή των Γερμανών. Πάλι καλά που δεν τους παρουσίασαν όπλα κιόλας...

Ο Θόδωρος Μακρίδης ξεμπροστιάζει τον ΕΛΑΣ

Ο Θεόδωρος Μακρίδης  ήταν μόνιμος αξιωματικός με θητεία στον οθωμανικό στρατό (είχε γεννηθεί στην Κωνσταντινούπολη) ως το 1918, και απ’το 1921 ως το 1935 στον ελληνικό στρατό απ’τον οποίο αποστρατεύθηκε με τον βαθμό του ταγματάρχη μετά το αποτυχημένο κίνημα του 1935. Ανέκαθεν ήταν θαυμαστής της ΕΣΣΔ και το 1941 έγινε μέλος του ΚΚΕ.

 Κατά την διάρκεια της Κατοχής εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ και απ’τον Μάρτιο του 1944 ήταν ο διευθυντής του 3^ου Γραφείου (επιχειρήσεων) του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ. Ήταν γνωστός και με το ψευδώνυμο Έκτορας Πολίτης. Μετά την Βάρκιζα και την διάλυση του ΕΛΑΣ, συντάσσει το 1946 την περιβόητη έκθεση Μακρίδη στην οποία εμπεριέχονται πολλά αποκαλυπτικά στοιχεία για το στρατιωτικό επίπεδο, την μαχιμότητα και τις επιδόσεις του ΕΛΑΣ.

 Η έκθεση Μακρίδη έχει βαρύνουσα ιστορική σημασία διότι η αυθεντικότητά της δεν αμφισβητείται, έχει γραφτεί από έναν αξιωματικό που ήταν γνώστης της στρατιωτικής τέχνης,  είχε ενεργό και πρωταγωνιστικό ρόλο στην διοίκηση του ΕΛΑΣ, ήταν δηλωμένος κομμουνιστής και  οπαδός της σκληρής γραμμής του Βελουχιώτη.

 Η έκθεση Μακρίδη δημοσιεύτηκε στον δεύτερο τόμο του βιβλίου "Ο ΕΛΑΣ και η εξουσία" του Γρηγόρη Φαράκου, απ’όπου προέρχονται και τα στοιχεία της παρούσας ανάρτησης.

 Υπενθυμίζουμε ότι εδώ είχαμε αναφέρει συγκεκριμένα στοιχεία απ’την έκθεση Μακρίδη σχετικά με την ύπαρξη σχεδίου κατάληψης των Αθηνών απ’τον ΕΛΑΣ, απ΄τον Σεπτέμβριο του 1943 κιόλας.

 Ο Μακρίδης λοιπόν αναφέρει ότι:

 - Τον Οκτώβριο του 1944 το Γ.Σ του ΕΛΑΣ διέταξε την 13^η Μεραρχία του να επιτεθεί στην γερμανική φρουρά της Άμφισσας.  Η διαταγή δεν εκτελέστηκε κατόπιν παρέμβασης του στελέχους του ΚΚΕ Αθ.Χατζή που διέταξε το 42^ο Σύνταγμα της 13^ης Μεραρχίας να κατευθυνθεί προς την Ναύπακτο. Έτσι οι Γερμανοί απεχώρησαν απ΄την Ιτέα και την Άμφισσα σχεδόν ανενόχλητοι, αφού η επίθεση προς την Άμφισσα έγινε με ανεπαρκείς δυνάμεις και απέτυχε.

 ("Ο ΕΛΑΣ και η εξουσία" του Γρ.Φαράκου, β'τόμος σελ.72)

 - Τον Ιούλιο του 1944 κατά την διάρκεια των γερμανικών εκκαθαριστικών επιχειρήσεων στην βόρεια Πίνδο, η 9^ης Μεραρχία αποκόπηκε και διασπάστηκε στα τρία. Τότε οι της τριμελούς διοίκησής της (Καραγιάννης-Σμόλικας-Παλάσκας) έθαψαν τον ασύρματο και αποφάσισαν να ακολουθήσουν ο καθένας και από ένα τμήμα της. Το αποτέλεσμα ήταν για ένα δίμηνο περίπου η μαχητική αξία της 9^ης Μεραρχίας να μειωθεί, αφού έμεινε ουσιαστικά ακέφαλη.

 Στην συνέχεια διεξήχθησαν ανακρίσεις για να καταλογιστούν ευθύνες για αυτήν την κατάσταση και οι υπεύθυνοι να περάσουν στρατοδικείο. Τελικώς, το μόνο που έγινε ήταν να αντικατασταθεί ο στρατιωτικός διοικητής της 9^ης Μεραρχίας, συνταγματάρχης Καραγιάννης.

(στο ίδιο, σελ.72-3)

  Πέραν της έκθεσής του, υπάρχει καταγεγραμμένη γνώμη του Μακρίδη σχετικά με τις επιχειρήσεις του Ιουλίου ότι "η 9^η Μεραρχία πολεμάει στα χαρτιά και χωρίς επιθετικό πνεύμα"

(στο ίδιο, α' τόμος, σελ.82)

 Σε αυτό το σημείο ο Μακρίδης ουσιαστικά επιβεβαιώνει τις βρετανικές αναφορές για την υποτονική αντίσταση που προέβαλλε η 9^η Μεραρχία του ΕΛΑΣ απέναντι στους Γερμανούς τον Ιούλιο του 1944.

- Τον Αύγουστο του 1944, κατά την γερμανική επιχείρηση Κροιτσότερ στην Νότια Πίνδο, τρία γερμανικά άρματα διέσπασαν την αμυντική διάταξη τεσσάρων ταγμάτων του ΕΛΑΣ της 13^ης Μεραρχίας. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μπουν εύκολα οι Γερμανοί στο Καρπενήσι και την αποκοπή των 2 εκ των 4 προαναφερόμενων ταγμάτων του ΕΛΑΣ νοτίως της οδού Καρπενησίου-Λαμίας. Αυτή η  ελασίτικη δύναμη που είχε επικεφαλείς τον Ζούλα (δολοφόνο του Ψαρρού) και τον καπεταν-Λευτεριά, παρά τις διαταγές του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ και της διοίκησης της 13^ης Μεραρχίας, "αδράνησε αποφεύγουσα συστηματικώς δια παλινδρομικών κινήσεων τους Γερμανούς".  

  Μετά από 4 μέρες αδράνεια οι Ζούλας και Λευτεριάς απειλήθηκαν με τουφεκισμό αν συνέχιζαν να αδρανούν. Τελικώς όχι μόνο δεν τουφεκίστηκαν, όχι μόνο δεν τιμωρήθηκαν αλλά ο μεν Ζούλας παρέμεινε στην θέση του ως στρατιωτικός διοικητής του 36^ου Συντάγματος και ο Λευτεριάς από καπετάνιος της 13^ης Μεραρχίας προήχθη σε καπετάνιο της Ομάδας Μεραρχιών Στερεάς.

 (στο ίδιο σελ.73-4)

 Παρακάτω  αναφέρεται στην γενικότερη μαχητική ικανότητα του ΕΛΑΣ μιλώντας για συρφετό φυγάδων...

 Το μεταφέρουμε αυτούσιο:

  (στο ίδιο σελ.159)

  Δίνει και σχετικά παραδείγματα απ΄την Πελοπόννησο και την Στερεά Ελλάδα, όπου μεταξύ άλλων λέει ότι οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ δεν προορίζονταν για να πολέμουν έντονα τους Γερμανούς αλλά για αργότερα.:

  

                                 (στο ίδιο, σελ.159-160)

 Η έκθεση Μακρίδη έχει πολλές ακόμα ενδιαφέρουσες πληροφορίες που ανατρέπουν εκ των έσω τον κατασκευασμένο μύθο της αντίστασης του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ.

  Σε μελλοντικές αναρτήσεις θα παρατεθούν και άλλα σχετικά στοιχεία.

      

Τι λένε επίσημα βρετανικά στρατιωτικά αρχεία για τον ΕΛΑΣ στην δυτική Μακεδονία

 Στα ορεινά της Μακεδονίας δρούσαν σε συνεργασία με τον ΕΛΑΣ βρετανοί αξιωματικοί που έπαιζαν τον ρόλο του συνδέσμου μεταξύ των ανταρτών και των συμμαχικών υπηρεσιών του Καϊρου. Είχαν επίσης καταφτάσει και μονάδες βρετανών κομμάντος που συμμετείχαν ενεργά στις επιχειρήσεις δολιοφθοράς κατά των Γερμανών. Οι αξιωματικοί αυτοί ζούσαν εκ των έσω τον ΕΛΑΣ, ως εκ τούτου είχαν προσωπική άποψη για το επίπεδο της μαχητικότητάς του, για τις μεθόδους του αλλά και για τους πολιτικούς σκοπούς που εξυπηρετούσε.

 Επικεφαλής της συμμαχικής στρατιωτικής αποστολης στην Μακεδονία ήταν ο Νίκολας Χάμμοντ, ο οποίος στο βιβλίο του "Δυτική Μακεδονία. Αντίσταση και Συμμαχική Στρατιωτική Αποστολή 1943-1944", αναφέρει πολλές λεπτομέρειες. Εκτός απ’την δική του οπτική παραθέτει, μεταξύ άλλων και πολλά σήματα βρετανών αξιωματικών που περιέγραφαν λεπτομερώς την κατάσταση.

Τον Ιούλιο του 1944 ξεκινούν γερμανικές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στην δυτική Μακεδονία. Επ’αυτού, υπάρχει η αναφορά του ταγματάρχη Πρέντις που είχε τοποθετηθεί απ΄τον Χάμμοντ επικεφαλής της συμμαχικής αποστολής στην δυτική Μακεδονία.

 Ο Πρέντις στην παράγραφο 45 της αναφοράς του λέει:

  "Το περισσότερο όμως σημαντικό ήταν ότι όλοι οι ΤΥΚ (Τμήματα Υποστηρίξεως Καταδρομών, δηλ. βρετανοί κομμάντος) είχαν χάσει την εμπιστοσύνη τους προς τους αντάρτες και ήταν δύσκολο να προβλέψει κανείς πως θα ξανασυνεργάζονταν. Ο ΕΛΑΣ ήταν επίσης στην πιο δυσάρεστη και απωθητική διάθεση. Μετά από την γερμανική εξόρμηση άρχισαν μια βδομάδα τρόμου στα χωριά για να ξανακερδίσουν πάλι τον έλεγχο.

 Επισήμως επρόκειτο για ελέγχο  που παρατηρείτο μετά τις γερμανικές επιθέσεις, στην πραγματικότητα όμως επρόκειτο για εκμετάλλευση της ευκαιρίας να απαλλαγούν από μερικούς αντιφρονούντες. Παρατηρήθηκαν πολλές φορές περιπτώσεις χωρικών που οδηγήθηκαν σιωπηρά για εκτέλεση (…)

Η 9^η Μεραρχία (σ.σ του ΕΛΑΣ) διέταξε την Αποστολή να συγκεντρωθεί και κατά τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου, πολύ ανοικτά, μας έκλεψαν φορτία εκρηκτικών και πυρομαχικών που είχαν καταγραφεί μετά την γερμανική σύμπτυξη. Συνέλαβαν έκπληκτα μέλη των ΤΥΚ με τις γελοωδέστατες κατηγορίες και ξανεφάρμοσαν απαγορευτικές διατάξεις για μετακινήσεις."

  "Δυτική Μακεδονία. Αντίσταση και Συμμαχική Στρατιωτική Αποστολή 1943-1944" του Νίκολας Χάμμοντ,σελ.135

Ο αντισυνταγματάρχης Έντμοντς είχε στείλει προς το Κάιρο ένα σήμα που έλεγε:

 "Μετά την αποχώρηση της 9^ης Μεραρχίας προς την περιοχή 2 (σ.σ: Περιοχή 2 αποκαλούταν η περιοχή δράσης της 10ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ, δηλ. Κεντρική Μακεδονία) οι αντάρτες έφυγαν προς τους λόφους σε ασύντακτες ομάδες φυγάδων.

 (…)

 Στα περισσότερα χωριά οι κάτοικοι την έπαθαν με τους αντάρτες που είναι τώρα πολύ αποδιοργανωμένοι. Κύριος λόγος της αποστροφής τους είναι η αποτυχία τους να κάνουν καλή εμφάνιση και το γεγονός ότι έφυγαν"

 στο ίδιο, σελ.144-5

 

Πάλι ο ταγματάρχης Πρέντις σε σήμα του προς το Κάιρο:

 "Ο ΕΛΑΣ ανακάλεσε ακόμα και τμήματα που βρίσκονταν μακριά, στο Βίτσι, Σινιάτσικο, Βούρινος στην υπο εκκαθάριση επριοχή, αντί να τ’αφήσει να παρεμποδίσουν την προσέγγιση της αμυντικής περιοχής απ΄τις αρχικές τους θέσεις. Εν συνεχεία η τακτική του ΕΛΑΣ εξελίχθη στις περισσότερες περιπτώσεις στο να περιμένουν τους Ούννους (σ.σ έτσι χαρακτήριζαν υποτιμητικά οι Βρετανοί τους Γερμανούς) να ρίχνουν μερικές ριπές από μεγάλη απόσταση και μετά ν’αποσύρονται πριν αρχίσει η πραγματική επαφή με τον εχθρό σε νέα γραμμή περίπου 10 χλμ πίσω."

  στο ίδιο, σελ.147

  

και:

 "Δράση ανταρτών:  Εκτός από απροθυμία εκ μέρους των ανταρτών να εμπλακούν με τους Ούννους όταν αυτοί εκτένιζαν τα δάση, οι αντάρτες που ήταν μαζί μας και τράπηκαν σε φυγή. Άλλοι από αυτούς κουβαλούσαν μαζί τους πολιτικά ρούχα για τυχόν γρήγορη αλλαγή αν ήταν ανάγκη."

  στο ίδιο, σελ.148

 Ο Έντμοντς σε σήμα του προς τον Χάμμοντ:

 "Με την εξαίρεση λίγων ομάδων οι αντάρτες υπήρξαν λίαν ανεπαρκείς στην πρόσφατη εχθρική εκκαθαριστική επιχείρηση."

 στο ίδιο, σελ.156

 Σε άλλο σήμα του Πρέντις προς το Κάιρο:

 "Το επιτέλειο της μεραρχίας (σ.σ της 9^ης) συγκεντρώνει ο ενδιαφέρον του κυρίως στην επανεγκατάσταση του πολιτικού ελέγχου, εκτελώντας για κλοπές, και καυχάται για νίκες κατά την εχθρική επιχείρηση αντί να αναδιοργανώσει τους αντάρτες"

 στο ίδιο, σελ.149

  

και:

"Στον Αυγερινό είπαν καθαρά στον Μακλήν ότι από τους 100 άνδρες πάνω από 20 ετών μόνον 20 ήταν του ΕΑΜ και οι 25 που κατετάγησαν στον ΕΛΑΣ η πλειοψηφία κατετάγη τον τελευταίο χειμώνα μόνο μετά από απειλή εκτελέσεως. Από αυτούς μερικοί προσπάθησαν να γυρίσουν στα σπίτια τους μετά την εχθρική επίθεση αλλά κρατήθηκαν δια της βίας στις μονάδες τους. 

 Συμπέρασμα : 1) η 9^η Μεραρχία συνεκλονίσθη άσχημα, αλλά είναι αποφασισμένη να μην χάσει την στενή πίεση, λαμβάνοντα αυστηρότερα μέτρα τα οποία μπορεί να τρομοκρατήσουν τους χωρικούς σε σύντομο χρόνο(…) 2) Το ηθικό του λαού είναι υψηλό και εναντίον του ΕΛΑΣ

       στο ίδιο, σελ.152

           

  Βλέπουμε λοιπόν ότι τα βρετανικά στρατιωτικά αρχεία εκθέτουν ανεπανόρθωτα την δράση του ΕΛΑΣ στην δυτική Μακεδονία κατά την διάρκεια των γερμανικών εκκαθαριστικών επιχειρήσεων του Ιουλίου του 1944.

Κραυγαλέα αδυναμία ή και απροθυμία αντίστασης στους Γερμανούς, απροκάλυπτη εχθρικότητα κατά Ελλήνων αντιφρονούντων, κακή στάση απέναντι στους Βρετανούς συμμάχους συνθέτουν το σύνολο της ελασίτικης στάσης που κάθε άλλο παρά εθνική και αντιστασιακή δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί.

  

Τα "παλικάρια" του ΕΛΑΣ τα έκαναν -κυριολεκτικά- πάνω τους!

 Αφού μπαίνουμε στο τελευταίο σαββατοκύριακο της Αποκριάς, ευκαιρία είναι να το αντιμετωπίσουμε με πιο χαλαρή διάθεση... Άλλωστε τα γραπτά των αριστερών για την αντίσταση μας δίνουν αυτήν την δυνατότητα...

 Ας ξεκινήσουμε απ'τον Κώστα Τσανικλίδη, που διετέλεσε καπετάνιος λόχου στο 13ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ που δρούσε στο Κιλκίς:

 






 "Το 13ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ" του Κώστα Τσανικλίδη, σελ.116


Χωρίς περαιτέρω σχόλια, ας δώσουμε τον λόγο στον Κώστα Κωνσταντάρα, στρατιωτικό διοικητή του 26ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ και μετέπειτα επιτελάρχη της 6ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ:

  




"Αγώνες και διωγμοί" του Κώστα Κωνσταντάρα, σελ.135


 Όταν οι ίδιοι οι ελασίτες ομολογούν τέτοια περιστατικά σαν τα παραπάνω, τότε ο καθένας αντιλαμβάνεται το επίπεδο μαχητικότητας του ΕΛΑΣ... 
 Αντάρτες που κατουριόνταν πάνω τους με τους πρώτους πυροβολισμούς....
 Ψευτοπαλικαράδες που κάνανε  αντάρτικη "καριέρα" εκτελώντας αιχμαλώτους, και στην πρώτη δύσκολη στιγμή αφόδευαν τρέχοντας ή έτρεχαν αφοδεύοντας...
 Κωμικοτραγικές καταστάσεις που σίγουρα δεν δικαιολογούν την εικόνα των δήθεν "υπερ-μάχιμων" ανταρτών του ΕΛΑΣ...

 Μία ακόμη λεπτομέρεια που θα παρατήρησε ο προσεκτικός αναγνώστης είναι ότι τα παραπάνω κωμικοτραγικά περιστατικά δεν είχαν να κάνουν με συγκρούσεις με Γερμανούς.
 Στην πρώτη περίπτωση, πρόκειται για μία μάχη μεταξύ ΕΛΑΣ και ΠΑΟ στο Αναβρυτό τον Νοέμβριο του 1943 και στην δεύτερη περίπτωση πρόκειται για μία αντιαντάρτικη ενέδρα (και όχι οργανωμένη αντιστασιακή ενέργεια του ΕΛΑΣ κατά των Βουλγάρων...) που έστησαν οι Βούλγαροι στα κατεχόμενα απ'αυτούς ελληνικά εδάφη.

 Όταν λοιπόν κυριολεκτικά τα κάνουν πάνω τους συγκρουόμενοι με την ΠΑΟ (της οποίας τα προβλήματα εύρεσης οπλισμού και πυρομαχικών ήταν δεδομένα) και με τον βουλγαρικό κατοχικό στρατό (που ήταν τρίτης διαλογής), ο καθένας μπορεί να υποθέσει τι γινόταν όταν έβρισκαν απέναντι τους Γερμανούς....
 Μία σχετική ένδειξη ήταν η στάση τους κατά την γερμανική επιχείρηση "Πάνθηρας" όπως είδαμε εδώ