Η απαγωγή 25 χωροφυλάκων των Γιαννιτσών απ΄τους ελασίτες και η πιθανότατη εκτέλεσή τους

 Μία απ'τις προτεραιότητες των κομμουνιστών κατά την Κατοχή ήταν η διάλυση των τοπικών σταθμών της Χωροφυλακής. Όσο πλησίαζε χρονικά η αποχώρηση των κατοχικών δυνάμεων, αυτή η αναγκαιότητα γινόταν ακόμα πιο επιτακτική, καθώς οι κομμουνιστές δεν επιθυμούσαν την ύπαρξη θυλάκων ένοπλης αντίστασης που πιθανόν να τους δημιουργούσαν προβλήματα.
 Στην περίπτωση της Μακεδονίας, η θέση της Χωροφυλακής ήταν εξ'ορισμού πάρα πολύ δύσκολη. Εκτός απ΄την δεδομένη εχθρικότητα των ελασιτών είχε ν'αντιμετωπίσει και την εξίσου αρνητική στάση Βούλγαρων αξιωματούχων που κινούνταν στην περιοχή και βουλγαρίζοντων σλαβόφωνων (όπου υπήρχαν) που συκοφαντούσαν την ελληνική Χωροφυλακή στους Γερμανούς. Οι Γερμανοί ήταν λογικό να επηρεάζονται και καθώς ήταν φύσει καχύποπτοι απέναντι στις ελληνικές αρχές, σε πολλές περιπτώσεις δεν δίσταζαν να διατάξουν τον ολικό ή μερικό αφοπλισμό σταθμών Χωροφυλακής.

 Αυτό έγινε και στον νομό Πέλλας όπου το βουλγαρόφιλο στοιχείο ήταν υπαρκτό. Το Νοέμβριο του '43 η τοπική δύναμη Χωροφυλακής αφοπλίστηκε απ΄τους Γερμανούς, εκτός από ελάχιστο ατομικό οπλισμό. Αυτό κατέστησε τους διάσπαρτους σταθμούς Χωροφυλακής εξαιρετικά ευάλωτους απέναντι στον ΕΛΑΣ.
 Έτσι με συνοπτικές διαδικασίες στις 22/11/1943 το 30ο σύνταγμα του ΕΛΑΣ οργάνωσε την απαγωγή της Χωροφυλακής σε όλο τον νομό Πέλλας, πλην της Έδεσσας. Η αντίσταση εκ μέρους των χωροφυλάκων ήταν πρακτικά αδύνατη. Ακολούθησαν τους απαγωγείς τους στα όρη Πάικο και Καϊμακτσαλάν συνολικά 90 χωροφύλακες, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν απ΄την Χωροφυλακή Γιαννιτσών. Κάποιοι άλλοι μπόρεσαν και διέφυγαν ενώ κατά την επιχείρηση εκτελέστηκαν και κάποιοι που αντιστάθηκαν όπως οι μοίραρχος Γεωργίου, οι ανθυπασπιστές Μανωλάβας και Στίκας, ο ε.α. ανθυπασπιστής Λεβίδης, ο υπενωμοτάρχης Αγγελόπουλος, ο ενωμοτάρχης Κούρκουλας.

 Μες στο 1944 η Διοίκηση Χωροφυλακής Γιαννιτσών ανασυστάθηκε με διοικητή τον μοίραρχο Δημήτριο Τσάλα. Στις 06/07/1944 όμως δέχτηκε επίθεση απ΄τους ελασίτες, και συγκεκριμένα από έναν λόχο του 2ου τάγματος του 30ου συντάγματος. Το ίδιο βράδυ οι ελασίτες χτύπησαν και άλλους εξοπλισμένους Έλληνες στην πόλη των Γιαννιτσών.
 Μία ενδιαφέρουσα περιγραφή των γεγονότων κάνει ο πολιτικός εκπρόσωπος του ΕΑΜ στο 30ο σύνταγμα του ΕΛΑΣ, Θανάσης Μητσόπουλος και περιληπτικά έχει ως εξής:
   Οι χωροφύλακες αιφνιδιάστηκαν και συνελλήφθησαν όλοι, γύρω στους 25-27, και οδηγήθηκαν στα λημέρια των ανταρτών. Εκεί, ο Μητσόπουλος είχε μία πολιτική συζήτηση με τον διοικητή των χωροφυλάκων μοίραρχο Τσάλα. Σύμφωνα με τον Μητσόπουλο "ο διοικητής τους ήταν πολιτικά αφελής και καθυστερημένος", διότι ήταν ένθερμος φιλοβασιλικός.
 Μετά, οι συλληφθέντες χωροφύλακες στάλθηκαν την έδρα της 10ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ στην οποία υπαγόταν το 30ο σύνταγμα.
 Ο Μητσόπουλος δεν κάνει άλλη αναφορά σε αυτούς τους χωροφύλακες. 
 Που κρατήθηκαν, τι απέγιναν, αν αφέθηκαν ελεύθεροι κτλ.
 Τι έγιναν αυτοί οι άνθρωποι;

 Το πιθανότερο είναι ότι επρόκειτο για χωροφύλακες μη-φιλικούς προς το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, αφού σε διαφορετική περίπτωση δεν θα συμμετείχαν στην ανασύσταση της Χωροφυλακής Γιαννιτσών μετά την προηγούμενη διάλυσή της απ΄τον ΕΛΑΣ. Τα φιλοβασιλικά πιστεύω του διοικητή τους ενισχύουν αυτό το ενδεχόμενο.
 Ως γνωστόν, η συμπεριφορά του ΕΛΑΣ απέναντι σε τέτοια "αντιδραστικά" στοιχεία δεν ήταν και η πλέον φιλική, ακόμα και αν επρόκειτο για αιχμαλώτους.

 Για την τύχη αυτών των χωροφυλάκων γράφει ο Απόστολος Δασκαλάκης στην "Ιστορία ελληνικής Χωροφυλακής 1936-1950". Λέει ότι μετά την σύλληψή τους εκτελέστηκαν απ΄τους ελασίτες στην περιοχή της Αλμωπίας και ρίχτηκαν σε ομαδικό τάφο.
 Αναφέρει και τα ονόματα των νεκρών αξιωματικών:
 μοίραρχος Τσάλας
 ανθυπασπιστές Μακρής και Μαραγκόπουλος
 ενωμοτάρχης Μπουζούκος
 υπενωμοτάρχες Βλάχος, Παναγιώτου, Τσεκούρας.

 Ακόμα και αν κάποιος θέλει να αμφισβητήσει τα στοιχεία που παραθέτει ο Δασκαλάκης, θα πρέπει σίγουρα να λάβει υπόψη την περίεργη σιωπή του Μητσόπουλου -που ως πολιτικός εκπρόσωπος έλυνε και έδενε στο 30ο σύνταγμα του ΕΛΑΣ- σχετικά με την τύχη των χωροφυλάκων.
 Ήταν απίθανο να μην ήξερε τι συνέβησαν τόσοι άνθρωποι.
 Και στις περιπτώσεις αυτές μία τέτοιου είδους σιωπή εκτός από περίεργη, είναι και ένοχη...


 Πηγές:
 "Ιστορία ελληνικής Χωροφυλακής 1936-1950" του Απόστολου Δασκαλάκη, σελ.267-8
 "Το 30ο σύνταγμα του ΕΛΑΣ" του Θανάση Μητσόπουλου, σελ.119-120 και σελ.293-7

Κάποιες πρώτες παρατηρήσεις στο έργο του αριστερού ιστορικού Ιάσονα Χανδρινού για την ΟΠΛΑ και τον ΕΛΑΣ της Αθήνας

 Πριν από έναν χρόνο περίπου κυκλοφόρησε ένα έργο του γνωστού αριστερού ιστορικού Ιάσονα Χανδρινού για τον ΕΛΑΣ της Αθήνας και την ΟΠΛΑ με τίτλο "Το τιμωρό χέρι του λαού".
 Να υπενθυμίσουμε ότι παλιότερα είχαμε κάνει μία κριτική επί ενός άρθρου του συγκεκριμένου ιστορικού για τον ΕΛΑΣ, και όσον αφορά την ιδεολογική του τοποθέτηση είχαμε τονίσει ότι ήταν κεντρικός ομιλητής σε αντιφασιστική εκδήλωση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΤΑΡΣΥΑ-λαθρομεταναστών.
Τυγχάνει επίσης μαθητής του αριστερού γερμανού Χάγκεν Φλάισερ υπό την επίβλεψη του οποίου ήταν η εργασία του Χανδρινού.

 Ανεξάρτητα απ΄την ιδεολογική τοποθέτηση του Χανδρινού με την οποία μας χωρίζει χάος, πρέπει να τονιστεί ότι η συγκεκριμένη εργασία του είναι πολύ ενδιαφέρουσα και φέρνει στο φως πολλά στοιχεία για την δράση των ένοπλων κομμουνιστών στην κατοχική Αθήνα και τις συγκρούσεις με τους αντιπάλους τους.

 Σε πρώτη φάση βέβαια ο τίτλος βέβαια ξενίζει. "Το τιμωρό χέρι του λαού".
 Δίχως σχόλια, τονίζουμε ότι ο συγγραφέας ονόμασε έτσι το έργο του εμπνεόμενος από μία φράση του κομμουνιστικού εντύπου "Διαφωτιστής" για την ΟΠΛΑ. Διαβάζουμε στην σελ.117 του βιβλίου του:
 Στην πρώτη της ονομαστική εμφάνιση στα κομματικά έντυπα, η ΟΠΛΑ βαφτίστηκε "το τιμωρό χέρι του λαού που παλεύει για την ζωή, την λευτεριά και την λαοκρατία".

  Στην εισαγωγή του έργου του κάνει μερικές ενδιαφέρουσες παραδοχές, σπάνιες για αριστερό:

 Λέει (σελ.9) ότι "στην ύπαιθρο σε πλείστες περιπτώσεις, άνθρωποι ωθήθηκαν στην ένοπλη συνεργασία με τους κατακτητές λόγω οικογενειακών διαφορών, τοπικών διαμαχών ή κομματικών αυθαιρεσιών"
 Προς τιμήν του δεν μιλάει ούτε για δοσιλογισμό ούτε για προδοτική στάση αυτών των ουκ ολίγων Ελλήνων της επαρχίας που πήραν όπλα απ΄τους Γερμανούς για να πολεμήσουν τον ΕΛΑΣ.
Μία παρόμοια παραδοχή από έναν άλλον αριστερό είχαμε δει εδώ.

Στην σελ.8 λέει: "Από αυστηρά γεγονοτολογική σκοπιά η αντιστασιακή δράση του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ στον χώρο της πρωτεύουσας ταυτίζεται περισσότερο με τον πόλεμο κατά των συνεργατών του κατακτητή παρά με τον ίδιο τον κατακτητή.",
και παρακάτω:
 "Οι απλές (όσο και αληθείς) διαπιστώσεις ότι ο ΕΛΑΣ Αθήνας δεν σκότωνε Γερμανούς ή ότι οι Γερμανοί αποτελούσαν σε πολλές περιπτώσεις απλούς παρατηρητές μιας ενδοελληνικής αιματοχυσίας. μπορεί να λειτουργήσουν επίσης εντελώς παραπλανητικά"

Παρά το ότι δεν εξηγεί γιατί αυτές οι αληθείς κατ΄αυτόν διαπιστώσεις μπορεί να "λειτουργήσουν παραπλανητικά", είμαστε υποχρεωμένοι να δεχτούμε την ουσία των συμπερασμάτων του.
 Και αυτή συμπυκνώνεται στο ότι η ΟΠΛΑ και ο ΕΛΑΣ της Αθήνας στρέφονταν πρωτίστως κατά Ελλήνων, είτε των σωμάτων ασφαλείας είτε εθνικών οργανώσεων, και ο όποιος αντιστασιακός αγώνας κατά των κατακτητών πέρναγε σε τρίτη (και βάλε...) μοίρα.

 Λίγο παρακάτω όμως ο Χανδρινός προσπαθεί να μετακυλήσει στην Ειδική Ασφάλεια και κατ'επέκταση στο σύνολο των κατοχικών σωμάτων ασφαλείας, την κύρια ευθύνη για την απαρχή των εμφύλιων συγκρούσεων στην Αθήνα.

Στην σελ. 9 λέει:
 "Την εποχή που η ΟΠΛΑ εγκαινιάζει τον αιματηρό της κατάλογο, τα θύματα των γερμανικών εκτελεστικών αποσπασμάτων, της καταστολής των διαδηλώσεων και της γερμανοκαθοδηγούμενης Ειδικής Ασφάλειας είχαν φτάσει σε τριψήφιο αριθμό"


 Όμως, σύμφωνα με τα γραφόμενά του (σελ.92-94) η ΟΠΛΑ έκανε το πρώτο της χτύπημα εκτελώντας τον ταγματάρχη Χωροφυλακής Δημήτρη Αλεξόπουλο στις 27/09/1943. Ο λόγος ήταν επειδή στις 01/09/1943 ο εκτελεσθείς είχε διατάξει χωροφύλακες να ανοίξουν πυρ κατά μαχητικής πορείας που απαιτούσε την αποφυλάκιση συλληφθέντων απεργών. Υπήρξαν 3 νεκροί. Ο Χανδρινός τονίζει ότι το σύνθημα του πυρός απ΄τον Αλεξόπουλο δόθηκε "υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες", φράση που αφήνει ανοικτό κάθε ενδεχόμενο όσον αφορά τον καταμερισμό των ευθυνών για το γεγονός. Αυτή ήταν η πρώτη σύγκρουση σωμάτων ασφαλείας και υποκινούμενων απ΄το ΕΑΜ διαδηλωτών, δίχως την συμμετοχή κατακτητών.

 Εώς τότε, στις κινητοποιήσεις που είχαν γίνει μες στο ΄43 έγιναν εκτεταμμένες συγκρούσεις και υπήρξαν πολλοί νεκροί. Για το αίμα που χύθηκε όμως ευθύνονταν κατα κύριο λόγο οι κατακτητές και όχι τα ελληνικά σώματα ασφαλείας.
 Πάντα σύμφωνα με την μελέτη του Χανδρινού όσον αφορά τα θύματα των διαδηλώσεων έχουμε τα εξής:

- Στις 22/12/1942, αναφέρεται ο πρώτος νεκρός σε διαδήλωση στην κατοχική Αθήνα. Οι θύτες ήταν Ιταλοί (σελ.27).
 - Στις 24/02/1943 (σελ.27-28) αναφέρονται ακόμα δύο νεκροί και 59 τραυματίες. Για τον ένα νεκρό, ο Χανδρινός λέει ότι σκοτώθηκε από Ιταλούς, για τον άλλο νεκρό και τους τραυματίες χωρίς να είναι απολύτως σαφής, δείχνει επίσης τους Ιταλούς.
 - Στις 05/03/1943 (σελ.28) σε μεγάλη συγκέντρωση υπήρξαν 13 νεκροί και 134 τραυματίες σε συγκρούσεις με Αστυνομία, Χωροφυλακή, Ιταλούς και Γερμανούς. Ο συγγραφέας δεν προσδιορίζει όμως ποιοι ευθύνονταν για την αιματοχυσία.
- Στις 25/03/1943 (σελ. 29) σε νέα διαδήλωση υπήρχαν 2 νεκροί και 25 τραυματίες. Ο Χανδρινός δεν προσδιορίζει τους θύτες, παρά μόνο αναφέρει παρακάτω (σελ.34) ότι οι Γερμανοί χρέωναν τους νεκρούς και τραυματίες της μέρας στην Αστυνομία.
- Στις 25/06/1943 (σελ.32) σε συγκρούσεις με Ιταλούς και Γερμανούς υπήρχαν νεκροί και τραυματίες.
 - Στις 22/07/1943 (σελ.33) έγινε η πιο αιματηρή διαδήλωση με 59 νεκρούς και τραυματίες. Θύτες ήταν οι Γερμανοί που κατέστειλαν την διαδήλωση με χρήση αρμάτων μάχης.


Συνοψίζοντας, υποστηρίζει (σελ.9) ότι "σε ότι αφορά την Αθήνα, η βία των κατοχικών δυνάμεων προϋπήρχε της κόκκινης βίας"
 Σε αυτό δεν έχει άδικο μόνο που όπως φαίνεται απ΄τα παραπάνω γραπτά του, οι κύριοι υπεύθυνοι για την προηγούμενη κατοχική βία ήταν οι Γερμανοί, τους οποίους όμως δεν στόχευσε η ΟΠΛΑ και ο ΕΛΑΣ της Αθήνας (όπως και ο ίδιος ο Χανδρινός έχει παραδεχτεί) και έτσι αυτοί έμεναν σε ρόλο θεατή του αθηναϊκού εμφυλίου. Οι εξίσου συνυπεύθυνοι Ιταλοί τίθενται εκτός κάδρου αφού είχαν αποχωρήσει πλέον απ΄την Ελλάδα όταν ξεκινούσε η αιματηρή δράση των κομμουνιστών στην Αθήνα.

 Η στοχοποίηση των ελληνικών σωμάτων ασφαλείας ξεκίνησε απ΄τις 06/03/1943 απ΄τις σελίδες του Ριζοσπάστη (σελ.34) με αφορμή τα αιματηρά γεγονότα της προηγουμένης. Πάλι ο Ριζοσπάστης στις 10/08/1943 κατονόμασε δύο αξιωματικούς της Ειδικής Ασφάλειας (σελ.35) ως φυσικούς αυτουργούς για δύο φόνους στην διαδήλωση της 22/07/1943.
 Όπως είναι γνωστό η αξιοπιστία των καταγγελιών που γίνονταν απ΄τις στήλες του Ριζοσπάστη και άλλων εαμικών/κομμουνιστικών εντύπων κατά των αντιπάλων τους, ήταν επιεικώς συζητήσιμη και πρέπει να αντιμετωπίζεται τουλάχιστον με επιφύλαξη.
 Το δόγμα "πας μη εαμίτης γκεσταπίτης" εφαρμοζόταν κατα γράμμα, ενώ δεν είναι τυχαίο το χρονικό σημείο (Μάρτιος του '43) της πρώτης λεκτικής επίθεσης κατά των σωμάτων ασφαλείας. Υπενθυμίζουμε ότι τις ίδιες μέρες είχε λάβει χώρα στο βουνό το πρώτο σοβαρό κρούσμα του κατοχικού εμφυλίου με την διάλυση της ομάδας Κωστόπουλου-Σαράφη στην Θεσσαλία απ΄τον ΕΛΑΣ.

Γενικότερα δεν ήταν παράλογο που υπήρχε αντιπαλότητα μεταξύ των εαμοκομμουνιστικών οργανώσεων και των δομικά αντικομμουνιστικών σωμάτων ασφαλείας. Το κατακριτέο όμως ήταν ότι οι κομμουνιστές έθεταν με τον πλέον σαφή τρόπο αυτήν την πολιτική αντιπαλότητα σε πρώτο πλάνο, υποβιβάζοντας στην πράξη τον αντιστασιακό αγώνα που διατυμπάνιζαν πως έκαναν.
 Με τον τρόπο αυτό, έδειχναν αν μη τι άλλο ποιες ήταν οι προτεραιότητές τους...


 Σε επόμενη ανάρτηση θα επανέλθουμε με ενδιαφέροντα στοιχεία για την ΟΠΛΑ και τον ΕΛΑΣ της Αθήνας, πάντα με βάση την εργασία του Ιάσονα Χανδρινού.

Η Χωροφυλακή στον Έβρο της Κατοχής

  Ο νομός Έβρου αποτέλεσε την εξαίρεση στον κανόνα της βουλγαρικής κατοχής της Θράκης το 1941-44. Το μεγαλύτερο μέρος ήταν υπό γερμανική κατοχή διότι οι Γερμανοί ήθελαν να έχουν τον έλεγχο των ελληνοτουρκικών συνόρων λόγω της αβεβαιότητας για την στάση της Τουρκίας.
 Οι Γερμανοί, εν αντιθέσει με τους Βούλγαρους, δεν κατήργησαν τις ελληνικές κρατικές υπηρεσίες οι οποίες παρέμειναν σε λειτουργία.
 Συγκεκριμένα η Χωροφυλακή επαναλειτούργησε στον Έβρο απ΄τον Ιούλιο του 1941 και πολλά στελέχη της ανέπτυξαν πατριωτική δράση.

Στην περιοχή της Ορεστιάδας συγκροτήθηκε η Εθνική Οργάνωση Ορεστιάδας στην οποία πρωτοστάτησαν ο υπομοίραρχος Χριστόπουλος και ο ανθυπομοίραρχος Πασσάς που άνηκαν στην τοπική Υποδιοίκηση Χωροφυλακής. Η οργάνωση μέσω του ελληνικού προξενείου Ανδριανούπολης συνδεόταν με το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής και μεταβίβαζε πληροφορίες που αντλούσε μέσω κατασκοπίας. Παράλληλα φυγάδευε και αξιωματικούς προς την Μέση Ανατολή. Η δράση των Πασσά και Χριστόπουλου έγινε αντιληπτή απ΄τους Γερμανούς που τους συνέλλαβαν και τους φυλάκισαν στο Διδυμότειχο. Κατάφεραν όμως να δραπετεύσουν και να διαφύγουν στην Μέση Ανατολή το καλοκαίρι του 1942.

 Στις αρχές του '42 με πρωτοβουλία αξιωματικών της Χωροφυλακής της Διοίκησης Έβρου συγκροτήθηκε η οργάνωση Βόρειοι Υπερασπιστές Ελλάδας (ΒΥΕ) που συνεργαζόταν με την προαναφερθείσα οργάνωση της Ορεστιάδας. Κυριότερα στελεχη της ήταν ο ταγματάρχης Δρεμπέλας, ο υπομοίραρχος Κατσαρέας, ο υπενωμοτάρχης Παναγιωτόπουλος κτλ.
Η οργάνωση διενεργούσε κατασκοπία σε βάρος των Γερμανών και έδινε σχετικές πληροφορίες στους Συμμάχους, και βοηθούσε στρατιωτικούς και πολίτες να διαφύγουν στην Μέση Ανατολή.
 Ο ταγματάρχης Δρεμπέλας δεν έμεινε όμως σε αυτά. Προσπάθησε να συγκροτήσει και αντάρτικες ομάδες σε συνεργασία με τον ταγματάρχη Γεώργιο Σταθάτο και τον οπλαρχηγό Σαράντη Δρατζίδη.

 Οι Γερμανοί όμως κατάφεραν να εξαρθρώσουν και αυτήν την οργάνωση στις αρχές του '43. Πολλά μέλη της συνελλήφθησαν και μεταξύ αυτών ο χωροφύλακας Μουγκρίδης εκτελέστηκε. Τον Φεβρουάριο οι Δρεμπέλας και Κατσαρέας προσπάθησαν να διαφύγουν προς την Τουρκία με σκοπό να πάνε από κει στην Μέση Ανατολή αλλά δεν τα κατάφεραν. Σκοτώθηκαν από αγνώστους στα ελληνοτουρκικά σύνορα κοντά στον ποταμό Έβρο.

 Αυτό ήταν και το τέλος της πρώτης αντιστασιακής προσπάθειας στον Έβρο. Η γρήγορη διάλυση της ΒΥΕ απ΄τους Γερμανούς προφανώς οφειλόταν στην έλλειψη συνωμοτικής πείρας των στελεχών της Χωροφυλακής που πρωτοστάτησαν στην ίδρυσή της.
 Η διάλυσή της όμως δεν σήμαινε και την ολοκληρωτική απουσία εθνικής αντίστασης στην περιοχή. Όπως είχαμε δει εδώ, ο ταγματάρχης Σταθάτος (που αναφέραμε παραπάνω) συνέχισε την δράση του, οργάνωσε αντάρτικο σώμα αλλά έπεσε θύμα της κομμουνιστικής εμφυλιοπολεμικής τακτικής που εφαρμοζόταν και στον ακριτικό Έβρο...


 Πηγή: "Ιστορία ελληνικής Χωροφυλακής 1936-1950" του Απόστολου Δασκαλάκη

Αγώνες και θυσίες της ελληνικής Χωροφυλακής στην κατοχική Κρήτη

 Η Κρήτη αποτέλεσε μία ξεχωριστή περίπτωση όσον αφορά τα δρώμενα του 1941-44. Καταρχήν, ήταν η γεωγραφική της θέση που την καθιστούσε σε κάποιο βαθμό απομονωμένη απ΄την υπόλοιπη Ελλάδα, με συνέπεια να μην επηρεαστεί τόσο πολύ απ΄τις εμφύλιες κατοχικές διαμάχες.
  Απ΄την άλλη, η αιματηρή μάχη της Κρήτης που προηγήθηκε προκάλεσε την πολύ σκληρή γερμανική κατοχή στο νησί. Σημαντικό μέρος των γερμανικών αντιποίνων στρέφονταν κατά της Χωροφυλακής που είχε συμμετάσχει ενεργά στην μάχη της Κρήτης.

 Στην περιοχή του Ρεθύμνου οι Γερμανοί φυλάκισαν όλα τα μέλη του Τάγματος της Σχολής Χωροφυλακής και εκτέλεσαν πολλούς αξιωματικούς και οπλίτες του. Εκτέλεσαν επίσης τον διοικητή της Υποδιοικήσεως Μυλοποτάμου, ανθυπομοίραρχο Παναγιωτάκο και έναν ακόμη χωροφύλακα, καθώς και τον σταθμάρχη Πηγής  ενωμοτάρχη Γιαπετζάκη λόγω της δράσης τους κατά Γερμανών αλεξιπτωτιστών.

 Στα Χανιά, οι Γερμανοί αρχικά χρησιμοποιούσαν τους χωροφύλακες για διάφορες αγγαρείες εξευτελίζοντάς τους. Συγχρόνως λεηλάτησαν τους σταθμούς της Χωροφυλακής, παίρνοντας ότι θεωρούσαν χρήσιμο, με αποτέλεσμα η λειτουργία του σώματος να καταστεί προβληματική.
 Απ΄τα γερμανικά αντίποινα στην περιοχή των Χανίων δεν εξαιρέθηκαν φυσικά οι χωροφύλακες. Τις πρώτες μέρες της Κατοχής εκτελέστηκαν περίπου 30. Ο μοίραρχος Αρχοντάκης, ο στρατηγός Βουράκης και πολλοί συγγενείς του, οι υπενωμοτάρχες Βεργανελάκης και Κατσούλης, ο υπενωμοτάρχης Βεργανελάκης και πολλοί ακόμα εκτελέστηκαν απ΄τους κατακτητές.

 Γενικώς σε όλη την Κρήτη η Χωροφυλακή ανέπτυξε σημαντικό εθνικό έργο κατά την Κατοχή.

 - Καθοριστική ήταν η συμβολή των χωροφυλάκων Πατεράκη, Σαβιολάκη και Ζωιδάκη (ο τελευταίος σκοτώθηκε σε συμπλοκή με Γερμανούς) στην απαγωγή του γερμανού στρατηγού Κράιπε από Άγγλους τον Απρίλιο του 1944.

- Πολλοί χωροφύλακες ήταν σε στενή συνεργασία με τους Συμμάχους για την φυγάδευση Άγγλων στην Μέση Ανατολή, αλλά και για κατασκοπεία. Πολύ σημαντικό έργο επιτέλεσαν -μεταξύ άλλων- ο υπομοίραρχος Κυριάκης, ο ανθυπασπιστής Ρέτζος, ο ενωμοτάρχης Βαμιαδάκης που δρούσαν στο νομό Ρεθύμνου.  Κάποιοι αποκαλύφθηκαν με συνέπεια είτε να εκτελεστούν απ΄τους Γερμανούς (π.χ μοίραρχος Καπετανάκης, ανθυπομοίραρχοι Κωνσταντακόπουλος και  Μάζης, χωροφύλακας Μαραγκουδάκης, ενωμοτάρχης Φραγκάκης) είτε να αναγκαστούν να διαφύγουν εκτός Κρήτης (π.χ. ανθυπασπιστής Δραμυτινός, υπομοίραρχος Ιερωνυμάκης, ενωμοτάρχης Μαλανδράκης, υπενωμοτάρχης Κουρμουλής κ.α.). Ο ενωμοτάρχης Τσουρουνάκης συνελλήφθη απ'τους Γερμανούς και επρόκειτο να εκτελεστεί, αλλά τελικώς κατάφερε να αθωωθεί.

- Χάρη σε πληροφορίες απ΄την Χωροφυλακή Χανίων προς το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής κατέστη εφικτή η καταβύθιση ενός γερμανικού και ενός ιταλικού ατμόπλοιου στο λιμάνι της Σούδας.

- Στον νομό Ηρακλείου δρούσε απ'τον Ιούλιο ακόμα του 1941 η αντάρτικη ομάδα του Πετρακογιώργη στην οποία προσχώρησαν αξιωματικοί και οπλίτες της χωροφυλακής. Γενικότερα η Χωροφυλακή συνεργάστηκε αρμονικά τόσο με μικρότερες αντάρτικες ομάδες (π.χ. ομάδα του Παπαδάκη στην περιοχή του Ρεθύμνου ή και με την Εθνική Οργάνωση Ρεθύμνου) όσο με την μεγαλύτερη εθνική αντιστασιακή οργάνωση της Κρήτης, την ΕΟΚ (Εθνική Οργάνωση Κρήτης). Ιδιαίτερα ο διοικητής της Διοίκησης Χωροφυλακής Ρεθύμνου, ταγματάρχης Χαλκιαδάκης ανεδείχθη σε εξέχον στέλεχος της ΕΟΚ, αναπτύσσοντας παράλληλα ένα πολύ αποτελεσματικό δίκτυο κατασκοπείας, συνεργαζόμενος με άγγλους αξιωματικούς.


 Εξίσου ενδιαφέρουσες ήταν και οι (κακές) σχέσεις της κρητικής Χωροφυλακής με το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, που θα τις δούμε σε άλλη αναρτηση.


 Υ.Γ: Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, να διευκρινίσουμε ότι η πάλαι ποτέ Χωροφυλακή δεν έχει απολύτως καμμία σχέση με την διάδοχό της, την αξιοθρήνητη - σε κάθε επίπεδο- ΕΛ.ΑΣ...



 Πηγή: "Ιστορία Ελληνικής Χωροφυλακής 1936-1950" του Απόστολου Δασκαλάκη.

Η κρίσιμη σύρραξη στο Γουδί της 7ης Δεκεμβρίου 1944

 Όταν μιλάμε για τα δεκεμβριανά, συνήθως αναφερόμαστε στην εποποιία του Μακρυγιάννη ή στις σφαγές που έκαναν οι κομμουνιστές. Από καθαρά στρατιωτικής άποψης όμως, εξίσου κομβική με την μάχη του Μακρυγιάννη ήταν και η σύγκρουση στο Γουδί.

 Οι κομμουνιστές γνώριζαν πολύ καλά ότι η πλέον αξιόμαχη στρατιωτική μονάδα των αντιπάλων τους ήταν η 3η Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία, που έμεινε γνωστη ως ταξιαρχία του Ρίμινι λόγω των επιτυχίων της στο μέτωπο της Ιταλίας στην ομώνυμη πόλη κατά των Γερμανών. Έδρα της ταξιαρχίας ήταν οι στρατώνες στο Γουδί.
 Η Κ.Ε του ΕΛΑΣ που διεύθυνε τότε τις επιχειρήσεις εκ μέρους των κομμουνιστών, ανέθεσε στην 2η μεραρχία της Στερεάς Ελλάδας  να διαλύσει την ταξιαρχία του Ρίμινι, αλλά και να καταλάβει την κοντινή Σχολή Χωροφυλακής. Η 2η μεραρχία του ΕΛΑΣ ήταν η πλέον κατάλληλη για να αναλάβει αυτήν την επιχείρηση, καθώς ήταν η πλέον αξόμαχη και καλά εξοπλισμένη απ΄τα κοντινά στην Αττική ελασίτικα τμήματα. Η δύναμή της ήταν περίπου 3.500 άντρες που ήταν κατανεμημένοι σε δύο συντάγματα (το 34ο και το 7ο), μία διλοχία (που αποτελούταν από άντρες του 2ου συντάγματος που είχε αφοπλιστεί απ΄τους Άγγλους 2 μέρες πριν χωρίς αντίδραση), και το 3/42 τάγμα της 13ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ.
 Σκοπός των κομμουνιστών ήταν να αιφνιδιάσουν τους ριμινίτες με ξαφνική νυχτερινή επίθεση στις 05.00 της 07/12/44. Τελικώς, δεν το κατάφεραν διότι:
 - Τα τμήματα της 2ας μεραρχίας του ΕΛΑΣ δεν πρόλαβαν να βρίσκονται στα προκαθορισμένα σημεία επίθεσης την προβλεπόμενη ώρα, αλλά με σημαντική καθυστέρηση 3-4 ωρών.
- Η νυχτερινή κίνηση των ελασιτών έγινε γνωστή στους ιθύνοντες της ταξιαρχίας του Ρίμινι.

 Έτσι οι ελασίτες απώλεσαν το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού που ήλπιζαν να έχουν.

 Η επίθεσή τους εκδηλώθησε γύρω στις 07.00 το πρωί της 07/12/1944.
 Το 7ο σύνταγμα της 2ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ επιτέθηκε στην Σχολή Χωροφυλακής την οποία υπερασπιζόταν ένα τάγμα χωροφυλάκων που είχε τεθεί υπό τις διαταγές της ταξιαρχίας του Ρίμινι.
 Η επίθεση των ελασιτών απέτυχε.

 Σφοδρότερη ήταν η επίθεση του 34ου συντάγματος της 2ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ που εκδηλώθηκε στις 09.00 εναντίον των στρατώνων του Ορειβατικού Πυροβολικού. Εκεί κρατούνταν αρχικά οι άντρες των ταγμάτων Ευζώνων της Αθήνας, που είχαν αρχικά αφοπλιστεί. Με την έναρξη των δεκεμβριανών όμως επανεξοπλίστηκαν, οργανώθηκαν και τέθηκαν -όπως και οι χωροφύλακες της Σχολής Χωροφυλακής- υπό τις διαταγές της ταξιαρχίας του Ρίμινι.
 Και αυτή η επίθεση των ελασιτών απέτυχε. Μόνο το 3/42 τάγμα κατάφερε να προσεγγίσει τους στρατώνες του Ορειβατικού Πυροβολικού, πρωτού απωθηθεί απ΄τα πυρά των αμυνόμενων ταγματασφαλιτών.
 Τότε οι άντρες του 6ου τάγματος Φρουρών της ταξιαρχίας του Ρίμινι πλαγιοκόπησαν τους κομμουνιστές, και με την υποστήριξη τριών βρετανικών αρμάτων, τους κατεδίωξαν. Οι απώλειες των ελασιτών ήταν πολύ μεγάλες.

 Παράλληλα, η ταξιαρχία του Ρίμινι δέχτηκε επίθεση απ΄την πλευρά της Καισαριανής από τμήματα του ΕΛΑΣ της Αθήνας, συγκεκριμένα απ΄την 1η ταξιαρχία του Α' Σώματος Στρατού του ΕΛΑΣ.
 Η επίθεση έγινε για την κατάληψη του υψώματος Αλεποβούνι και του άλσους Συγγρού. Οι ελασίτες απέτυχαν και στους δύο στόχους τους.

 Η αποτυχία της επίθεσης της 2ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ στο Γουδί  ήταν πολύ σημαντική, διότι ήταν η πρώτη μεγάλης κλίμακας επίθεση των δεκεμβριανών. Αντί να αιφνιδιάσουν τους αμυνομένους και να πέτυχουν μία γρήγορη νίκη που θα τους άνοιγε τον δρόμο για την κατάληψη της πρωτεύουσας, υπέστησαν συντριπτική ήττα που τους κόστισε πολύ, όπως και οι ίδιοι ομολογούν:
 "Η αποτυχία στο Γουδί ήταν η πιο σημαντική γιατί με την πτώση του θα εξουδετέρωνε ο ΕΛΑΣ το σημαντικότερο κέντρο αντίστασης του εχθρού και γιατί οι δυνάμεις της 2ης μεραρχίας μπαίνοντας στην Αθήνα θα ελάφραιναν από τα βάρη της της 1η ταξιαρχία και θα σάρωναν οριστικά το Μακρυγιάννη, χωρίς να υπολογίσουμε τις γενικές συνέπειες που θα είχε για τον όλο αγώνα η επιτυχία".

 
 Οι επιθέσεις του ΕΛΑΣ στο Γουδί συνεχίστηκαν βέβαια και μετά την 7η Δεκεμβρίου.
 Ο αντικειμενικός τους σκοπός όμως που ήταν ο αιφνιδιασμός του αντιπάλου, δεν επετεύχθη.
 Αυτό οφείλεται σε όλους όσους τότε πολέμησαν.
 Στους ριμινίτες, στους χωροφύλακες, στους (πρώην) ταγματασφαλίτες!!!



 Τα στοιχεία για την ανάρτηση προέρχονται απ΄το βιβλίο του Γεωργίου Κατσιμήτρου "Η μάχη των Αθηνών".

Η δήθεν "ηρωική απόδραση" των κομμουνιστών κρατουμένων απ'την Φολέγανδρο το 1941

 Είχαμε δει εδώ -βασιζόμενοι αποκλειστικά και μόνο σε αριστερές πηγές- την στάση των κρατουμένων στην Ακροναυπλιά κομμουνιστών, οι οποίοι κατόπιν εντολών των υψηλόβαθμων κομματικών στελεχών, προτίμησαν τελικά να παραμείνουν έγκλειστοι παρά να αποδράσουν.
 Μεταπολεμικά είχαν όμως το θράσος να κατηγορούν το μεταξικό καθεστώς ότι δήθεν τους παρέδωσε στους κατακτητές... Στην προαναφερθείσα ανάρτηση είχε γίνει αναλυτική αναφορά στο θέμα.

 Ένα παρόμοιο εξίσου σουρεαλιστικό σκηνικό στήθηκε και στην Φολέγανδρο, τόπο εξορίας κομμουνιστών, τον Απρίλιο του 1941.

 Εκεί οι ηγέτες των κομμουνιστών δεν απαγόρεψαν την απόδραση των κρατουμένων.
 Αντιθέτως, οι κομμουνιστές έφυγαν απ'την Φολέγανδρο. Το ερώτημα είναι πως;
 Την απάντηση μας την δίνει ο αριστερότατος ιστορικός Ανδρέας Κέδρος στο έργο του "Η ελληνική αντίσταση 1940-1944", στον Α' τόμο στις σελ.114-5:

 

 Βλέπουμε καταρχήν ότι οι πρώτοι που έφυγαν ήταν οι κρητικοί κομμουνιστές οι οποίοι έφυγαν μαζί με τους συντοπίτες τους χωροφύλακες.
 Άρα, ο σύνηθης ισχυρισμός των κομμουνιστών ότι και καλά οι κρατικοί λειτουργοί τους παρέδωσαν στους κατακτητές δεν ισχύει στην περίπτωση αυτή.

 Ας προχωρήσουμε παρακάτω:

  Εδώ έχουμε ένα περιστατικό που ξεπερνάει τα όρια της φαντασίας.
 Έξι κομμουνιστές πήγαιναν να φύγουν, τους αντιλαμβάνονται οι χωροφύλακες και τους απειλούν με τα όπλα τους. Οι οπλισμένοι χωροφύλακες όμως έκαναν πίσω γιατί, σύμφωνα με τον συγγραφέα, φοβήθηκαν τα ρόπαλα των κρατουμένων.....

 Ίσως να ήταν το πρώτο περιστατικό στην ιστορία όπου οπλισμένοι χωροφύλακες φοβήθηκαν κρατούμενους που έφεραν ρόπαλα...

 Φυσικά, η παραπάνω περιγραφή δεν αντέχει σε κριτική και δεν είναι ποτέ δυνατόν να έχει καμμία σχέση με την αλήθεια. Κάτι άλλο θα συνέβη (πιθανότατα οι χωροφύλακες θα τους άφησαν να φύγουν) και ο συγγραφέας το αποκρύπτει, ή συνειδητά αναπαράγει ένα κραυγαλέο ψέμα που δεν χωράει ούτε στο σενάριο ταινιών τύπου Ράμπο ή Τζέημς Μποντ.


 Και πάμε στο κορυφαίο:

   Όπου βλέπουμε ότι οι κομμουνιστές κρατούμενοι δεν δραπέτευσαν αλλά απελευθερώθηκαν κανονικά και με τον νόμο απ΄τους Γερμανούς. Ο υπεύθυνος αξιωματικός ήταν μάλιστα και ιδιαίτερα ευγενικός και εξυπηρετικός προς αυτούς.
 Εκείνοι δήλωσαν αντίπαλοι του Μεταξά και αυτός τους απελευθέρωσε.

 
 Σύμφωνα λοιπόν με τα γραπτά του αριστερού συγγραφέα, οι κρατούμενοι κομμουνιστές της Φολεγάνδρου:
 α) είτε έφυγαν μαζί με τους συντοπίτες τους χωροφύλακες, όσον αφορά τους κρητικούς.
 β) είτε απελευθερώθηκαν απ'τους Γερμανούς μόλις εκδήλωσαν τα αντιμεταξικά τους φρονήματα. Επιπλέον οι Γερμανοί, όχι μόνο τους απελευθέρωσαν, αλλά με φροντίδα (όπως λέει ο συγγραφέας) τους πήγαν την Μήλο και στον Πειραιά..
 Το επόμενο βήμα θα ήταν να κάνανε από κοινού -Γερμανοί και κομμουνιστές- κρουαζιέρα στο Αιγαίο..


 Κατά τ'άλλα οι κομμουνιστές είχαν το θράσος μεταπολεμικά να βγαίνουν και να κατηγορούν τις ελληνικές αρχές και το μεταξικό καθεστώς (που είχε πρακτικά καταρρεύσει μετά τον θάνατο του Μεταξά) ότι τους παρέδωσε στους κατακτητές...

Η αρχή της εθνικής αντίστασης σε Αργολίδα-Κορινθία

 Μετά την κατάρρευση του μετώπου το 1941 και την έναρξη της κατοχικής περιόδου, η Χωροφυλακή παρέμεινε στις θέσεις της όπως συνέβη και στις υπόλοιπες περιοχές της Πελοποννήσου. Οι άντρες της Χωροφυλακής δεν παρέμειναν όμως  αδρανείς. Η πρώτη προσπάθεια ήταν μέσω της μυστικής οργάνωσης "Ερμής" που αναλωνόταν κυρίως στην κατασκοπία, στην διοχέτευση πληροφοριών προς τους Συμμάχους και στην φυγάδευση Άγγλων και Ελλήνων αξιωματικών στην Μέση Ανατολή. Πέραν των χωροφυλάκων, σε αυτή την οργάνωση συμμετείχαν και αξιωματικοί του ελληνικού στρατού.
 Οι Ιταλοί, υπό την κατοχή των οποίων βρισκόταν κατά κανόνα η Πελοπόννησος ως την συνθηκολόγησή τους τον Σεπτέμβριο τον 1943, ήταν εξαιρετικά καχύποπτοι απέναντι στην Χωροφυλακή. Χωροφύλακες εξευτελίζονταν απ'τους Ιταλούς (που φυσικά έφεραν βαρέως την ήττα τους απ'τους Έλληνες στα βουνά της Ηπείρου) συλλαμβάνονταν και φυλακίζονταν με την κατηγορία της φυγαδεύσεως Άγγλων ενώ άλλοι εκτελέστηκαν (π.χ. ανθυπασπιστής Γαντές, υπενωμοτάρχες Πετρόπουλος και Λαμπρόπουλος κτλ). Το ίδιο συνέβαινε και με αξιωματικούς του στρατού (π.χ.Ταρσούλης και Παπαγεωργίου που στάλθηκαν ως όμηροι στην Ιταλία).

 Η επιλογή του αντάρτικου αγώνα ήταν λοιπόν μονόδρομος για πολλούς αξιωματικούς και χωροφύλακες. Ο πρώτος διδάξας ήταν ο ενωμοτάρχης Κουβελάκης, διοικητής του σταθμού Χωροφυλακής στις Λίμνες Άργους. Μόλις μπήκε στο στόχαστρο των Ιταλών με την κατηγορία ότι έκρυβε Άγγλους, έκαψε τον σταθμό του και βγήκε στο βουνό απ'τις 17/08/1941 επικεφαλής μιας ολιγομελούς ομάδας.
 Απ'τις αρχές του 1942 ανέπτυξε αντιστασιακή δράση παρά τα πενιχρά μέσα που διέθετε. Στρεφόταν κυρίως κατά των Ιταλών καραμπινιέρων και των Ελλήνων συνεργατών τους, σκοτώνοντας ή αφοπλίζοντας τους. Οι Ιταλοί, παρά τις προσπάθειές τους απέτυχαν να τον συλλάβουν.

 Το καλοκαίρι του 1943 έρχεται σε επαφή με τους αξιωματικούς της Κορίνθου που είχαν βγει στο δάσος Φαρμακά για να ιδρύσουν αντάρτικη ομάδα. Με έξυπνες κινήσεις κάταφεραν να αποσπάσουν πολεμικό υλικό απ'τους Ιταλούς και να εξοπλιστούν στοιχειωδώς.
Η ενιαία πλέον ομάδα του Φαρμακά της οποίας ηγείτο ο ταγματάρχης Βαζαίος τον Αύγουστο του 1943 είχε κάπου 100-150 μέλη , αξιωματικούς και οπλίτες. Έτυχε εξαιρετικής ανταπόκρισης από τον ντόπιο πληθυσμό και μαζί τους τάχθηκε και ο Αρχιμανδρίτης Κοκκίνης. Κατάφερε και απέκτησε επαφή με Άγγλους που είχαν πέσει με αλεξίπτωτα στην Πελοπόννησο με σκοπό να ενισχύσουν τις αντάρτικες ομάδες.

Δυστυχώς όμως καμμία ενίσχυση δεν έλαβαν εκ μέρους των Άγγλων. Ο λόγος ήταν ότι στην περιοχή δρούσαν παράλληλα και δυνάμεις του ΕΛΑΣ. Σύμφωνα με τον Βαζαίο, ο άγγλος ταγματάρχης Τζέημς που ήταν στην περιοχή τους είπε ότι δεν μπορούν να τους ενισχύσουν διότι το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής μόνο τον ΕΛΑΣ έχει αναγνωρίσει σαν αντάρτικη δύναμη στην περιοχή, και ότι αυτοί θα πρέπει να συνεργαστούν μαζί του.
 Η ομάδα των Βαζαίου-Κουβελάκη και υπολοίπων αξιωματικών (Προκοπίου, αδελφοί Στεριόπουλοι κτλ) προθυμοποιήθηκε να συνεργαστεί με τον ΕΛΑΣ.
 Κανονίζεται συνάντηση στο χωριό Άγιος Νικόλαος, που δεν έχει όμως κανένα αποτέλεσμα. Αντιθέτως, οι ελασίτες απειλούν τους κατοίκους του γειτονικού χωριού Σκοτεινή να πάψουν να ενισχύουν την ομάδα του Βαζαίου διότι είναι προδοτική και εχθρός του λαού (!!!). Απειλούν επίσης να κρεμάσουν τους αξιωματικούς που ηγούνται αυτής.
 Λίγες μέρες μετά, στις 08/09/1943 ο ΕΛΑΣ στέλνει τελεσίγραφο στην ομάδα του Βαζαίου, με το οποίο ζητούσαν εντός δύο ωρών την διοικητική, τακτική και οικονομική υπαγωγή της ομάδας του στον ΕΛΑΣ. Σε διαφορετική περίπτωση θα τους διέλυαν.

 Η ομάδα των αξιωματικών στον Φαρμακά τελικώς δεν αντιστάθηκε, αφού ήταν πολύ αδύναμη για να αντέξει στην σύγκρουση. Οι περισσότεροι αξιωματικοί, όπως οι Κουβελάκης, Προκοπίου, Αποστολόπουλος, Καμπίτης διαφεύγουν και σχηματίζουν νέα αντάρτικη ομάδα στην κοντινή περιοχή της Κρύας Βρύσης. Εξακολουθούν όμως να παραμένουν πλημμελώς εξοπλισμένοι και εκτεθειμένοι απέναντι στον ΕΛΑΣ, με αποτέλεσμα να  διαλυθούν μετά από επίθεση του στις 25-26 Σεπτεμβρίου 1943. Ο Κουβελάκης, πρώτος αντιστασιακός της περιοχής, καταφεύγει στην Αθήνα, εντάσσεται στην αντιστασιακή οργάνωση ΡΑΝ και μετά πάει στην Μέση Ανατολή.
 Οι υπόλοιποι αξιωματικοί, που δεν διέφυγαν στην Κρύα Βρύση και παρέμειναν στον Φαρμακά, όπως οι Βαζαίος, αδελφοί Στεριόπουλοι, Μαυρίδης, Μαυραγάνης παραδόθηκαν στον ΕΛΑΣ και οι περισσότεροι εντάχθηκαν σε αυτόν!
 Ο ταγματάρχης Βαζαίος μάλιστα έγινε και διοικητής του 6ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ που δρούσε στην περιοχή της Αργολιδοκορινθίας... 

Προφανώς επρόκειτο για μία περίπτωση αντίστοιχη του Σαράφη.
 Αρχικά, οι κομμουνιστές θεωρούσαν τον Βαζαίο "προδότη", και μετά τον έχρισαν στρατιωτικό επικεφαλή τους στην περιοχή. Φυσικά η εξουσία του ήταν πολύ σχετική διότι -όπως παραδέχεται και ο ίδιος- τον απόλυτο έλεγχο στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ τον είχαν οι ακραίοι σκληροπυρηνικοί κομμουνιστές που δεν δίσταζαν να απειλήσουν ακόμα και τον ίδιο.

 Για μία ακόμη φορά, φαίνεται η εμφυλιοπολεμική λογική του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ που είχε σκοπό να μονοπωλήσει την αντίσταση σε κάθε περιοχή της χώρας. Στην περιοχή της Αργολίδας και της Κορινθίας τα κατάφερε, αφού η ομάδα των αξιωματικών στον Φαρμακά ήταν εξαιρετικά βραχύβια και αδύναμη. Για αυτήν την αδυναμία τους όμως ευθύνονταν αποκλειστικά οι Άγγλοι που δεν ενίσχυσαν και δεν προστάτεψαν ως όφειλαν τους πατριώτες που βγήκαν στο βουνό να κάνουν αντίσταση και αντ'αυτού βρέθηκαν εκτεθειμένοι στις άγριες διαθέσεις των ελασιτών...


 Βιβλιογραφία:
 "Ιστορία της ελληνικής χωροφυλακής" του Απ.Δασκαλάκη
 "Το χρονικό της εθνικής αντιστάσεως Πελοποννήσου 1941-1945" του Ιωάννη Κοσσιώρη
 "Τα άγνωστα παρασκήνια της εθνικής αντιστάσεως στην Πελοπόννησο" του Μανώλη Βαζαίου