Τα αρνητικά σημεία της επικράτησης του ΕΑΜ στην Ελληνική ύπαιθρο κατά την διάρκεια της Κατοχής σύμφωνα με τον Ιστορικό Mark Mazower

Μετά το καλοκαίρι του 1943 η αντιστασιακή οργάνωση ΕΑΜ και ο στρατιωτικός της βραχίωνας ο ΕΛΑΣ, κατάφεραν να ελέγχουν και να διοικούν μεγάλα -ορεινά κυρίως- τμήματα της Ελληνικής υπαίθρου. Η "εαμοκρατία", όπως και οποιοδήποτε άλλο καθεστώς, διήρκεσε για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα και αποτέλεσε, λόγω των έκτακτων συνθηκών αλλά και της ηγεμονεύουσας αριστερής ιδεολογίας, έναν εντελώς διαφορετικό και εναλλακτικό τρόπο άσκησης εξουσίας. Στο απόσπασμα που ακολουθεί, ο Ιστορικός Mark Mazower συμπυκνώνει τις αρνητικές πτυχές της εμπειρίας αυτής για τους ορεινούς πληθυσμούς που την επέστησαν.

"Το καλοκαίρι του 1943, όταν ήταν να επιταχθούν τρόφιμα και ζώα, συχνά επιλέγονταν μέλη του ΕΔΕΣ και αν αρνούνταν να αφήσουν τον ΕΔΕΣ για το ΕΑΜ, πολλές φορές έχαναν την ιδιοκτησία τους, προτού ακόμη δεχθούν πιο άμεσες απειλές. Οι αξιωματικοί παρακολουθούνταν στενά, αν δεν προσχωρούσαν στον ΕΑΜ. Ο Ευάγγελος Μπέλτζιος, ένας 24χρονος πιλότος που είχε απολυθεί από το στρατόπεδο συγκέντρωσης της Λάρισας το 1943, θεωρήθηκε αντιδραστικός από τον τοπικό αντιπρόσωπο του ΕΑΜ όταν επέστρεψε στο χωριό του και τέθηκε υπό επιτήρηση, απλά και μόνο γιατί είχε ακολουθήσει τον Βασιλιά Γεώργιο Β΄ στην Κρήτη το 1941. Στις αρχές Σεπτεμβρίου μετά από μήνες εκφοβισμών, άκουσε ότι συγκροτούνταν μια ομάδα του ΕΔΕΣ στην Καρδίτσα και προσχώρησε σε αυτήν αμέσως. Έτσι ήδη προτού ξεσπάσει η σύρραξη ανάμεσα στον ΕΔΕΣ και στον ΕΛΑΣ, η πολιτική που είχε το ΕΑΜ να εξαλείφει κάθε εναλλακτική πολιτική οντότητα συνέβαλλε στο να ενταθεί η ατμόσφαιρα στα χωριά που ήλεγχε.

Οι περισσότεροι υποστηρικτές του ΕΔΕΣ γνώριζαν τι κίνδυνο διέτρεχαν αν έπεφταν σε λάθος χέρια. Η φραστική υποστήριξη στους Βρετανούς ήταν αρκετή για να επισύρει την προειδοποίηση ότι πιο ενεργός ανάμιξη μπορούσε να οδηγήσει στο θάνατο σε περιοχές όπου η εξουσία του ΕΑΜ ήταν ιδιαίτερα σκληρή όπως στην περιοχή των Δελφών όπου κυριαρχούσε ο Άρης Βελουχιώτης, η σε ορισμένες περιφέρειες της Πελοποννήσου. Ένας Βρετανός αξιωματικός σύνδεσμος ανέφερε ότι ένας βοσκός που είχε αγοράσει λίγο σιτάρι γι΄αυτόν, είχε κατηγορηθεί ότι βοηθούσε τους Εγγλέζους και είχε ξυλοκοπηθεί μέχρι θανάτου.

Η Πολιτοφυλακή απένειμε σκληρή δικαιοσύνη, πολλές φορές με τρόπο ιδιαίτερα ωμό. Οι ξένοι κινδύνευαν να φυλακιστούν αν υπήρχαν οι παραμικροί λόγοι υποψίας, ιδίως αν ήταν κάτοικοι της πόλης. Οι πολιτικοί αντίπαλοι μπορούσαν να περιμένουν ένα άσχημο τέλος. Οι έξι δοσίλογοι που δικάστηκαν σε Λαϊκό Δικαστήριο σε χωριό της Θεσσαλίας πήραν απαλλαγή υπό όρους και στάλθηκαν σπίτια τους. Όμως οι κάτοικοι του χωριού έστησαν ενέδρα και τους σκότωσαν, επεισόδιο που ήταν σαφώς προσχεδιασμένο. Επρόκειτο για μια τυπική περίπτωση, όπου ο "ιδεολογικός ενθουσιασμός" είχε υποδαυλιστεί για φονικούς σκοπούς. "Αυτοί εδώ έχουν δικό τους καπετανάτο, δικούς τους νόμους" έγραφε ένας σαστισμένος και φοβισμένος νεαρός Αθηναίος που ήταν και αυτός κρατούμενος του ΕΑΜ. "Είναι δικτατορία...απόλυτη δικτατορία της υπαίθρου..."

Στο Βάλτο, ο επιλεγόμενος "Ροβεσπιέρος", ο κομμουνιστής αρχηγός της Πολιτοφυλακής, τρομοκρατούσε τους ντόπιους χωρικούς. Οι συχνές συλλήψεις από τον ΕΛΑΣ και την Πολιτοφυλακή είχαν ρίξει ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της Λιβαδειάς σε συνεχές άγχος σχετικά με τους απώτερους στόχους του ΕΑΜ. Σύμφωνα με το Λοχαγό ενός αποσπάσματος της Πολιτοφυλακής, η ισχνή μειοψηφία των "εγκληματιών πολέμου" μπορούσαν να αναγνωριστούν από την αγγλόφιλη στάση τους και από το γεγονός ότι ήταν αμόρφωτοι. Αν τα θύματα του αργούσαν πολύ να το μάθουν, δεν συνέβαινε το ίδιο με τον πληθυσμό, κι έτσι στα μέσα του 1944, οι χωρικοί φοβόνταν πολύ το ΕΑΜ για να κάνουν κάτι εναντίον του.

Η ένταση της καταστολής κυμαινόταν στην χώρα. Οι περιοχές που υπέφεραν περισσότερο ήταν εκείνες όπου υπήρχε η είχε υπάρξει μια πραγματική απειλή για το μονοπώλιο εξουσίας του ΕΑΜ. Όταν ο Ζέρβας αποφάσισε τον Ιούλιο του 1943 να κάνει στρατολόγηση στην δυτική Θεσσαλία, πυροδότησε ένα κύμα συλλήψεων, κατηγοριών και δολοφονιών των υποστηρικτών του από μέρους του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ. Η παρουσία του συνταγματάρχη Ψαρού με την ομάδα του, την ΕΚΚΑ, στην Ρούμελη, έκανε την εξουσία του ΕΑΜ νότια από το Καρπενήσι ιδιαίτερα βάναυση. Το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ είχε αργήσει να αποκτήσει τον έλεγχο της Πελοποννήσου και η έντονα βασιλόφρονη στάση της κοινής γνώμης σε πολλές περιοχές της, ανάγκασε το ΕΑΜ να αγωνιστεί σκληρά ώστε να ετοιμάσει τους χωρικούς για την Λαοκρατία..."


 Πηγή:  http://ellinikosemfilios.blogspot.gr/2012/05/mark-mazower.html

Πως εκδιώχθηκε από την Μακεδονία το Τάγμα του Γκότσε

Ένας από  τους μεγαλύτερους μύθους που κυκλοφορεί από την φιλοεαμική ιστοριογραφία και ειδικά αυτή του ΚΚΕ, είναι αυτό της «σύγκρουσης του ΕΛΑΣ με το τάγμα των σλαβομακεδόνων(και όχι μόνο) αποσχιστών του Γκότσε». Ο μύθος του ΚΚΕ, λέει ότι ο ΕΛΑΣ υπό τις διαταγές του ΚΚΕ, εκδίωξε το αποσχιστικό Τάγμα του Γκότσε.

Είναι αλήθεια ή μήπως άνδρες του ΕΛΑΣ με δική τους πρωτοβουλία  και όχι των προιστάμενων και ελεγχόμενων από το ΚΚΕ ανώτερων κλιμακίων του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, έδιωξαν το Σύνταγμα του Γκότσε;

Πληρέστερη και αυθεντική εξιστόρηση περιέχεται στην  έκθεση του διοικητή του Αποσπάσματος Βίτσι/28ου συντάγματος, υπολοχαγού Παύλου Τσάμη, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος που συγκρούσθηκε και αιχμαλώτισε μια διλοχία του Γκότσε, στις 6 Οκτωβρίου 1944. Σύμφωνα με την έκθεση αυτή(που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά από τον Δρ Ευάγγελο Κωφό σε συνέδριο του 1984 στο Εθνικό ίδρυμα Ερευνών), στη διοίκηση του Αποσπάσματος είχαν περιέλθει βάσιμες πληροφορίες ότι ο Γκότσε είχε κινηθεί στην περιοχή Κορεστίων για να προκαλέσει γενική εξέγερση του σλαβόφωνου πληθυσμού. Χωρίς να περιμένει τις διαταγές των προϊσταμένων κλιμακίων, το Απόσπασμα κινήθηκε γρήγορα και επέτυχε να αιχμαλωτίσει αναίμακτα τη διλοχία. Ακολούθως όμως διατάχθηκε από τον ίδιο τον πολιτικό επίτροπο της IX μεραρχίας Ρ. Μιχαλέα — τον οποίο συνεπικουρούσε ο σλαβομακεδόνας εθνοσύμβουλος Κεραμιτζήεφ — να απελευθερώσει τους αιχμαλώτους, αλλά χωρίς να έχει και τη σύμφωνη γνώμη του μεράρχου Καλαμπαλίκη. Δυο μέρες αργότερα, έφθασε και η διαταγή του ΓΣ του ΕΛΑΣ, την οποία είχε προκαλέσει ο Καλαμπαλίκης(το πως περιγράφεται στην πηγή), για διάλυση του τάγματος, που φαίνεται ότι αριθμούσε γύρω στους 1000 - 1500 άνδρες διαφόρων εθνοτήτων.

Ας διαβάσουμε λοιπόν τα γεγονότα από τον άμεσα εμπλεκόμενο:…

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑ ΤΗΝ ΔΡΑΣΙΝ ΤΩΝ ΣΛΑΒΟΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΤΑΓΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗΝ

Κατά Μάϊον 1944 περί τους 200 σλαβόφωνους αντάρτας υπό τον εκ Γάβρου Ναούμ Πέϊον εστασίασαν κατά του ΕΛΑΣ, με την δικαιολογίαν ότι δεν τους εδίδετο η έγκρισις να οργανώσουν καθαρώς Σλαβομακεδονικά τμήματα, εντός των κόλπων του ΕΛΑΣ.

Εις την ενέργειαν εκείνην υπεκινήθησαν προφανώς υπό των Γιουγκοσλάβων και συγκεκριμένως υπό του τμήματος συνδέσμου των Γιουγκοσλάβων παρτιζάνων μετά του ΕΛΑΣ. Το τμήμα εκείνο, δυνάμεως 20 περίπου ανδρών και γυναικών, περιόδευε συνεχώς στην περιοχή Κορεστίων και Καστανοχωρίων και εμμέσως προπαγάνδιζε υπέρ του Σλαβομακεδονικού κινήματος. Αρχηγός του Τμήματος ήταν ένας Σέρβος, ονόματι Ντεάν. Στο τμήμα περιλαμβάνονταν και αρκετές αντάρτισσες, οι οποίες τραγουδούσαν στα χωριά σλαβικά επαναστατικά τραγούδια. Προς ενθάρρυνσιν των Σλαβομακεδόνων ανταρτών, εις την ανάπτυξιν ιδιαιτέρων τμημάτων, είχε περιοδεύσει στην Πρέσπα και τα Κορέστια δύο φορές ο αντιπρόσωπος του Τίτο εις την περιοχήν της σερβικής Μακεδονίας μετέπειτα στρατηγός Βουκμάνοβιτς, με το ψευδώνυμο Τέμπο.

Εναντίον των στασιαστών του Πέϊου, οι οποίοι είχαν συγκεντρωθεί στο Μαλιμάδι, κινήθηκε τμήμα του ΕΛΑΣ υπό τον Γεώργιον Γιαννούλην, οπότε ούτοι αναγκάσθηκαν να καταφύγουν, μέσω Πρεσπών, εις το Γιουγκοσλαβικόν έδαφος. Δια την τακτοποίησιν της ανωμαλίας εκείνης απεστάλη εις σερβικήν Μακεδονίαν ο πολιτικός υπεύθυνος της IX Μεραρχίας του ΕΛΑΣ Ρένος, ο οποίος διεπραγματεύθη μετά της ηγεσίας των Γιουγκοσλάβων παρτιζάνων και τελικώς, συνεφωνήθησαν τα εξής:

1ον. Να επιτραπεί η επάνοδος εις την Ελλάδα των στασιαστών, άνευ ουδεμιάς κυρώσεως εναντίον των.

2ov. Όσοι εξ αυτών θα επιθυμούσαν να συνεχίσουν αγωνιζόμενοι ως αν-τάρται να ενταχθούν εις διάφορα τμήματα του ΕΛΑΣ.

3ον. Οι υπόλοιποι να θεωρηθούν απολυθέντες εκ των τάξεων του ΕΛΑΣ και να επανέλθουν εις τας εστίας των.

Από του Ιουνίου 1944 άρχισε η επιστροφή των στασιαστών, έχοντες όμως προφανώς σχετικάς οδηγίας από τους Γιουγκοσλάβους, ούτε εις άλλα τμήματα του ΕΛΑΣ ενετάχθησαν, ούτε εις τας εστίας των επέστρεφον, παρά παρέμειναν συγκεντρωμένοι κατά μεγάλας ομάδας και περιεφέροντο ανά τα Κορέστια, προπαγανδίζοντες εις τα χωριά.

Τόσον οι άρρενες, όσο και αι νεανίδες, που είχαν επιστρέψει από την Γιουγκοσλαβίαν, φορούσαν καινούργια ρούχα και αρβύλες, έφερον δε εις μεν το δίκωχο το κόκκινο αστέρι των Γιουγκοσλάβων παρτιζάνων εις δε την επάνω τσέπην του στήθους μικρή φωτογραφία του Τίτο. Επίσης φορούσαν όλοι κόκκινο μανδήλιο σαν περιλαίμιο. Τέλος ήσαν εφοδιασμένοι με καινούργια οπλοπολυβόλα Μπρεντ αγγλικά, προφανώς από εκείνα που οι Άγγλοι παραχωρούσαν αφειδώς εις τα παρτιζάνικα τμήματα του Τίτο.

Τον Ιούνιο του 1944 είχε αρχίσει η συγκρότησις του Σλαβομακεδονικού τάγματος του Ηλία Δημάκη, που έφερε το ψευδώνυμο Γκότσε Ντέλτσεφ. Στην αρχή αθορύβως στο Τάγμα του, που υπήγετο υπό το 28ον Σύνταγμα ΕΛΑΣ της IX Μεραρχίας, ενετάσσοντο σλαβόφωνοι κομμουνισταί ή προσκείμενοι προς τον Σλαβισμόν, υπήρχον όμως στη δύναμη του και αρκετοί Σλαβόφωνοι ελληνικής συνειδήσεως, καθώς και Βλαχόφωνοι και Ελληνόφωνοι. Δια να αποδείξει ο Γκότσε ότι ήταν πιστός εις την γραμμήν του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ δεν εδίστασε να προσβάλει εστίες των Αξονομακεδονικών τμημάτων της Οχράνας, που είχε δημιουργήσει ο Κάλτσεφ στην περιοχή Καστοριάς.

Αργότερα άρχισαν να εντάσσονται εις τας τάξεις του και αρκετοί από τους στασιαστάς του Πέϊου (Μαΐου 1944), καθώς και πρώην στελέχη της Οχράνα. Κατ' αυτόν τον τρόπο η δύναμίς του υπερέβαινε τους 700, κατά διαστήματα δε απεστέλλοντο αποστολαί εις Γιουγκοσλαβίαν, δια τον εφοδιασμόν εις όπλα, ιματισμόν και τρόφιμα, από τας αποθήκας των Γιουγκοσλάβων παρτιζάνων.

Σημειωτέον ότι, μετά την αποστασίαν του Πέϊου, ο επί κεφαλής του Γιουγκοσλαβικού Τμήματος συνδέσμου Ντεάν αντεκατεστάθη υπό τίνος Σέρβου ονόματι Κότσκο, ο οποίος επηγγέλετο πρώτα τον τραγουδιστήν. Ο Κότσκο με την ομάδα περιεφέρετο από χωριό σε χωριό, ιδίως στα Κορέστια και εις ομιλία προς τους χωρικούς, προσπαθούσε να διευκρινίσει την θέσιν των Σλαβομακεδόνων εντός του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ. Η θέσις την οποία ελάμβανε ήτο ότι αγωνίζονται παρά το πλευρόν των Ελλήνων ανταρτών ως Σλαβομακεδόνες, αποτελούντες όμως τμήμα του ΕΛΑΣ. Δεν έλεγε φανερά, ούτε ότι είναι αναπόσπαστο μέρος του ελληνικού λαού, ούτε ότι αποτελούν κάτι το ξεχωριστό από την Ελλάδα.

Κατά το διάστημα του Σεπτεμβρίου 1944 το Τάγμα του Γκότσε ενισχύονταν συνεχώς εις προσωπικόν, σιωπηρώς δε το παρουσίαζαν ως ταξιαρχία. Την ονόμαζον μάλιστα Φλωρινο-Καστοριανή Σλαβομακεδονική Ταξιαρχία (Λέρινσκο - Κόστουρσκα Μπριγκάντα).

Σιγά-σιγά, εις το Τμήμα εκείνο, τα πάντα έπαιρναν σλαβικήν χροιάν. Οι περισσότεροι άνδρες ήσαν ενδεδυμένοι με στολές του βουλγαρικού στρατού, τις οποίες έπαιρναν από τους παρτιζάνους της σερβικής Μακεδονίας. Ο ιματισμός εκείνος προήρχετο από αποθήκες του βουλγαρικού στρατού, που είχαν περιέλθει εις χείρας των παρτιζάνων.

Οι στολές ήσαν καινούργιες, με καμάρι δε οι άνδρες του Γκότσε διατηρούσαν τα βουλγαρικά διακριτικά (επωμίδες, κουμπιά, στέμματα και κορδέλλες στο καπέλο κ.λ.π.). Επίσης τα τμήματα του Γκότσε χρησιμοποιούσαν βουλγαρικά στρατιωτικά παραγγέλματα, μιλούσαν το τοπικό ιδίωμα παραμορφωμένο με σερβικές λέξεις και μάθαιναν τις ώρες που αργούσαν σλαβική γραφή. Στις τάξεις του Γκότσε είχαν πλέον προσέλθει όλοι οι γνωστοί Οχρανίται της περιοχής Φλωρίνης και Καστοριάς και είχε αρχίσει αθρόα μετακίνησις ανταρτών, σλαβόφωνων προφανώς, από τα άλλα τμήματα του ΕΛΑΣ εις το Τάγμα του Γκότσε και ελληνοφώνων από το Τάγμα Γκότσε προς τα άλλα Τμήματα. Περί το τέλος του Σεπτεμβρίου 1944 το Τάγμα Γκότσε απετελείτο κατά τα 9/10 από σλαβόφωνους, η δύναμίς του είχε ανέλθει εις 800 περίπου, ο εξοπλισμός του ήταν πλήρης, απέφευγε δε συστηματικά να εμπλέκεται εις μάχην κατά των Γερμανών, έχοντος κατά νουν την διατήρησιν ανέπαφου της δυνάμεως δια τον διακανονισμόν των ζητημάτων μετά την αποχώρησιν των Γερμανών.

Ο Γκότσε είχε ως πολιτικόν σύμβουλον κυρίως τον εκ Δενδροχωρίου Κεραμιτζήεφ, ο οποίος είχε εκλεγεί και μέλος της ΠΕΕΑ, τας πράξεις του όμως καθοδηγούσαν και οι ευρισκόμενοι εις το Επιτελείον του πρώην Οχρανίται. Κατά τα τέλη Σεπτεμβρίου ο Γκότσε άρχισε να ζητά επιμόνως από την ηγεσίαν του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ την έγκρισιν να αναπτυχθεί εις Ταξιαρχίαν και να εντάσση αθρόως όσους εκ του πληθυσμού επιθυμούσαν άνευ περιορισμού, αποσκοπών προφανώς να εξοπλίσει όλους τους ομοϊδεάτας του, δια να επιβάλει λύσεις δια της δυνάμεως με την αποχώρησιν των Γερμανών. Ζητούσε επίσης να εξουσιοδοτηθεί όπως, με την αποχώρησιν των Γερμανών, την Καστορίαν και την Φλώριναν καταλάβουν αποκλειστικώς τμήματα του. Τα αυτά αιτήματα είχε προβάλει και το εις περιοχήν Αριδαίας συγκροτηθέν παρόμοιον Σλαβομακεδονικόν Τάγμα, υπό τινα Ούρδωφ. Ούτως είχε διαμορφωθεί η κατάστασις, όταν κατά τας αρχάς Οκτωβρίου 1944, ο Γκότσε επανεστάτησε κατά του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ κηρύξας την αυτονομίαν της Μακεδονίας. Τα γεγονότα εξελίχθησαν ως ακολούθως:

Την 5ην Οκτωβρίου του 1944 περιήλθεν εις χείρας ενός βαθμοφόρου του Αποσπάσματος Βίτσιου, που δρούσε κατά την περίοδον εκείνη στην περιοχή Ακρίτα-Πισοδερίου-Πρεσπών, επιστολή από το περιεχόμενο της οποίας συνήγετο το συμπέρασμα ότι το Σλαβομακεδονικό Τάγμα του Γκότσε, ευρισκόμενον στα Κορέστια (Τρίβουνο-Μακροχώρι-Χαλάρα), επρόκειτο να στασιάσει, κηρύσσον την αυτονομίαν της Μακεδονίας, διετάσσετο δε μία διλοχία του Τάγματος, δυνάμεως 200 περίπου ανδρών, η οποία ευρίσκετο εις την περιοχήν Σφήκας, όπως το ταχύτερον ενωθεί μετά της υπολοίπου δυνάμεως εις Κορέστια. Η επιστολή απεστάλη επειγόντως εις τον διοικητήν του Αποσπάσματος Βίτσιου, μόνιμον υπολοχαγόν Παύλον Τσάμην, έχοντα την ημέραν εκείνην τον σταθμόν Διοικήσεως του εις 'Αγιον Γερμανόν Πρεσπών.

Ο αξιωματικός ούτος, μόλις έλαβε γνώσιν του περιεχομένου της επιστολής, χωρίς να έχει σχετικήν τινα οδηγίαν, εθεσεν εις συναγερμόν ολόκληρον την δύναμίν του η οποία ευρίσκετο εις την περιοχήν Πρεσπών, ήτοι τρεις λόχους τυφεκιοφόρων και την πολυβολαρχίαν, συνολικής δυνάμεως 500 περίπου ανδρών (εις Λόχος παρέμενεν εις περιοχήν Ακρίτα (Μπουφίου) ως ασφάλεια του εκεί κλιμακίου της βρεταννικής στρατιωτικής αποστολής) και εντός της νυκτός εκινήθη προς Σφήκα, δια να εξουδετερώσει την εκεί Διλοχίαν του Σλαβομακεδονικού Τάγματος. Πρόθεσις του Αποσπάσματος Βίτσιου ήτο η εν συνεχεία κίνησις προς Κορέστια και εξουδετέρωσις και της υπολοίπου δυνάμεως του Γκότσε.

Η κινηθείσα δύναμις ευρέθη με το πρώτον φως της 6ης Οκτωβρίου 1944 εις την περιοχήν Σφήκας και καθ' όν χρόνον τα τμήματα εκινούντο εκ διαφόρων κατευθύνσεων, δια να εγκλωβίσουν την διλοχίαν, ο Διοικητής του Αποσπάσματος, συνοδευόμενος υπό αριθμού βαθμοφόρων και μιας μικρός δυνάμεως ασφαλείας, εισήλθεν εντός του χωρίου Σφήκα.

Ο αιφνιδιασμός της Διλοχίας υπήρξε πλήρης. Ο διοικητής του Αποσπάσματος προσεπάθησεν εν αρχή να παραπλανήσει τον διοικητήν της Διλοχίας, ονόματι Βασίλειον Μακρήν, καταγόμενον εκ Κρυσταλλοπηγής, παρουσιάζων εις αυτόν πλαστήν Διαταγήν του 28ου Συντάγματος, υπό το οποίον διοικητικώς υπήγετο και το Σλαβομακεδονικόν Τάγμα του Γκότσε, συμφώνως προς την οποίαν η Διλοχία ετίθετο υπό την τακτικήν διοίκησιν του Αποσπάσματος, δια κοινήν ενέργειαν εναντίον γερμανικών φαλαγγών, κινουμένων επί των αρτηριών Κορυτσάς - Φλωρίνης και Ρέσνας -Πρεσπών - Φλωρίνης.

Ο διοικητής της Διλοχίας, ισχυριζόμενος ότι είχε λάβει διαφορετικήν διαταγήν παρά του Τάγματος του, ηρνείτο να συμμορφωθεί προς την πλαστήν διαταγήν και να πορευθεί προς 'Αγιον Γερμανόν - Ακρίταν, όπως διέτασσε ο διοικητής του Αποσπάσματος.

Σημειωτέον ότι τας πρωϊνάς ώρας της 6ης Οκτωβρίου, είχε συλληφθεί μία ανεξάρτητος Διμοιρία του Γκότσε, η οποία ευρίσκετο εις το χωρίον Οξυά Πρεσπών και αφοπλισθείσα, είχε σταλεί υπό συνοδείαν εις 'Αγιον Γερμανόν και είχε εγκλεισθεί εις το Δημοτικόν Σχολείον του χωριού.

Προ της πιέσεως εκ μέρους του διοικητού του Αποσπάσματος, ο Μακρής εζήτησε μικράν προθεσμίαν, δια να συσκεφθεί μετά των βαθμοφόρων του. Επειδή δεν είχε ληφθεί εισέτι αναφορά περί της ολοκληρωτικής κυκλώσεως της Διλοχίας εκ μέρους τμημάτων του Αποσπάσματος, τα οποία συνεπλήρουν την κύκλωσιν υπό τας διαταγάς του Υποδιοικητού του Αποσπάσματος εφέδρου ανθυπολοχαγού Παναγιώτου, παρεσχέθη η αιτουμένη προθεσμία, του διοικητού του Αποσπάσματος μετά της συνοδείας του αποσυρθέντος εις κατάλληλον οίκημα, προς αποφυγήν ενδεχομένης ενόπλου προσβολής του υπό της Διλοχίας. Μετά παρέλευσιν αρκετής ώρας, ο διοικητής της Διλοχίας προσήλθεν εις το οίκημα όπου είχεν αποσυρθεί ο διοικητής του Αποσπάσματος και ανέφερεν ότι είχε ληφθεί απόφασις να σταλεί έκτακτος αγγελιοφόρος εις Κορέστια, δια να συμβουλευθεί επί του πρακτέου τον διοικητήν του Τάγματος του Γκότσε.

Καθ' ον χρόνον είχεν αρχίσει έντονος συζήτησις, του διοικητού του αποσπάσματος επιμένοντος όπως η Διλοχία συμμορφωθεί και πορευθεί αμέσως προς 'Αγιον Γερμανόν, με την πρόθεσιν να αφοπλισθεί και εκείνη, όπως η ανεξάρτητος Διμοιρία, παρουσιάσθη σύνδεσμος, αποσταλείς υπό του Υποδιοικητού του Αποσπάσματος, ο οποίος συμφώνως προς υπάρχουσαν εκ των προτέρων συνεννόησιν ανέφερεν ότι «όλα είναι εν τάξει». Εκείνο εσήμαινε ότι η κύκλωσις είχεν ολοκληρωθεί. Σχεδόν ταυτοχρόνως κατέφθασεν αγγελιοφόρος της Διλοχίας, ο οποίος ασθμαίνων και τελών εν ταραχή, εζήτησε εις την σλαβικήν να ομιλήσει ιδιαιτέρως προς τον διοικητήν του Μακρή.

Προφανώς τον επληροφόρησεν ότι η Διλοχία είχε κυκλωθεί, διότι επιστρέψας ο Μακρής εις το δωμάτιον, όπου ευρίσκετο ο διοικητής του Αποσπάσματος Βίτσιου, μετά της ακολουθίας του, κάτωχρος και τρέμων, αποταθείς προς τούτον είπεν:

«Μα τι! Θα έχωμε δυναμικές λύσεις τώρα;».

Η απάντησις του υπολοχαγού Τσάμη ήτο σαφέστατη: «Αν δεν υπακούσετε, θα αναγκασθήτε δια της βίας να ακολουθήσετε προς 'Αγιον Γερμανόν».

Ο Μακρής εζήτησεν εκ νέου μικράν προθεσμίαν δια να συσκεφθεί μετά των επιτελών του. Κατά το διάστημα που μεσολάβησε, άνδρες τινές της Διλοχίας προσήλθον προς τον διοικητήν του Αποσπάσματος και εμπιστευτικούς του είπον ότι εις την δύναμιν της Διλοχίας περιλαμβάνονται και μερικοί μη σλαβόφωνοι καθώς και ελληνικής συνειδήσεως σλαβόφωνοι, οι οποίοι είναι αποφασισμένοι, αν παραστή ανάγκη, να πλήξουν την Διλοχίαν εκ των ένδον.

Επίσης παρέσχον την πληροφορίαν ότι η Διλοχία Μακρή είχεν επικοινωνήσει κατά την διάρκειαν της νυχτός με το Τάγμα τους και ότι είχε λάβει την εντολή να κινηθεί κατά την επομένην νύκτα της 6/7 Οκτωβρίου προς Κορέστια και να συνενωθεί με την κυρίαν δύναμιν.

Τέλος επληροφόρησαν τον διοικητήν του Αποσπάσματος ότι ο Γκότσε είχε κηρύξει εις τα Κορέστια την αυτονόμησιν της Μακεδονίας,, ότι είχε κηρύξει επίσης γενικήν επιστράτευσιν και η δύναμίς του είχε ανέλθει εις 2000 περίπου ενόπλους, ότι είχε προβεί εις την επίταξιν κτηνών και τροφίμων και ότι, εάν δεν εγίνοντο δεκτά τα αιτήματα του προς πλήρη ανεξαρτησίαν των Σλαβομακεδόνων, θα έφθανε εις ένοπλον ρήξιν με το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ.

Η προθεσμία δια την σύσκεψιν είχε παρέλθει και ως εκ τούτου ο διοικητής του Αποσπάσματος Βίτσιου, αντιλαμβανόμενος ότι επίτηδες εχρονοτρίβουν δια να λάβουν ενδεχομένως νέας οδηγίας παρά του Γκότσε ή ενίσχυσιν, δι' αγγελιοφόρου, έταξεν ημίωρον παράτασιν της προθεσμίας, κατόπιν της οποίας όφειλεν η Διλοχία να συγκεντρωθεί εις την πλατείαν του χωριού Σφήκα, άλλως θα εξηναγκάζετο εις τούτο δια της βίας.

Με την εκπνοήν της νέας προθεσμίας, ο διοικητής της Διλοχίας ειδοποίησεν ότι έδωκεν ήδη εντολήν όπως τα τμήματα του αποσυρθούν εκ των πέριξ και εγγύς του χωρίου υψωμάτων όπου ήσαν εγκατεστημένα και συγκεντρωθούν εις την πλατείαν του χωρίου.

Πράγματι, μετ' ολίγον ήρχισαν να κατέρχωνται εκ των υψωμάτων τα πρώτα τμήματα εν πλήρει σιγή. Οι οπλίται ήσαν κατηφείς, οι δε βαθμοφόροι χαμηλοφώνως και με βραχέα παραγγέλματα τα κατηύθυναν εις τον χώρον συγκεντρώσεως.

Καθ' ον χρόνον συνεχίζετο η συγκέντρωσις από τα νοτιοδυτικά δασωμένα υψώματα, ακούσθηκαν τυφεκιοβολισμοί και ριπαί πολυβόλων, τα οποία έπαυσαν μετ' ολίγων λεπτών της ώρας. Αγγελιοφόρος ο οποίος κατέφθασεν μετ' ολίγον ανέφερεν ότι ένα τμήμα της Διλοχίας, μη συμμορφούμενον προς την εντολήν όπως κατέλθη εντός του χωρίου επεχείρησε να διαφύγει και ως εκ τούτου το εγγύς τμήμα του Αποσπάσματος ηναγκάσθη να κάνει χρήσιν των όπλων, με αποτέλεσμα να τραυματισθούν μερικοί εκ των ανδρών της Διλοχίας και ορισμένοι να διαφύγουν εντός της δασώδους περιοχής.

Το συμβάν αυτό επέτεινεν ακόμη περισσότερον την κατήφειαν των ανδρών της Διλοχίας, ο δε διοικητής αυτής υπέβαλε σχετικό παράπονο προς τον Διοικητήν του Αποσπάσματος, ο οποίος του κατέστησε σαφές ότι δεν θα εδίσταζε να κάνει χρήσιν των όπλων, αν δεν συνεμορφώνετο η Διλοχία πλήρως προς τας διαταγάς του.

Η συγκέντρωσις συνεχίζετο με βραδύν ρυθμόν και η ώρα παρήρχετο. Ήδη επλησίαζεν η εσπέρα και ως εκ τούτου, κατόπιν συσκέψεως των αξιωματικών του Αποσπάσματος, απεφασίσθη να περιορισθούν οι άνδρες της Διλοχίας εις ωρισμένα οικήματα, περί το κέντρον του χωρίου και να οδηγηθούν κατ' ευθείαν προς Ακρίταν την επομένην, όπερ και εγένετο. Κατά την νύχτα της 6/7 Οκτωβρίου ο διοικητής του Αποσπάσματος κατήλθεν προς διανυκτέρευσιν εις φιλικήν οικογένειαν του εγγύς χωρίου Οξυά, συμπτωματικώς δε διέφυγεν δολοφονίαν εκ μέρους διαφυγόντων ανδρών της Διλοχίας Μακρή.

Την επομένην, 7ην Οκτωβρίου 1944, η Διλοχία Μακρή ωδηγήθη υπό συνοδείαν εκ μέρους της δυνάμεως του Αποσπάσματος εκ Σφήκας προς 'Αγιον Γερμανόν. Προ της εκκινήσεως εκ Σφήκας, κατέφθασε εις το χωρίον απεσταλμένος εκ μέρους του Καπετάνιου του Αποσπάσματος Βίτσιου Γιαννούλη, ο οποίος συνήθως απουσίαζεν από το Τμήμα, ασχολούμενος με ζητήματα πολιτικής φύσεως, κινούμενος μεταξύ Βίτσιου και Πενταλόφου, όπου η έδρα της IX Μεραρχίας, ο οποίος εκόμισε σημείωμα τούτου απευθυνόμενον προς τον διοικητήν του Αποσπάσματος Βίτσιου υπολοχαγόν Τσάμη και με το οποίον τον επληροφόρει ότι εις τα προϊστάμενα κλιμάκια είχαν όλοι αναστατωθεί από το κτύπημα των Σλαβομακεδόνων υπό του Αποσπάσματος, και ότι εις τας ενεργείας του έπρεπε να είναι πολύ προσεκτικός, διότι ουδείς λαμβάνει σαφή θέσιν και διότι ωρισμένοι ζητούσαν «την κεφαλή του επί πινάκι».

Κατά την πορείαν προς 'Αγιον Γερμανόν προηγείτο Λόχος του Αποσπάσματος, ηκολούθει η Διλοχία των Σλαβομακεδόνων και έποντο οι άλλοι δύο Λόχοι και η πολυβολαρχία του Αποσπάσματος. Επίσης, εκατέρωθεν της Διλοχίας, κατά διαστήματα επορεύοντο άνδρες του Αποσπάσματος, οπλισμένοι με αυτόματα, δια να προληφθεί πάσα απόπειρα διαφυγής μεμονωμένων ανδρών αυτής.

Περί την 10.00 ώραν της 7ης Οκτωβρίου και όταν η φάλαγξ ευρίσκετο εν πορεία προς 'Αγιον Γερμανόν, εκ της κατευθύνσεως Πρεβόλι, ενεφανίσθη δεκαμελής περίπου ομάς ενόπλων ανδρών, η οποία εζήτησε να ιδεί τον διοικητή του Αποσπάσματος, όστις εκινείτο έφιππος περί την ουράν της όλης φάλαγγος. Επί κεφαλής της ομάδος ήτο ο πολιτικός της IX Μεραρχίας Ρένος, μεταξύ δε των ανδρών ο εκ Γάβρου πολιτικός των Σλαβομακεδόνων και μέλος της ΠΕΕΑ Κεραμιτζήεφ και εις Γιουγκοσλάβος στρατιωτικός.

Μόλις ο διοικητής του Αποσπάσματος έφθασε εις το σημείον της οδού όπου ευρίσκετο η ομάς και προτού αφιππεύσει, εδέχθη επίθεσιν εκ μέρους του Κεραμιτζήεφ, ο οποίος έις έντονον ύφος, του επέσεισε την απειλήν ότι «θα δώση λόγον που σκότωσε τα παιδιά», εννοών του Σλαβομακεδόνες του Γκότσε.

Οργισθείς εκ της τοιαύτης συμπεριφοράς ο διοικητής του Αποσπάσματος, χωρίς εισέτι να αφιππεύσει, του απήντησε ότι «δεν σκότωσαν πολλούς, διότι δεν χρειάσθηκε, αν όμως χρειαζόταν θα τους σκότωνε όλους». Εν συνεχεία του ετόνισε ότι δεν είχε μαζί του καμιά κουβέντα και αφιππεύσας, επλησίασεν τον πολιτικόν της Μεραρχίας. Εκείνος παρέσυρε τον Διοικητήν παράμερα και τον ηρώτησε τι ακριβώς είχε συμβεί. Ο Διοικητής του εξιστόρισε εν συντομία τα συμβάντα και τον επληροφόρησεν επί της προθέσεως του να οδηγήσει την Διλοχίαν εις 'Αγιον Γερμανόν - Ακρίταν, να την αφοπλίσει και εν συνεχεία να στραφεί προς Κορέστια, δια να προσβάλει την υπόλοιπον δύναμιν του Γκότσε, έχων αποκλεισμένην την προς Γιουγκοσλαβίαν οδόν διαφυγής δια Πρεσπών. Έλαβε χώραν τότε ζωηρά συζήτησις μεταξύ των δύο ανδρών, του μεν πολιτικού επιμένοντος ότι έπρεπε να αφεθεί ελευθέρα η Διλοχία, καθώς και η ήδη εις Άγιον Γερμανόν αφοπλισμένη Διμοιρία του Γκότσε, του δε Διοικητού προσπαθούντος να του επισημάνει τον μέγιστον κίνδυνον ο οποίος ανέκυπτε δια την Μακεδονίαν εκ του στασιαστικού κινήματος του Γκότσε. Τελικώς ο πολιτικός έθεσε θέμα υπακοής προς διαταγήν της Μεραρχίας και ανέλαβεν πάσαν ευθύνην περαιτέρω χειρισμού του όλου ζητήματος. Κατόπιν τούτου η αιχμαλωτισμένη Διλοχία του Γκότσε αφέθη ελευθέρα, όταν η φάλαγξ ευρίσκετο πέραν του χωρίου Καρυές, το δε Απόσπασμα συνέχισε την πορεία προς Άγιον Γερμανόν.

Ενώ η φάλαγξ επλησίαζεν εις Άγιον Γερμανόν, ελήφθη διαταγή του 28ου Συντάγματος, ούτινος διοικητής ήτο ο μόνιμος αντισυνταγματάρχης Τζανάτος και εις τον οποίον υπήγετο διοικητικώς και το Απόσπασμα Βίτσιου, όπως το Απόσπασμα κινηθή εσπευσμένως προς περιοχήν Φλάμπουρου, διότι κινδύνευε η διοίκησις του Συντάγματος να προσβληθή από τα επαναστατήσαντα Σλαβομακεδονικά τμήματα.

Κατόπιν τούτων: τα γεγονότα εξελίχθησαν ως ακολούθως:

Το Απόσπασμα Βίτσιου, αφού άφησε μίαν μικράν φρουράν εις Άγιον Γερμανόν δια την φρούρησιν των αφοπλισμένων Σλαβομακεδόνων και μίαν Διμοιρίαν μετά πολυβόλων επί του υψώματος Αγίου Ιωάννου Λαιμού, δια την αποκοπήν της επικοινωνίας μετά της Γιουγκοσλαβίας, εν συνεργασία μετά του εις Λαιμόν εφεδρικού λόχου του ΕΛΑΣ δια της υπολοίπου δυνάμεως συνέχισε την κίνησίν του προς Μπούφι - Άνω Κλεινάς, όπου έφθασε τας βραδυνάς ώρας της 7ης Οκτωβρίου. Μετά 3ωρον περίπου ανάπαυσιν τη νύκτα της 7/8 Οκτωβρίου συνέχισε την πορείαν του δια μέσου της πεδιάδος Φλωρίνης (Άνω Κλειναί - Καληνίκη - Αρμενοχώρι) και τας πρωϊνάς ώρας της 9ης Οκτωβρίου έφθασεν εις Πέρασμα. Εκείθεν, κατόπιν νεωτέρας εντολής, κατηυθύνθη εις Κάτω Υδρούσαν, όπου, τας απογευματινάς ώρας έλαβε εντολήν να κινηθεί εις την κατεύθυνσιν Κάτω Υδρούσα -Πολυπόταμος - Μακροχώρι, προκειμένου να προσβάλει τα στασιάσαντα τμήματα του Γκότσε. Ταυτοχρόνως παρείχετο η πληροφορία ότι τμήματα του 27ου Συντάγματος, υπό τον μόνιμον λοχαγόν Καρατάσιον εκινούντο από νότου προς Κορέστια, με την αυτήν αποστολήν. Η απόφασις της ηγεσίας του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ δια την δια των όπλων προσβολήν των Σλαβομακεδόνων του Γκότσε ελήφθη πολύ αργά. Είχε χαθεί η ευκαιρία να εξοντωθούν μέχρις ενός, εάν δεν εμποδίζετο εις την απόφασίν του το Απόσπασμα Βίτσιου, το οποίον εκράτει αποκεκομμένην την οδόν υποχωρήσεως των στασιαστών προς Γιουγκοσλαβίαν από της 6ης Οκτωβρίου.

Οι στασιασταί θα ετίθεντο μεταξύ δύο πυρών, ενώ τώρα θα ελάμβανεν χώραν απλή απώθησις τούτων προς Γιουγκοσλαβίαν, όπως και έγινεν.

Μετά την εκ Πρεσπών αναχώρησιν του Αποσπάσματος Βίτσιου, κατόπιν εντολής του πολιτικού της IX Μεραρχίας Ρένου, οι αφοπλισθέντες Σλαβομακεδόνες του Γκότσε αφέθησαν ελεύθεροι και εντός της νυκτός 7/8 Οκτωβρίου συνενώθησαν μετά των εις Κορέστια δυνάμεων του Γκότσε.

Η εις Πρέσπαν αφεθείσα δύναμις του Αποσπάσματος διετάχθη επίσης να κινηθεί προς Ακρίταν και να συνενωθεί μετά του Αποσπάσματος. Τοιουτοτρόπως παρέμεινε τελείως ελευθέρα η δίοδος Πρεσπών.

Τα τμήματα του Αποσπάσματος Βίτσιου και του 27ου Συντάγματος κινηθέντα την 10η Οκτωβρίου προς Κορέστια δεν συνήντησαν παρά ελαφρά τμήματα οπισθοφυλακών του Γκότσε, ο οποίος, άμα τη πληροφορία ότι κινούνται εναντίον του δυνάμεις υπεχώρησεν προς Πρέσπαν και εκείθεν δια Δουμπιάνης-Λουμπόϊνο εισήλθεν εις το Γιουγκοσλαβικό έδαφος. Το Απόσπασμα Βίτσιου έδωσε μάχη με τα τελευταίαα τμήματα του Γκότσε εις περιοχήν Γάβρου, κατά την οποίαν και ετραυματίσθη εις εκ των ανδρών του. Επίσης τμήματα του 27ου Συντάγματος συνεπλάκησαν με τμήματα οπισθοφυλακής του Γκότσε εις περιοχήν Βατοχωρίου -Κρυσταλλοπηγής, κατά την οποίαν εφονεύθη ο εις το 27 Σύνταγμα υπηρετών μόνιμος Επιλοχίας Εμμ. Δατσέρης.

Τα στασιάσαντα τμήματα του Γκότσε, δυνάμεως 2.000 περίπου μεταφέρθησαν εν τάχει εκ σερβικής Πρέσπας εις τον Τομέα Μοναστηρίου και επεχείρησαν να εισχωρήσουν εντός του ελληνικού εδάφους από την κατεύθυνσιν Αγίας Παρασκευής και Εθνικού.

Εν τω μεταξύ όμως τμήματα του 27 Συντάγματος εφρούρουν το τμήμα της μεθορίου Πρεσπών και τοιαύτα του Αποσπάσματος Βίτσιου το τμήμα από Ακρίτα μέχρις Αγίας Παρασκευής. Εν τη προσπάθεια των όθεν όπως εισβάλλουν εις τον τομέα Εθνικού - Παρωρίου, συνήντησαν την αντίστασιν των τμημάτων του Αποσπάσματος κατά την συναφθείσαν δε μάχην περί τα μέσα Οκτωβρίου εις τα υψώματα Εθνικού, υπέστησαν σοβαρές απώλειες και ηναγκάσθησαν να συμπτυχθούν εντός του Γιουγκοσλαβικού εδάφους.

Ολίγας ημέρας βραδύτερον, τμήματα του Γκότσε, εισέβαλον κατά την διάρκειαν της νυκτός εις το χωρίον Πολυπλάτανος και ήρπασαν σημαντικήν ποσότητα σιτηρών εκ των εκεί αποθηκών.

Η κατάστασις αυτή συνεχίσθηκε μέχρι της αποχωρήσεως και της τελευταίας δυνάμεως των Γερμανών εξ Ελλάδος την 1ην Νοεμβρίου του 1944, οπότε, το μεν 27 Σύνταγμα επήνδρωσε την ελληνογιουγκοσλαβικήν μεθόριον από λίμνης Πρεσπών μέχρις Εθνικού, το δε Απόσπασμα Βίτσιου, από Αγίας Παρασκευής μέχρι Μεσοχωρίου.

Τα γιουγκοσλαβικά φυλάκια, μέχρι περίπου του τέλους του 1944, ήσαν επηνδρωμένα με τμήματα του Γκότσε, βραδύτερον δε αντικατεστάθηκαν με τμήματα Σέρβων παρτιζάνων.

Υπολοχαγός Παύλος Τσάμης Διοικητής

Αποσπάσματος Βίτσι 28ου Συντάγματος ΕΛΑΣ

ΠΗΓΗ: Ευάγγελος Κωφός, Η Βαλκανική διάσταση του Μακεδονικού Ζητήματος στα χρόνια της κατοχής και στην αντίσταση, Δωδώνη, 1989, σελ 57-65. Η έκθεση  βρίσκεται στο αρχείο του Δρ Κωφού. Επίσης, ευχαριστώ τον Δρ Κωφό για την άδεια δημοσίευσης του παρόντος ιστορικού αρχείου.

 Πηγή: http://akritas-history-of-makedonia.blogspot.gr/2010/12/blog-post_04.html

Πως εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ ένας πρώην αξιωματικός της ΠΑΟ

Την περίοδο της Κατοχής οι μεταπηδήσεις απ΄την μία οργάνωση στην άλλη ήταν ένα εξαιρετικά σύνηθες φαινόμενο. Μία χαρακτηριστική περίπτωση ήταν ο λοχαγός Κώστας Κωνσταντάρας. Αρχικά είχε έρθει σε επαφή με την οργάνωση ΠΑΟ και ιδιαίτερα με έναν εκ των ιδρυτών της (ως ΥΒΕ αρχικά) του ταγματάρχη Ιωάννη Παπαθανασίου. Αυτός τον μύησε στην οργάνωση, του ανέθεσε την αποστολή να οργανώσει αντάρτικο τμήμα στην βόρεια Χαλκιδική και του έδωσε και ένα μικρό χρηματικό ποσό για να ξεκινήσει. ("Αγώνες και διωγμοί" του Κ.Κωνσταντάρα, σελ.68)

Σχετικά γρήγορα όμως εγκατέλειψε την ΠΑΟ και εντάχθηκε στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ αναλαμβάνοντας αργότερα και σημαντικά στρατιωτικά αξιώματα.
 Στο βιβλίο του "Αγώνες και διωγμοί" αναφέρεται επιγραμματικά και χωρίς πολλές λεπτομέρειες στο τι τον έκανε να επιλέξει το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ.
Μιλάει για μία συνάντησή του με κάποιον παλιό γνωστό του ονόματι Βασιλειάδη που του έλεγε, μετά την ένταξή του στην ΠΑΟ, ότι η μόνη πατριωτική οργάνωση είναι το ΕΑΜ και ότι όλες οι άλλες οργανώσεις φτιάχτηκαν για να χτυπήσουν αυτό και όχι τον κατακτητή. (στο ίδιο, σελ.69)
  Λίγο παρακάτω γράφει:

                                                                 (στο ίδιο, σελ.70) 
Οι διαδόσεις κατά της ΠΑΟ στις οποίες αναφέρεται, ήταν η γνωστή προπαγάνδα των κομμουνιστών που συκοφαντούσαν ως προδοτικές όλες τις άλλες οργανώσεις.
  Σύμφωνα λοιπόν με τον ίδιο, είδε ένα όνειρο που τον ώθησε να ακολουθήσει το αριστερό μονοπάτι, αντί του δεξιού, και έτσι εντάχθηκε στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ:

 

(στο ίδιο, σελ.70)

Φυσικά οι παραπάνω ισχυρισμοί είναι για γέλια και για κλάμματα. Ακούγεται επιεικώς παράδοξο για έναν μόνιμο αξιωματικό του στρατού να άλλαξε οργάνωση βασισμένος στα όνειρα.

 Είναι ολοφάνερο ότι ο Κωνσταντάρας δεν έγραφε την αλήθεια, θέλοντας προφανώς να καλύψει πρόσωπα και καταστάσεις που τον ώθησαν να εγκαταλείψει την ΠΑΟ σε μία πολύ κρίσιμη περίοδο και να ενταχθεί στον ΕΛΑΣ.

  Ο ιστοριογράφος της ΠΑΟ Παρμενίων Παπαθανασίου (γιος του προαναφερθέντος Ιωάννη Παπαθανασίου) αναφέρει ότι η αποχώρησή του εξέπληξε την ηγεσία της ΠΑΟ και είχε σοβαρό αντίκτυπο επειδή ο Κωνσταντάρας γενικώς είχε καλό όνομα σαν μόνιμος αξιωματικός.("Για τον ελληνικό βορρά" του Παρμ.Παπαθανασίου, σελ.665)

 

Η άγνωστη εθνική αντιστασιακή οργάνωση δημοκρατικών του Έβρου και η διάλυσή της απ'τον ΕΛΑΣ

 Όπως είναι γνωστό, οι Γερμανοί το 1941 έδωσαν στους Βούλγαρους άδεια προσωρινής στρατιωτικής κατοχής της ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Αυτό όμως δεν ίσχυε για το μεγαλύτερο μέρος του νομού Έβρου που παρέμεινε υπό γερμανική στρατιωτική διοίκηση λόγω της αμφιλεγόμενης στάσης της γειτονικής Τουρκίας.

 Όπως την υπόλοιπη Ελλάδα, έτσι και στον νομό Έβρου έγιναν προσπάθειες ανάπτυξης αντιστασιακού κινήματος. Καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση της αντιστασιακής δράσης στην περιοχή έπαιξε το κοντινό ελληνικό προξενείο της Αδριανούπολης. Τον Φεβρουάριο του 1943 δημιουργήθηκε η αντιστασαική οργάνωση των δημοκρατικών με στρατιωτικούς και πολίτες του Έβρου. Μεταξύ των στελεχών ήταν ο απόστρατος ταγματάρχης Γιώργος Σταθάτος, ο νομάρχης 'Εβρου Σταύρος Ευταξίας, ο δήμαρχος Σουφλίου Παναγιώτης Δεμερτζής κ.α.

 Μία απ'τις πρώτες ενέργειες της οργάνωσης δημοκρατικών ήταν να έρθουν σε επαφή και να συνεργαστούν με τοπικούς αντιστασιακούς κομμουνιστικούς πυρήνες. Σε δύο κοινές συσκέψεις, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 1943 οι δύο πλευρές δέχτηκαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να συγκροτήσουν ένα κοινό συλλογικό διοικητικό όργανο με εφτά μέλη. Επικεφαλής των ανταρτών του Έβρου ανακηρύχτηκε ο Σταθάτος. Συμφωνήθηκε επίσης να έχουν τακτική επικοινωνία μέσω ασυρμάτου τόσο με το ελληνικό προξενείο της Αδριανούπολης όσο και με τις ελληνικές και συμμαχικές δυνάμεις της Μέσης Ανατολής.

 Οι κομμουνιστές όμως δεν τήρησαν την συμφωνία. Αρνήθηκαν να δεχτούν στις τάξεις τους Έλληνες αξιωματικούς απ'την Μέση Ανατολή, ούτε έδωσαν πληροφορίες για την δύναμη των τμημάτων τους. Έτσι δεν στάλθηκαν καθόλου όπλα στους αντιστασιακούς του Έβρου.

 Παράλληλα η στάση του αρχηγού των κομμουνιστών με το ψευδώνυμο Οδυσσέας ήταν επιεικώς προβληματική. Παρά την αρχική συμφωνία με την οργάνωση δημοκρατικών, δεν ήταν διατεθειμένος να δείξει ανοχή σε μη-κομμουνιστικές αντιστασιακές ομάδες.
 Σύμφωνα με τον ελασίτη Κώστα Κωνσταντάρα, μετέπειτα επιτελάρχη της 6ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ, ο καπετάν-Οδυσσέας "στο δεκαπεντάμηνο που ήταν αρχηγός των ανταρτών, υπήρξε ανελέητος προς κάθε αντιφρονούντα και κατεδίωξε με φανατισμό όσους εκδήλωναν φιλοαγγλικά αισθήματα"
 Έστηνε σε πασάλους τα κεφάλια των φονευόμενων εχθρών και προδοτών και με αποφασιστικότητα εκμηδένισε κάθε προσπάθεια συμπήξεως άλλων οργανώσεων, μη επιτρέψας να κάνει την εμφάνισή της άλλη ποικιλία ανταρτών"

  Ο καπετάν Οδυσσέας σκότωσε τον ταγματάρχη Σταθάτο στις 23/12/1943. Τ' άλλα στελέχη της οργάνωσης δημοκρατικών σκόρπισαν, προφανώς για να γλιτώσουν. Ο Ευταξίας κυνηγημένος και απ'τους Γερμανούς τελικώς κατάφερε να διαφύγει στην Τουρκία και από εκεί στην Μέση Ανατολή.
Ο Δεμερτζής συνελήφθη και φυλακίστηκε απ΄τους Γερμανούς στο Διδυμότειχο.

 Ο Οδυσσέας τελικά είχε άσχημη κατάληξη. Όχι βέβαια απ΄τους κατακτητές τους οποίους ουδέποτε ουσιαστικά ενόχλησε, αλλά απ'τους ομοϊδεάτες του που θεωρούσαν ότι είχε καταστή φόβητρο στους κατοίκους. Τον Μάρτιο του 1944 έφτασε στον Έβρο ο Αθηνόδωρος (προφανώς ψευδώνυμο), νέος γραμματέας του ΚΚΕ Έβρου με αποστολή "να βάλει τα πράγματα στην θέση τους", όπως έλεγε χαρακτηριστικά. Μόλις έφτασε ενήργησε άμεσα για την σύλληψη και την εκτέλεση του καπεταν-Οδυσσέα με την κατηγορία του εξτρεμιστή.  Προφανώς ήταν πολύ ακραίος ακόμα και για τα δεδομένα του τότε ΚΚΕ. Άλλωστε αυτό μαρτυρά και η άνωθεν περιγραφή της συμπεριφοράς του απ'τον Κωνσταντάρα. Έτσι αυτός ο κομμουνιστής σφαγέας εκτελέστηκε.
 Προηγουμένος όμως είχε φροντίσει να διαλύσει μία ανεξάρτητη εθνική αντιστασιακή κίνηση...


 Πηγές: "Αγώνες και διωγμοί" του Κώστα Κωνσταντάρα, σελ.210
     "1941-1944 Σκληροί αγώνες και μεγάλες θυσίες" του Δημήτριου Καραϊσαρλή, σελ.217-9

Μεγάλη νίκη της Χρυσής Αυγής παρά τον πόλεμο λάσπης και την πόλωση

 

Η προεκλογική περίοδος που μόλις μας πέρασε χαρακτηρίστηκε από τον ολοκληρωτικό πόλεμο λάσπης του συστήματος εναντίον της Χρυσής Αυγής. Οι αγωνιστές της Χρυσής Αυγής βρήκαν μπροστά τους τις συντονισμένες ενέργειες σύσσωμου του συστήματος, το οποίο επεδίωκε την σύσταση του νέου δικομματισμού, αφού το ΠΑΣΟΚ “μας άφησε χρόνους”. Με μαεστρία στήθηκε ένα παιχνίδι κατατρομοκράτησης του Ελληνικού Λαού υπό τον φόβο του “κομμουνισμού”, γεγονός που κατάφερε να συμπιέσει τα ποσοστά όλων των κομμάτων, ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ.

 Η Χρυσή Αυγή παρά το γεγονός ότι όλα τα υπόλοιπα κόμματα συντονίστηκαν στον πόλεμο λάσπης εναντίον της κράτησε σταθερά τα ποσοστά της, αποδεικνύοντας ότι ο κόσμος που ψηφίζει την Χρυσή Αυγή είναι ατρόμητος και δεν χαμπαριάζει από τα κόλπα του συστήματος. Η Χρυσή Αυγή όπως έδειξαν οι αναλύσεις του προηγούμενου εκλογικού αποτελέσματος έχει τεράστια ισχύ στην νεολαία δείχνοντας ότι παρά τις προσπάθειες του πολιτικού συστήματος είμαστε το Αύριο αυτού του τόπου.

 Το σημερινό εκλογικό αποτέλεσμα είναι μια τέραστια Νίκη της Χρυσής Αυγής και των Ελλήνων πολιτών ενάντια σε αυτούς που τον καταπιέζουν και τον ξεπουλάνε. Η “επόμενη μέρα” βρίσκει την Χρυσή Αυγή εκεί που ήταν και την “προηγούμενη μέρα” στις επάλξεις του Αγώνα ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΟΛΩΝ και Υπέρ των Ελλήνων! Για την Πατρίδα και τον Λαό!

 Πηγή:  http://www.xryshaygh.com/index.php/enimerosi/view/megalh-nikh-ths-chrushs-aughs-para-ton-polemo-lasphs-kai-thn-polwsh#.T97hxpg3vKQ

ΞΑΝΑΣΤΗΡΙΖΟΥΜΕ-ΞΑΝΑΨΗΦΙΖΟΥΜΕ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ!!!

 Στις μεθαυριανές εκλογές όλοι στηρίζουμε την Χρυσή Αυγή.
 
 Οφείλουμε να βουλώσουμε το στόμα των παπαγάλων των ΜΜΕ που λασπολογούν εβδομάδες τώρα σε βάρος της Χρυσής Αυγής.

  Δίχως περισσότερες αναλύσεις, επαναλαμβάνουμε αυτό που είχαμε τονίσει και πριν τις εκλογές της 6ης Μαϊου:

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΝΕΝΑ ΑΛΛΟΘΙ ΓΙΑ ΟΠΟΙΟΝ ΨΗΦΙΣΕΙ ΤΟΥΣ ΚΑΘΕ ΛΟΓΗΣ ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΟΥΣ Η' ΤΑ ΕΘΝΟΠΡΟΔΟΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
  
                      ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ                                       ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΒΡΩΜΙΣΕΙ Ο ΤΟΠΟΣ

ΜΙΧΑΛΟΛΙΑΚΟΣ ή ΠΙΚΡΑΜΕΝΟΣ?

Ποιανού ο πατέρας ήταν ο εκπρόσωπος του Γκαίμπελς στην κατεχόμενη Ελλάδα και θησαύριζε τυπώνοντας και μοιράζοντας τα προπαγανδιστικά έντυπα του κατακτητή;
Του Μιχαλολιάκου ή του Πικραμένου;

Το ερώτημα που έχουμε μπροστά μας είναι απλό: Ποιος είχε αναλάβει την αποκλειστική διακίνηση των προπαγανδιστικών εντύπων του Γκαίμπελς στην κατεχόμενη Ελλάδα και θησαύριζε; Ο πατέρας του αρχηγού της "Χρυσής Αυγής" Μιχαλολιάκου ή του υπηρεσιακού πρωθυπουργού Πικραμένου;

Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό και δεν έχει να κάνει με προεκλογικά παιχνίδια.

Στο νέο βιβλίο του με τίτλο "Η ελληνική οικονομία κατά την Κατοχή και η αλήθεια για τα κατοχικά δάνεια", εκτός από άλλα ενδιαφέροντα, ο ιστορικός Δημοσθένης Κούκουνας, ειδικευμένος στα κατοχικά θέματα, κάνει αποκαλύψεις και για την οικογένεια του σημερινού υπηρεσιακού πρωθυπουργού Παναγιώτη Πικραμένου.

Ο νυν πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας όταν στα δώδεκά του, το 1957, γράφτηκε στο γυμνάσιο της Γερμανικής Σχολής Αθηνών, δεν είχε κανένα άλλο λόγο εκτός από το ότι ο πατέρας του ήταν φανατικός θαυμαστής των Γερμανών. Μετά το τέλος της Κατοχής πέρασαν δώδεκα χρόνια μέχρι να ξανανοίξει η Γερμανική Σχολή και ένας από τους πρώτους μαθητές της ήταν ο μικρός Παναγιώτης. Εντελώς συμπτωματικά το νέο κτίριο της σχολής (το κατοχικό στην οδό Αραχώβης είχε περιέλθει στο Γαλλικό Ινστιτούτο) χωριζόταν από μια μεσοτοιχία με την κλινική του πατέρα Χριστοφοράκου, ο γιος του οποίου φοίτησε κι αυτός στην ίδια σχολή (βέβαια ο γνωστός μας από άλλη αιτία Μιχάλης Χριστοφοράκος ήταν μερικά χρόνια νεώτερος από τον υιό Πικραμένο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπήρχε φιλικός δεσμός).

Έτσι λοιπόν κάθε πρωί ξεκινούσε περιποιημένος, καλοντυμένος και καλοχτενισμένος ο μικρός Παναγιώτης για τη Γερμανική Σχολή στην οδό Μετσόβου. Ξεκινούσε με τα πόδια από το αριστοκρατικό σπίτι του με τα 18 δωμάτια στην οδό Ακαδημίας 52 για να φτάσει στην περιοχή Μουσείου.

Το σπίτι αυτό των 450 τ.μ. ανήκε στην οικογένειά του πριν ο ίδιος γεννηθεί το 1945, όταν ο κόσμος άλλαζε με το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Είχε αγοραστεί λίγες μέρες αφότου άρχισε η Κατοχή με γερμανικά χρήματα, όταν ο πατέρας του μόλις είχε αναλάβει την αποκλειστική πώληση σε όλη την κατεχόμενη Ελλάδα των προπαγανδιστικών εντύπων του κατακτητή.

Πέρασαν 67 χρόνια από το 1945, όταν κατέρρευσε η Γερμανία του Χίτλερ και μεσολάβησαν πολλά μέχρι το 2012, οπότε η Γερμανία της Μέρκελ έχει καταστρέψει την Ελλάδα. Η απόπειρά της να επιβάλει τον Ράιχενμπαχ ως προτέκτορα-ψευτοπρωθυπουργό δεν πέτυχε, αλλά το σχέδιο ανανεώθηκε με τον δοτό πρωθυπουργό Παπαδήμο. Αυτός όμως δεν ήταν της γερμανικής κουλτούρας, αλλά της αμερικανικής, ως απόφοιτος του Κολλεγίου Αθηνών. Χρειαζόταν άλλος πρωθυπουργός με τη γερμανική να την έχει ως μητρική του γλώσσα.

Αυτός είναι ο σημερινός πρωθυπουργός μιας υπηρεσιακής κυβέρνησης, η σύνθεση της οποίας δεν είναι τυχαία. Κάλλιστα αυτή η "υπηρεσιακή" μπορεί να γίνει "μεταβατική" αν οι συνθήκες το επιτρέψουν και να παραμείνει στην εξουσία για να εκτελέσει το πρόγραμμα του μνημονίου, αν οι εκλογές της 17ης Ιουνίου δεν δώσουν ισχυρή κυβέρνηση. Οι Γερμανοί έχουν το κεφάλι τους ήσυχο πάντως, αφού επικεφαλής της είναι ο γιος του παλιού συνεργάτη του Γκαίμπελς, συνεργάτη με το αζημίωτο.

Άλλωστε η επιλογή του Πικραμένου ως υπηρεσιακού πρωθυπουργού έγινε με τη σύμφωνη γνώμη όλων των πολιτικών αρχηγών που είχαν συσκεφθεί στο προεδρικό μέγαρο υπό την προεδρία του Κάρολου Παπούλια. Όλων πλην ενός. Πλην του Νίκου Μιχαλολιάκου κατά σύμπτωση, ο οποίος δεν είχε κληθεί.

Θεωρήθηκε άραγε ως πολύ χιτλερικός για να εγκρίνει τον υιό Πικραμένο ως πρωθυπουργό; Αλλά ο πατέρας του Μιχαλολιάκου δεν ήταν ο στενός συνεργάτης του Γκαίμπελς στην Ελλάδα, ούτε κέρδιζε απ' αυτό βέβαια...

Μεγάλο προνόμιο ούτως ή άλλως είναι ο πατέρας σου να κάθισε δίπλα-δίπλα με έναν απεσταλμένο του ίδιου του Γκαίμπελς και να συνεταιρίστηκε μαζί του για μια επικερδή μπίζνες: τη διακίνηση όλων των προπαγανδιστικών εντύπων του εχθρού σε όλο το διάστημα της Κατοχής. Την ώρα που κάποια κορόιδα καρδιοχτυπούσαν για να γράψουν και μετά να τυπώσουν με χίλιες δυο προφυλάξεις ένα εφημεριδάκι, αφού προηγουμένως με απίθανα τεχνάσματα εξασφάλιζαν το απαραίτητο χαρτί (συνήθως χαρτί προοριζόμενο για συσκευασίες ή άλλες χρήσεις), και που κάποια άλλα κορόιδα έκρυβαν προσεκτικά πάνω τους μερικά αντίτυπα για να τα μοιράσουν σε έμπιστα πρόσωπα. Επρόκειτο για τον πολυθρύλητο μυστικό Τύπο της Εθνικής Αντίστασης, στον βωμό του οποίου πολλοί ήρωες θυσιάστηκαν όταν ανακαλύφτηκαν τα μυστικά μικρά τυπογραφεία ή οι διανομείς εντοπίστηκαν να έχουν επάνω τους έστω και ένα αντίτυπο. Η τιμωρία δεν ήταν παρά μία και μοναδική: ο θάνατος! Εκείνοι που τα έγραφαν αυτά τα «εφημεριδάκια» και εκείνοι που τα τύπωναν ή στη συνέχεια τα μοίραζαν, αριστεροί ή δεξιοί, άνθρωποι της καθημερινότητας, δεν πληρώνονταν και το έκαναν με την καρδιά τους, με την πεποίθηση ότι συμμετείχαν στον καθολικό αγώνα ολόκληρου του ελληνικού λαού.

Υπήρχαν όμως και κάποιοι άλλοι, ελάχιστοι βέβαια, που είχαν αντίθετη άποψη. Που αναγνώριζαν ότι είχαν χρέος να μην διαβάζουν τέτοια εφημεριδάκια, ούτε και φυσικά να ασχολούνται με το γράψιμο, το τύπωμα και τη διανομή τους, που τόσους και τόσους κινδύνους έκρυβαν – και που, το κυριότερο, δεν απέδιδαν το παραμικρό οικονομικό όφελος.

Επί Κατοχής, το μοναδικό πρακτορείο που είχε την αποκλειστικότητα όλων των εφημερίδων και περιοδικών που έβγαιναν υπό καθεστώς λογοκρισίας ήταν η «Ένωσις Ελληνικού και Ξένου Τύπου» Α.Ε. Η εταιρία αυτή ιδρύθηκε λίγες εβδομάδες μετά την αρχή της Κατοχής, αφού προηγουμένως έφτασε από το Βερολίνο στην Αθήνα ειδικός απεσταλμένος του Γκαίμπελς, υπουργού Προπαγάνδας του Τρίτου Ράιχ. Αυτός είχε την ιδιότητα του πληρεξουσίου της εταιρίας «Mundus», που ανήκε εξ ημισείας στα γερμανικά υπουργεία Προπαγάνδας και Εξωτερικών. Εγκαταστάθηκε σ’ ένα γραφείο της γερμανικής πρεσβείας, στον τρίτο όροφο της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας 4, και άρχισε τις επαφές του.

Με την καθοδήγηση του Χέρμπερτ Σβέρμπελ, ο οποίος μόλις λίγους μήνες νωρίτερα είχε διοριστεί ακόλουθος Τύπου στην Αθήνα, αλλά από πολλών ετών είχε πλούσιες διασυνδέσεις με παράγοντες του ελληνικού Τύπου, ο Μάουραχ, ο εκπρόσωπος του Γκαίμπελς στην Αθήνα, εκτός άλλων προσώπων, είχε μακρές συζητήσεις με τον Όθωνα Πικραμένο. Κατέληξαν στην απόφαση να ιδρύσουν από κοινού μια νέα εταιρία, την Α.Ε. «Ένωσις Ελληνικού και Ξένου Τύπου». Συμφώνησαν ότι η γερμανική κρατική εταιρία θα διατηρούσε το 51%, ενώ πλην του Πικραμένου ποσοστά δόθηκαν και στους ανταγωνιστές του, τους κληρονόμους του Σπύρου Τσαγγάρη, αλλά και σε μια στενή συνεργάτιδα και συνεταίρο του, την Ελισάβετ Τσιβόγλου, η οποία μέχρι τότε διαχειριζόταν όλες τις ξένες εφημερίδες και περιοδικά.

Ο Όθων Πικραμένος διορίστηκε γενικός διευθυντής της νέας εταιρίας, που δημιούργησε ο ίδιος με τους εκπροσώπους του Γκαίμπελς, με τους οποίους και συνεταιρίστηκε, έχοντας ένα σημαντικό ποσοστό στο μετοχικό κεφάλαιο και φυσικά στα τεράστια κέρδη του μονοπωλιακού πρακτορείου. Ο ίδιος κέρδισε πολλά, όχι μόνον από την αποκλειστική διακίνηση των ελληνόγλωσσων και ξενόγλωσσων (κυρίως γερμανικών και ιταλικών) προπαγανδιστικών εντύπων και βιβλίων, αλλά και με τις εκτυπώσεις διαφόρων εντύπων για λογαριασμό του κατακτητή, ως ένας από τους βασικούς μετόχους της εταιρίας «Πυρσός» που ήταν.

Το παλαιό πρακτορείο που είχε μέχρι την αρχή της Κατοχής και που το είχε ιδρύσει ο πατέρας του Τάκης Πικραμένος το 1927 στεγαζόταν σε τετραώροφο ακίνητο, στην οδό Σωκράτους 43. Βάσει της συμφωνίας που έκανε ο Όθων Πικραμένος με τους Γερμανούς, ο Πικραμένος θα εγκατέλειπε την ιδιοκτησία του ακινήτου για να το ρευστοποιήσει. Το αγόρασε μια εταιρία που μόλις είχε περιέλθει υπό τον έλεγχο των Γερμανών, η ΑΕΜ «Βωξίται Παρνασσού», και πλήρωσε 22 εκατομμύρια δραχμές στον μέχρι τότε ιδιοκτήτη του (την οικογένεια Πικραμένου, που χρησιμοποιούσε τους δύο ορόφους για κατοικία της), αναλαμβάνοντας στη συνέχεια να το ενοικιάσει στη νέα εταιρία, της οποίας γενικός διευθυντής ήταν ο Όθων Πικραμένος.

Πηγή: http://aera2012.blogspot.gr/2012/06/blog-post_5779.html