Πέμπτη 31 Ιανουαρίου 2013

Γιάννης Βουλπιώτης: ΝΑΙ, ΕΓΩ ΕΙΧΑ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΕΠΙ ΚΑΤΟΧΗΣ ΤΑ ΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ!

 του Δημοσθένη Κούκουνα

 Αυτή ήταν η φράση που επί λέξει μού είπε ο Γιάννης Βουλπιώτης, όταν τον πρωτογνώρισα πριν σαράντα και πλέον χρόνια. Μια ευθεία απάντηση σ' ένα σαφές ερώτημα, σ' ένα από τα πρώτα που του έθεσα όταν τον συνάντησα για πρώτη φορά.
"Αλλά, αγαπητέ μου, η ιδέα για τη δημιουργία των Ταγμάτων Ασφαλείας στηριζόταν αποκλειστικά και μόνο στην προστασία του αστικού καθεστώτος, δηλαδή στη μη κομμουνιστικοποίηση της Ελλάδος όταν κάποια στιγμή θα απελευθερωνόταν από τους κατακτητές. Πράγματι έγιναν παρεκτροπές και ακόμη θα έλεγα εγκληματικές πράξεις. Τέτοια όμως έγιναν και από την άλλη πλευρά, μάλιστα κατά κόρον, με τις δολοφονίες αθώων πολιτών. Θελήσαμε, με τη συνεργασία εγνωσμένου κύρου πολιτικών ανδρών, όπως οι Πάγκαλος, Σοφούλης, Γονατάς και πολλοί άλλοι, ιδίως δε ο αείμνηστος πολιτικός Ιωάννης Ράλλης, να διασώσουμε την Ελλάδα. Και την διασώσαμε, διότι οι κομμουνιστές όταν ήρθε η ώρα της Απελευθερώσεως δίστασαν να καταλάβουν την πρωτεύουσα ενώπιον του αντιπάλου δέους, δηλαδή των Ταγμάτων Ασφαλείας. Υπό την έννοια αυτή, εκ του αποτελέσματος, δικαιωθήκαμε όσοι είχαμε αυτή την ιδέα και αυτή την πεποίθηση. Ποιος μπορεί να έχει αντίρρηση ότι με τα Τάγματα Ασφαλείας δεν διασώσαμε το αστικό καθεστώς και δεν αφήσαμε την Ελλάδα να γίνει στάχτη; Αυτή είναι η αλήθεια...".

 Ακολούθησαν πολλές άλλες συναντήσεις μας για αρκετά χρόνια και πάντα μου ήταν χρήσιμες στο πλαίσιο της ιστορικής έρευνάς μου για την περίοδο της Κατοχής. Ο Βουλπιώτης, ένας άνθρωπος που είχε πυκνή δράση στα χρόνια εκείνα, αλλά και στα προηγούμενα, παρά τη χαμηλών τόνων στάση του, είχε πολλά ενδιαφέροντα να πει. Για τους ισχυρούς στην Ελλάδα και τη Γερμανία, με τους οποίους είχε συνδεθεί. Για τις επιχειρηματικές κυρίως δραστηριότητές του, για τις διασυνδέσεις του και κυρίως για την εμπλοκή του σε κρίσιμες φάσεις της σύγχρονης ιστορίας.

Μόλις πρόσφατα η κόρη του, η Ιζαμπέλλα Παλάσκα, έδωσε στη δημοσιότητα ένα βιβλίο της που έχει τον τίτλο "Άγγελος ή Δαίμονας - Ο αμφιλεγόμενος πατέρας μου" (Εκδόσεις Λιβάνη). Ήταν μια γενναία απόφαση να πάρει μια τέτοια πρωτοβουλία και να μιλήσει με άνεση και με μια σχετική αντικειμενικότητα για τον πατέρα της, ένα πρόσωπο οπωσδήποτε αμφιλεγόμενο από τους εχθρούς και τους φίλους του.
Η συγγραφέας είχε την καλοσύνη πριν ολοκληρώσει το βιβλίο της να ζητήσει τη συνδρομή μου ως προς την ακρίβεια των ιστορικών γεγονότων που περιλαμβάνονται. Ανταποκρίθηκα με μεγάλη ευχαρίστηση και οφείλω να αναγνωρίσω ότι έσκυψε με μεγάλη προσοχή στις υποδείξεις και τις παρατηρήσεις μου, ώστε να μην απομακρυνθεί από την ιστορική αλήθεια. Είναι ίσως η πρώτη φορά που ένα ιστορικό μυθιστόρημα, όπως αυτό το βιβλίο της Ιζαμπέλλας Παλάσκα, στηρίζεται σε συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα. Μπορεί οι διάλογοι και ορισμένες πτυχές της αφηγηματικής πλοκής με ήσσονα ιστορική σημασία να εντάσσονται στην προσπάθεια να αποδοθεί με μυθιστορηματικό τρόπο το ψυχογράφημα του ήρωα, που τυχαίνει να είναι ο πατέρας της συγγραφέα, αλλά τα πραγματικά γεγονότα έμειναν η αναλλοίωτη βάση.
Και θα πρέπει να υπογραμμίσω ότι ο αναγνώστης του βιβλίου δεν θα τελειώσει το διάβασμά του παραπλανημένος. Ό,τι του μείνει στη μνήμη θα είναι μια αληθινή εικόνα από εκείνα τα χρόνια. Προφανώς μια εικόνα που επιδέχεται συζητήσεις, ανάλογα με τις υποκειμενικές αντιλήψεις και τις εύλογες πολιτικές πεποιθήσεις του κάθε αναγνώστη, όχι όμως ως προς τη βαθύτερη ιστορική αλήθεια που εκφράζει.


 Πηγή: http://voulpiotis.blogspot.gr/2012/11/blog-post.html

Τρίτη 29 Ιανουαρίου 2013

Στρατηγός Ντερτιλής. ΠΑΡΩΝ!


 Χθες το απόγευμα ο στρατηγός Νικόλαος Ντερτιλής ξεκίνησε το ταξίδι του για τις νήσους των Μακάρων.  Εκεί όπου θα συναντήσει και άλλους μεγάλους της ελληνικής Ιστορίας.

Δεν υπάρχει λόγος να μακρυγορούμε για τον Νικόλαο Ντερτιλή.
Τα παράσημα ανδρείας που πήρε στο πεδίο της μάχης (συμμοριτοπόλεμος, Κορέα και φυσικά το 1964 στην Κύπρο) και η αξιοπρεπέστατη στάση του απέναντι στους αστείους δημοκράτες δεσμοφύλακές του, τα λένε όλα.

 ntertilis

 "Οι αξιωματικοί δεν ζητούν χάρη. Χάρη ζητούν όσοι έχουν αφεντικά. Εγώ δεν έχω αφεντικά. Είμαι ελεύθερος. Τις ιδέες μου δεν μπορεί να τις φυλακίσει κανένας. Μόνον το φθαρτό κορμί μου.
Στην Ελλάδα ουδεμία πατριωτική πράξις παραμένει ατιμώρητος."



                 ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΝΤΕΡΤΙΛΗΣ! ΑΘΑΝΑΤΟΣ!

Παρασκευή 25 Ιανουαρίου 2013

Ένας ειλικρινής αριστερός λέει την αλήθεια για τα Τάγματα Ασφαλείας


 Στην εφημερίδα "Το Βήμα" ο αριστερός Δημήτρης Ραυτόπουλος έδωσε πρόσφατα συνέντευξη την οποία οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να την διαβάσουν εδώ.

 Ο Ραυτόπουλος είναι σήμερα 89 χρονών. Από τα εφηβικά του χρόνια αναμείχθηκε στις κινήσεις της πολιτικής νεολαίας της αριστεράς. Υπήρξε συντάκτης της εφημερίδας Ελεύθερη Ελλάδα (1946-1947) και παράλληλα αρθρογραφούσε στο περιοδικό ΕΠΟΝ Νέα Γενιά (1944-1945). Κατά την περίοδο της δικτατορίας (1967-1974), διέφυγε στη Γαλλία.
 Περισσότερα στοιχεία για τον Ραυτόπουλο εδώ.

Στην παραπάνω συνέντευξή του στο "Βήμα" μεταξύ άλλων λέει το εξής:
   Η Αριστερά παραμένει ένα σύστημα κλειστό. Η παράταξη που θέλει να αλλάξει τα πάντα δεν θέλει να αλλάξει τον εαυτό της. Να προσαρμοστεί στον καιρό της. Ακόμη και οι ταγματασφαλίτες κάποτε απολογούνται. Και τίθεται το ερώτημα: ποιος τους βοήθησε να γίνουν ταγματασφαλίτες; Μήπως η μονοπώληση της Αντίστασης από τους εαμικούς έστειλε κάποιους φτωχούς στα Τάγματα Ασφαλείας;».

 Είναι ίσως η πρώτη φορά που ένας αριστερός με έντονο παρελθόν και με συμμετοχή στους αγώνες της παράταξής του την δεκαετία του '40, παραδέχεται, έστω και μέσω ενός ρητορικού ερωτήματος, την ιστορική αλήθεια για τον βασικό λόγο που ώθησε δεκάδες χιλιάδες συμπατριώτες μας να καταταγούν στα Τάγματα Ασφαλείας.
 Έστω και στην δύση της ζωής του είχε το θάρρος να πει την αλήθεια καταρρίπτοντας τις μυθοπλασίες των ομοϊδεατών του. Μόνο και μόνο γι'αυτό του αξίζουν συγχαρητήρια.

 Αυτά ας τα βλέπουν κάποιοι ξεφτίλες δεξιοί υπερ-πατριωτάρες που στην πρώτη ευκαιρία αφορίζουν πρόσωπα και καταστάσεις προκειμένου να γίνουν αρεστοί στο διεθνιστικό αληταριό.
 Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο μνημονιολάγνος σύζυγος της κυρίας Μανωλίδου που είχε καθυβρίσει απ΄το βήμα του κυνοβουλίου τους ταγματασφαλίτες...

Τετάρτη 23 Ιανουαρίου 2013

Απ'τα περίεργα της ελληνικής ιστορίας: Ζέρβας και Βελουχιώτης πιθανότατα ήταν μακρινοί συγγενείς!


 Μπορεί ο τίτλος της ανάρτησης να εκπλήσσει, δείχνει όμως ότι έχει κάποια βάση.

 Για το θέμα είχε γράψει, μεταξύ άλλων, ο ίδιος ο Ζέρβας σε επιστολή που έστειλε στον στενό συνεργάτη του Ηρακλή Πετιμεζά (ήταν γνωστός με το ψευδώνυμο Νικήτας) στις 13/12/1943, δηλαδή εν μέσω του εμφυλίου ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ στην Ήπειρο.
 Την επιστολή αυτή, όπως και πάρα πολλές άλλες, δημοσίευσε ο Πετιμεζάς στην σελ.372 του βιβλίου του "Εθνική αντίσταση και κοινωνική επανάσταση":



Από την εαμική πλευρά, υπάρχει μία παρόμοια μαρτυρία απ΄τον παπά που ακολουθούσε τον Βελουχιώτη, τον αρχιμανδρίτη Γερμανό Δημάκο που έμεινε γνωστός με το ψευδώνυμο πάτερ-Ανυπόμονος.

 Στην σελ.356 του βιβλίου του "Στο βουνό, με τον σταυρό, κοντά στον Άρη" γράφει ότι η μητέρα του Βελουχιώτη, Αγλαϊα, ήταν απ'το Σούλι και το πατρικό της όνομα ήταν Ζέρβα.
 Στην Λαμία έμενε αφού παντρεύτηκε τον δικηγόρο Δημήτρη Κλάρα.
Ως γνωστόν ο Ναπολέων Ζέρβας καταγόταν επίσης απ΄το Σούλι, άρα το ενδεχόμενο συγγένειας είναι πιθανότατο.

 Είναι προφανές ότι μεταπολεμικά και λόγω των οξυμένων παθών και οι δύο πλευρές ήθελαν να αποσιωπήσουν την μεγάλη πιθανότητα ύπαρξης συγγένειας μεταξύ Ζέρβα και Βελουχιώτη. Τα παραπάνω στοιχεία δείχνουν όμως ότι κάτι τέτοιο μάλλον ίσχυε...
Αν μη τι άλλο έχουμε να κάνουμε με μία εντυπωσιακή σύμπτωση και ιστορική ειρωνεία

Τρίτη 22 Ιανουαρίου 2013

Η σημαντική συνεισφορά του Άγγελου Έβερτ στην Ελληνική αντίσταση κατά της Γερμανικής κατοχής στην Αθήνα (Απρίλιος 1941-Οκτώβριος 1944)


 Αν και δεν συμφωνούμε ιδιαίτερα με το πνεύμα του παρακάτω άρθρου για την δράση του Άγγελου Έβερτ επί Κατοχής, το αναδημοσιεύουμε καθαρά για λόγους εγκυκλοπαιδικούς:


  Όταν τα γερμανικά στρατεύματα εισήλθαν στην Αθήνα στις 27 Απριλίου 1941 και ουσιαστικά κατέλαβαν την Ελλάδα, ο Άγγελος Έβερτ ήταν Διοικητής της Αστυνομίας Αθηνών. Η θέση αυτή ήταν ιδιαιτέρως σημαντική για τα δύσκολα χρόνια που θα ακολουθούσαν, καθώς η αστυνομία ήταν το μοναδικό ελληνικό ένοπλο σώμα ασφαλείας που οι κατακτητές επέτρεψαν να διατηρήσει τον οπλισμό του, την ισχύ του και τα στελέχη του. Ο Έβερτ παρέμεινε στη θέση του και δεν ακολούθησε τη φυγή της κυβέρνησης Τσουδερού στην Μέση Ανατολή αλλά από την πρώτη στιγμή εντάχθηκε δυναμικά στην ενεργητική αντίσταση κατά των κατακτητών.

Η πρώτη του ενέργεια ήταν να αποκαταστήσει, μέσω ασυρμάτου, την επαφή με την ελληνική κυβέρνηση αλλά και με Βρετανούς αξιωματικούς στην Μέση Ανατολή. Επιπροσθέτως, παρείχε πολύτιμες πληροφορίες στη βρετανική αντικατασκοπεία τις οποίες αποκτούσε χάρις την καίρια θέση που κατείχε, ενώ τα ψευδώνυμα - κωδικοί που χρησιμοποιούσαν για τον Έβερτ οι Σύμμαχοι ήταν "ΟΤΤΟ" και "skylark No1".  Οι υπηρεσίες του Έβερτ βέβαια, δεν περιορίζονταν μόνο σε αντικατασκοπεία.



Οι πλαστές ταυτότητες του Κανελλόπουλου και της γυναίκας του
Λαμβάνοντας ο ίδιος μεγάλο προσωπικό ρίσκο, κατάφερε να βοηθήσει εκατοντάδες Έλληνες και Άγγλους Αντιστασιακούς να αποδράσουν στην Μέση Ανατολή, ενώ βοήθησε στη διαφυγή πολλών καταζητούμενων από τους Γερμανούς προμηθεύοντας τους με πλαστές ταυτότητες. Ανάμεσα τους και ο μεταγενέστερος Έλληνας πρωθυπουργός Παναγιώτης Κανελλόπουλος με την σύζυγο του Νίτσα. Αυτό επιβεβαιώνεται τόσο από τον Chris Woodhouse, όσο και από τον Αλέξανδρο Ζάννα, ενώ ο Έλληνας υπεύθυνος της αγγλικής υπηρεσίας φυγαδεύσεως Άλκης Μελάς κάνει επίσης σαφή μνεία στη δράση του Έβερτ. Σύμφωνα με τον Μελά, ο Έβερτ συνεργάστηκε και με το γνωστό τολμηρό σαμποτέρ Γέρζι Ιβάνωφ, τον οποίο προστάτεψε και γλύτωσε πολλές φορές από την σύλληψη. Ακόμα και λίγο πριν την εκτέλεση του Ιβάνωφ, ο Έβερτ προσπάθησε να τον βοηθήσει να αποδράσει. Επίσης, ο Έβερτ συνεργάστηκε στενά με την Λέλα Καραγιάννη και την ομάδα της προκειμένου να παρασχεθεί βοήθεια σε Άγγλους αλλά και σε Έλληνες αντιστασιακούς.

Ιωάννης Τσιγάντες
Από τις αρχές του 1942, ο Έβερτ βρισκόταν σε επαφή μέσω ασυρμάτου με τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, πρωθυπουργό τότε της Ελλάδας στην Μέση Ανατολή. Του ζητήθηκε να βοηθήσει τον αντ/σχη Ιωάννη Τσιγάντε απεσταλμένο της ελληνικής κυβέρνησης στην κατεχόμενη Αθήνα για την οργάνωση αντίστασης. Ο Τσιγάντες με τον ερχομό του στην Αθήνα σχημάτισε την οργάνωση "Μίδας 614" που πρόσφερε πολλά στους Άγγλους στον τομέα των πληροφοριών και της αντικατασκοπείας. Η πολύτιμη αρωγή του Έβερτ στην οργάνωση αυτή πιστοποιείται και από την μαρτυρία του μέλους της Δημήτρη Γυφτόπουλου, αλλά και από την μαρτυρία του ίδιου του Παναγιώτη Κανελλόπουλο μεταγενέστερα. Ο Έβερτ παρείχε στον Τσιγάντε και στην ομάδα του πλαστές ταυτότητες και κρησφύγετα. Τελικώς, ο Τσιγάντες δολοφονήθηκε μετά από προδοσία, αλλά και γιατί ο ίδιος ζούσε φανερά και άστατα, ζωή που δεν ταίριαζε σε μυστικό πράκτορα σε εχθρικό έδαφος.

Οι κατοχικές αρχές υποπτεύονταν τον ρόλο του Έβερτ και για τον λόγο αυτό τον απήλλαξαν των καθηκόντων του τον Ιούλιο του 1943. Αναγκάστηκαν όμως να τον επαναφέρουν σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα μετά από τις μεγάλες αντιδράσεις που σημειώθηκαν στο σώμα των αστυνομικών. Τον Σεπτέμβριο του 1943, η ελληνική κυβέρνηση μέσω του Αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού, ζήτησε από τον Έβερτ να βοηθήσει στην απόδραση του Βρετανού ανταποκριτή των ΤΙΜΕS Φράνκ Μακάσκ από την Αθήνα στην Μέση Ανατολή. Ο Έβερτ συνόδεψε τον Μακάσκι (σύμφωνα με μεταπολεμική μαρτυρία του ίδιου του Μακάσκι)  εν στολή ως το Λαύριο, καταφέρνοντας να τον περάσει από τα μπλόκα των Γερμανών και έτσι να τον σώσει. 

Ο Άγγελος Έβερτ βοήθησε αποφασιστικά τα μέλη της εβραϊκής κοινότητας της Ελλάδας που βρίσκονταν σε δεινή θέση λόγω των διώξεων που αντιμετώπιζαν από τους Ναζί. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της βοήθειας που παρείχε ο Έβερτ, αρκεί να πούμε ότι εξέδωσε 7.500 πλαστές ταυτότητες με την υπογραφή του, στις οποίες άλλαζε τα εβραϊκά στοιχεία των διωκόμενων σε ελληνικά. Ανάμεσα στους διασωθέντες από τον Έβερτ και τον Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό ήταν και η γνωστή δημοσιογράφος εβραϊκής καταγωγής Μαρία Ρεζάν, κάτι που αναφέρει και η ίδια στο βιβλίο της "με νοσταλγία...".  Για τη δράση του αυτή ο Έβερτ τιμήθηκε σε ειδική τελετή το 1946 από την Ισραηλίτικη κοινότητα Αθηνών αλλά και το 1988 από το κεντρικό Ισραηλίτικο συμβούλιο Συντονισμού και Γνωματεύσεως, ενώ η Ελληνική Αστυνομία Πόλεων ανεγράφη στη Χρυσή Βίβλο του Ισραήλ. 

Τέλος, παραμονές της Απελευθέρωσης, ο Έβερτ εν στολή συνόδεψε με το προσωπικό του αυτοκίνητο και εγκατέστησε εντός των Αθηνών σε δικό του κρησφύγετο τους αντιπροσώπους της ελληνικής Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας ("Τριμελής Κυβερνητική Επιτροπή") περνώντας από όλα τα γερμανικά μπλόκα.


Με τον Αλέξανδρο Παπάγο κατά τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου 1949
Ο Έβερτ για την πολύπλευρη αυτή δράση του τιμήθηκε με δεκατρείς (13) ανώτατες στρατιωτικές και πολιτικές διακρίσεις. Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν το παράσημο της Λεγεώνος της τιμής (3/10/1949) που αποδόθηκε από τον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας, ο Σταυρός των Ανωτέρων Ταξιαρχών του Τάγματος του Φοίνικος (1/5/1953) από το Βασιλιά Παύλο και τέλος το βραβείο "Δίκαιοι των Εθνών" (15/7/1970) από το Εβραϊκό Ίδρυμα Γιάντ Βασέμ.

 Πηγή: http://www.istorikathemata.com/2011/02/1941-1944.html

Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013

Η δράση του οπλαρχηγού Mαντζουράνη στην Πελοπόννησο



 Ο Γρηγόρης Μαντζουράνης γεννήθηκε στον Άγιο Ανδρέα Κυνουρίας το 1917. Πολέμησε στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, όπου έγινε δόκιμος ανθυπολοχαγός πεζικού. Μετά την λήξη του πολέμου επέστρεψε στο χωριό του αλλά δεν έμεινε άπραγος. Συνελήφθη, για άγνωστους λόγους, απ΄τους Ιταλούς και τον Νοέμβριο του 1941 καταδικάστηκε σε 21 χρόνια φυλάκιση. Κλείστηκε στις φυλακές Τριπόλεως απ’όπου δραπέτευσε.
 Ανέβηκε στον Πάρνωνα όπου απ’τις αρχές του 1943 άρχισε να οργανώνει αντάρτικη ομάδα 10 αντρών με ελάχιστα όπλα και πυρομαχικά. Στον Πάρνωνα υπήρχε και μία ομάδα του ΕΛΑΣ 15 αντρών με επικεφαλείς τον ανθυπολοχαγό Κονταλώνη και τον έφεδρο ανθυπολοχαγό Λεβεντάκη.
 Τον Μάιο έρχεται σε επαφή με την συμμαχική αποστολή στον Πάρνωνα της οποίας ηγούνταν ο ταγματάρχης Χάρρινγκτον και ο υπολοχαγός Ταβερναράκης. Η συμμαχική αποστολή ήδη συνεργαζόταν με τον ΕΛΑΣ του Πάρνωνα και τον είχε ενισχύσει με ρίψεις από αέρος. Ο Μαντζουράνης επεδίωξε και κατάφερε να ενισχυθεί και η δική του ομάδα με 24 όπλα. 
 Ζήτησε βέβαια περισσότερα, αλλά το αίτημα του δεν έγινε δεκτό απ΄τον Χάρρινγκτον διότι η ομάδα του Μαντζουράνη δεν διέθετε το κατάλληλο δίκτυο πληροφοριών και τροφοδοσίας, στοιχεία απαραίτητα για ένα αντάρτικο τμήμα.
 Ενδεικτικό είναι ότι οι Μαντζουράνης και Κονταλώνης δεν είχαν καθόλου κακές σχέσεις μεταξύ τους, αλλά η εξάρτηση του δεύτερου απ΄τους κομμουνιστές που ήλεγχαν τον ΕΛΑΣ καθιστούσε αδύνατη οποιαδήποτε στενότερη συνεργασία.
 
 Λίγες μέρες μετά, στις 25 Μαϊου 1943 γίνεται η πρώτη σύγκρουση με Ιταλούς στον Πάρνωνα. Είναι η μάχη της Καστανίτσας όπου το ελασίτικο τμήμα του Κονταλώνη και αυτό του Μαντζουράνη χτύπησαν ένα μικρό ιταλικό τμήμα που είχε πάει στο ομώνυμο χωριό. Οι Ιταλοί είχαν μάθει για την άφιξη βρετανών αλεξιπτωτιστών και κινούνταν για τον εντοπισμό τους. Η επίθεση των ανταρτών δεν αιφνιδίασε τους Ιταλούς που ήταν προετοιμασμένοι. Τελικώς οι Ιταλοί απεχώρησαν χωρίς να υπάρχει καμμία απώλεια εκατέρωθεν.
 Την συμπλοκή αυτή ακολούθησε η  εκτέλεση δύο μεμονωμένων Ιταλών στρατιωτών από ελασίτες. Έτσι οι Ιταλοί κινήθηκαν με ισχυρές δυνάμεις για να εκκαθαρίσουν τον Πάρνωνα. Κάψανε και λεηλατήσανε πολλά χωριά. Η συμμαχική αποστολή εγκατέλειψε το βουνό και κινήθηκε προς τον Ταϋγετο, και οι ελασίτες πήγαν προς τον νότιο Πάρνωνα αποφεύγοντας να συγκρουστούν με τα ιταλικά στρατεύματα. Το τμήμα του Μαντζουράνη βρέθηκε πολύ δύσκολη θέση και αυτοδιαλύθηκε. Στο μεταξύ οι κομμουνιστές κατάφεραν και έκρυψαν πάνω από 300 όπλα που είχαν ριφθεί με συμμαχικό αεροπλάνο. Αυτά τους χρησίμεψαν για τον περαιτέρω εξοπλισμό του ΕΛΑΣ στην περιοχή.
 Ο Μαντζουράνης συνελήφθη μερικές μέρες μετά απ΄τους Ιταλούς. Παρά το ότι έφερε πλαστή ταυτότητα με το όνομα Δήμος Αθανασιάδης, ξυλοκοπήθηκε και φυλακίστηκε στην Σπάρτη. Κατάφερε και δραπέτευσε, και ξαναγύρισε στην γενέτειρά του, τον Άγιο Ανδρέα Κυνουρίας. Συμμετείχε σε συνάντηση αξιωματικών της περιοχής στο Καστρί Κυνουρίας όπου αποφασίστηκε η μετάβαση στονΤαύγετο και η εκεί ανασυγκρότηση της ομάδας Μαντζουράνη καθώς και η οργάνωση και άλλων μονάδων με επικεφαλείς άλλους αξιωματικούς. Απώτερος στόχος ήταν η επιστροφή στον Πάρνωνα, όπου όμως πλέον ο ΕΛΑΣ θα ήταν αρκετά ισχυρός με τα όπλα που είχε πλέον στην κατοχή του.
 Έτσι ο Μαντζουράνης πήγε στο Δύρραχι του Ταϋγέτου όπου υπήρχαν άγγλοι αξιωματικοί και αντάρτικες δυνάμεις της οργάνωσης Ελληνικός Στρατός, στην οποία και εντάχτηκε. Εκεί στις 28 Αύγουστου του 1943 υπογράφτηκε, μετά από συγκρούσεις μεταξύ των δύο οργανώσεων σε διάφορες περιοχές της Πελοποννήσου, σύμφωνο συνεργασίας μεταξύ ΕΛΑΣ-Ε.Σ., το οποίο όμως πρακτικά σήμαινε την υποταγή του δεύτερου στον πρώτο, και δυσαρέστησε μεγάλο μέρος του Ε.Σ

 Ακόμα και μετά την υπογραφή του συμφώνου η κατάσταση δεν βελτιώθηκε ουσιαστικά. Μεταξύ άλλων γεγονότων, οι κομμουνιστές ζητούσαν να επιστρέψει ο Μαντζουράνης στον Πάρνωνα, με το πρόσχημα ότι καταγόταν από εκεί και γνώριζε την περιοχή. Αυτός αρνήθηκε φυσικά επειδή στον Πάρνωνα θα κινδύνευε σοβαρά αφού θα ήταν μόνος με τους ελασίτες. Μετά ζητούσαν να τον περάσουν από λαϊκό δικαστήριο επειδή ήταν συνεργάτης του ταγματάρχη Πέτρου Μαρινάκου τον οποίο οι ίδιοι είχαν εκτελέσει ως προδότη, χωρίς αποδείξεις βέβαια.. Με παρέμβαση του Ταβερναράκη και του Χάρρινγκτον οι κομμουνιστές υποχώρησαν και το θέμα έκλεισε.
 Η κατάσταση στο Δυρράχι παρέμενε ηλεκτρισμένη. Πολλοί αξιωματικοί του Ε.Σ απεχώρησαν απ΄το Δυρράχι, καθώς διαφωνούσαν με το σύμφωνο που υπεγράφη με τον ΕΛΑΣ. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν και ο  ανθυπολοχαγός Ιωάννης Κοσιώρης στου οποίου το τμήμα εντάχθηκε ο Μαντζουράνης. Στις 29/09/1943 το τμήμα Ε.Σ του Κοσιώρη απεχώρησε απ΄το Δυρράχι και κινήθηκε προς την Γορτυνία.

 Εντωμεταξύ οι ελασίτες αντιλήφθηκαν ότι υπήρχαν τμήματα του Ε.Σ που δεν ήταν διατεθειμένοι να υποταχθούν στον ΕΛΑΣ. Έτσι κινήθηκαν εναντίον τους. Στα πλαίσια αυτών των κινήσεων έστησαν ενέδρα στο τμήμα του Κοσιώρη στις 17/10/1943 στο χωριό Μεθύδριο, όπου τραυματίστηκε ο Μαντζουράνης και ο ανθυπολοχαγός Μουτζούρης. Ο δεύτερος συνελήφθη απ΄την ΟΠΛΑ μερικές μέρες αργότερα και εκτελέστηκε στις 21 Οκτωβρίου.
 Ο Μαντζουράνης συνελήφθη επίσης, αλλά χάρη στην πλαστή ταυτότητα που διέθετε γλίτωσε τα χειρότερα. Οι ελασίτες τον είχαν υπό κράτηση αλλά κατάφερε να δραπετεύσει και διέφυγε στην Αθήνα. Από εκεί πήγε στην Μέση Ανατολή και εντάχτηκε στον Ιερό Λόχο με τον οποίο έλαβε μέρος σε πολλές επιχειρήσεις, κυρίως στα νησιά του Αιγαίου το 1944-5.
Μεταπολεμικά ανέλαβε την προεδρία του συλλόγου Ριμινιτών-Ιερολοχιτών


 Πηγές:
 "Το χρονικό της εθνικής αντιστάσεως Πελοποννήσου 1941-1945" του Ιωάννη Κοσιώρη
 "Εθνική Αντίστασις 1941-1945" του Κοσμά Αντωνόπουλου

Τετάρτη 16 Ιανουαρίου 2013

Μαρτυρίες για τον Κισά Μπατζάκ


 Ο συγγραφέας Γιώργος Ξανθόπουλος στο έργο του "Κισά Μπατζάκ ο Τραντέλλενας της Μακεδονίας, Βελουχιώτης ο Σταρ της Ρούμελης", παραθέτει κάποιες πολύ ενδιαφέρουσες, και άγνωστες μέχρι σήμερα, μαρτυρίες για τον οπλαρχηγό του Κούκου και αρχηγό του Εθνικού Ελληνικού Στρατού Κισά Μπατζάκ.

 Ο Δημήτρης Ποιμενίδης, του οποίου ο αδελφός Γιώργος ήταν στην ΕΠΟΝ και σκοτώθηκε στην πρώτη επίθεση του ΕΛΑΣ κατά του Κούκου (σελ.62) τον Νοέμβριο του 1943 (βλ.εδώ) λέει:
  "Για τον Κισά Μπατζάκ δεν πρόκειται να βρεις άνθρωπο να πει κακή κουβέντα. Έσωσε ένα σωρό ανθρώπους. Δεν έκανε ούτε ένα έγκλημα στην ζωή του. Ήταν μεγάλος ανθρωπιστής."
 (σελ.143)

 Ο ελασίτης Λάζαρος Μπουροτζόγλου λέει σε συνέντευξη του με τον συγγραφέα (σελ.143):
 "- Η γνώμη σου για τον Κισά Μπατζάκ;
  - Ο Κισά Μπατζάκ έσωσε ανθρώπους.
  - Πόσους; Πολλούς;
  - Τι πολλούς, πάρα πολλούς.
  - Σκότωσε ποτέ αιχμάλωτο;
  - Αυτός; Ποτέ! Αυτό που έγινε κάποτε στον Κούκο, που σκοτώσανε δύο ανθρώπους, ο Κισά Μπατζάκ έλειπε στην Θεσσαλονίκη. Αν ήταν στον Κούκο, δεν θα τους άφηνε να τους σκοτώσουν."

 Παρακάτω συνεχίζει ο ίδιος:
 " Θα σου πω και κάτι ακόμα, επειδή ήμουνα στην μάχη του Κιλκίς. Αν ο Κισά Μπατζάκ πιανόταν αιχμάλωτος (σ.σ: ο Κισά Μπατζάκ αυτοκτόνησε όταν πλέον η μάχη είχε κριθεί), κανείς δεν θα τον πείραζε. Ξέραμε πόσους δικούς μας έσωσε και τον εκτιμούσαμε. Αυτό μου το είπε ο άνθρωπος που τον βρήκε νεκρό και μάλιστα πήρε το πιστόλι του για ενθύμιο."


 Ο Παπουτσίδης, επονίτης που αργότερα πήγε εξορία στην Μακρόνησο, σε συνάντησή του με τον συγγραφέα είπε (σελ.144):
 "- Κύριε Παπουτσίδη, σαν παλιός επονίτης και αργότερα μακρονησιώτης, πες μου τίμια. Είδες ή άκουσες ποτέ αν ο Κισά Μπατζάκ σκότωσε έστω και έναν αιχμάλωτο ή έκαψε κανένα χωριό ή έστω και ένα σπίτι;
 - Όχι, ποτέ!!"

 Ο πρώην δήμαρχος Κατερίνης Μενέλαος Τερζόπουλος, συγγενής βουλευτή του ΠΑΣΟΚ είπε (σελ.141):
 "Ο Κισά Μπατζάκ έσωσε τον πατέρα μου από το εκτελεστικό απόσπασμα του Λόχερ. Ήταν με άλλους 101 Κατερινιώτες κρατούμενος στου Παύλου Μελά (σ.σ: το στρατόπεδο "Παύλος Μελάς" ήταν χώρος κράτησης στην Θεσσαλονίκη). Όταν μάθαμε τον μεγάλο κίνδυνο τρέξαμε στον Αλβανό Ριζά που ήταν γείτονας μας και συγχρόνως συγχωριανός του Κισά Μπατζάκ. Ο Ριζά ενημέρωσε τον Κισά Μπατζάκ κι αυτός αμέσως πήγε στον Λόχερ. Γυρνώντας μας είπε ότι ο Λόχερ ζητάει 250 λίρες. Καταφέραμε να τις μαζέψουμε και πήγαμε να του τις δώσουμε.
Τότε ο Κισά Μπατζάκ μας είπε: "Εγώ στα χέρια μου δεν τις πιάνω, να έρθει κάποιος μαζί μου να τις κρατάει αυτός και να τις δώσει ο ίδιος."
 Αν και ήμουν μικρός, πήρα τις λίρες και πήγα μαζί του και τις έδωσα στον Λόχερ. Ο πατέρας μου σώθηκε και ο Κισά Μπατζάκ, όταν τον ρώτησα σ'αυτόν τι οφείλουμε, απλώς με κοίταξε με ένα βλέμμα σαν να μου έλεγε ότι τον προσβάλλω."


 Αυτές οι πολύ κατατοπιστικές μαρτυρίες από ειλικρινείς ανθρώπους της αντίπερα όχθης δείχνουν ότι το κομμουνιστικό υβρεολόγιο κατά του Κισά Μπατζάκ δεν στέκει.