Από τον Ιερό Λόχο στους θρυλικούς ΛΟΚ

 Αν και το παρακάτω άρθρο δεν σχετίζεται αποκλειστικά με την θεματολογία του ιστολογίου, το αναδημοσιεύουμε διότι ασχολείται με την μετεξέλιξη του Ιερού Λόχου που συγκροτήθηκε στον ελληνικό στρατό της Μέσης Ανατολής το 1942:


Μέσα στην φωτιά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με την Ελλάδα υπό κατοχή και τον αγώνα να συνεχίζεται στο εξωτερικό, γεννήθηκαν οι πρώτοι Έλληνες Καταδρομείς. Ήταν Σεπτέμβριος του 1942 όταν στην Αίγυπτο συγκροτήθηκε μια ιδιότυπη μονάδα, ο Ιερός Λόχος με διοικητή τον Συνταγματάρχη Χριστόδουλο Τσιγάντε, που σύντομα οργανώθηκε σε μονάδα κομμάντος, δίπλα στις ανάλογες βρετανικές μονάδες που πολεμούσαν στην Μέση Ανατολή. Εκεί εντοπίζεται η αφετηρία της ιστορίας των σημερινών Ειδικών Δυνάμεων του Ελληνικού Στρατού και τότε ξεκινά η πολεμική δράση των Ελλήνων Καταδρομέων. Πολεμώντας αρχικά στο μέτωπο της Βορείου Αφρικής και μετά στο Αιγαίο Πέλαγος, οι Ιερολοχίτες εκτέλεσαν σειρά επιχειρήσεων αναγνωρίσεως, συλλογής πληροφοριών και καταδρομές εναντίον εχθρικών στόχων. Η προσφορά τους στην Ένωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα, υπήρξε καθοριστική. Μετά την λήξη του πολέμου και την διάλυση του Ιερού Λόχου, οι ανάγκες που προέκυψαν από την εμφύλια διαμάχη που ξέσπασε το 1946, υποχρέωσαν την στρατιωτική ηγεσία να επιδιώξει τον σχηματισμό ειδικών μονάδων, που θα ήταν αρκετά ευέλικτες ώστε να αναλάβουν ενεργητική δράση εναντίον των ανταρτών. Οι βετεράνοι Ιερολοχίτες απετέλεσαν την μαγιά με την οποία ζυμώθηκαν οι πρώτοι Λόχοι Ορεινών Καταδρομών, εξελισσόμενοι στις επίλεκτες μονάδες του Ελληνικού Στρατού. Στην περίοδο 1947-1949, οι Δυνάμεις Καταδρομών έγιναν θρύλος με τα κατορθώματά τους, ανυψώνοντας το ηθικό των υπολοίπων μονάδων και σκορπώντας τον φόβο στον αντίπαλο. Ενώ τόσα έχουν γραφτεί για τον Εμφύλιο, ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχαν παρουσιασθεί τόσο διεξοδικά και συνολικά οι επιχειρήσεις που ανέλαβαν οι Δυνάμεις Καταδρομών, με ηγέτη τον Υποστράτηγο Ανδρέα Καλίνσκη.


Από την δεκαετία του 1960 πλέον, οι Δυνάμεις Καταδρομών επεκτείνουν την δράση τους στην Κύπρο. Στελέχη τους εστάλησαν στην Μεγαλόνησο όπου συγκρότησαν ανάλογες Μοίρες Καταδρομών, η πρώτη εκ των οποίων γνώρισε άμεσα δράση, τον Αύγουστο του 1964, με τα γεγονότα της Μανσούρας. Η 31 Μοίρα Καταδρομών πολέμησε με τους νεοσυλλέκτους ορισμένων ημερών στο Λωρόβουνο, όπου έχυσαν το αίμα τους και οι πρώτοι Κύπριοι Καταδρομείς. Ακολούθησαν τα γεγονότα της Κοφίνου το 1967, με περιορισμένη δράση από πλευράς 32 Μοίρας Καταδρομών, για να έλθουμε στο 1974, όπου πλέον το σύνολο των τεσσάρων Μοιρών Καταδρομών της κυπριακής Εθνικής Φρουράς κλήθηκε να αντιμετωπίσει τον Τούρκο εισβολέα. Μαζί τους και μια ακόμη Μοίρα, η Α΄ Μοίρα Καταδρομών, που στάλθηκε από την Ελλάδα στο πλαίσιο της ιστορικής Επιχείρησης ΝΙΚΗ, γράφοντας μια ακόμη ηρωική σελίδα στην ιστορία των ελληνικών όπλων.

Πολύ σημαντική είναι η συγκέντρωση από τον συγγραφέα αρκετών μαρτυριών από βετεράνους πολεμιστές, οι οποίες παρατίθενται στο κείμενο, εμπλουτίζοντάς το με μοναδικό τρόπο, αφού συχνά η προσωπική εμπειρία είναι που λείπει από τις «ξερές» αναφορές που συντάσσονται εκ των υστέρων και δεν περιέχουν πολλές λεπτομέρειες. Με αυτό τον τρόπο, το κείμενο εμπλουτίζεται και κεντρίζει περισσότερο το ενδιαφέρον του αναγνώστη ενώ το έργο λαμβάνει ξεχωριστή ιστορική αξία.
Σημαντική είναι και η ύπαρξη 65 χαρτών, στους οποίους αποτυπώνονται ορισμένες από τις κυριότερες επιχειρήσεις, βοηθώντας τον αναγνώστη να σχηματίσει πληρέστερη εικόνα για την πολεμική δράση των Ελλήνων Καταδρομέων. Μια επιπλέον νότα, δίνουν οι 100 περίπου φωτογραφίες, πολλές εκ των οποίων ανήκουν στο προσωπικό αρχείο βετεράνων πολεμιστών και στο βιβλίο παρουσιάζονται για πρώτη φορά.  Το παρόν έργο συγκεντρώνει για πρώτη φορά με αναλυτικό τρόπο, την πολεμική δράση των Ελλήνων Καταδρομέων, από το 1942, έτος κατά το οποίο συγκροτήθηκε ο Ιερός Λόχος, μέχρι το 1974, στην Κύπρο. Αναδεικνύεται με αυτό τον τρόπο η κληρονομιά χρέους και τιμής που άφησαν οι παλαιότεροι, γράφοντας την ιστορία των σημερινών Ειδικών Δυνάμεων, την οποία ακόμη και τα στελέχη που υπηρετούν σε αυτές, δεν γνωρίζουν σε βάθος. 


 Πηγή

Ρένος Μιχαλέας: Κομμουνιστής, ανώτερος αξιωματούχος του ΕΛΑΣ και φανατικός κήρυκας του "μακεδονισμού"

 Ο Ρένος Μιχαλέας ήταν κομμουνιστής και πολιτικός εκπρόσωπος του ΕΑΜ στην διοίκηση της 9ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ που δρούσε στην δυτική Μακεδονία. Ανέπτυξε ιδιαίτερη δράση κυρίως στο θέμα των σλαβόφωνων αυτονομιστών τους οποίους είχε προσεταιριστεί το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ.
 Γι'αυτήν του την ανθελληνική δράση έχουμε αναφέρει κάποια στοιχεία εδώ: http://istoriakatoxis.blogspot.gr/2013/03/blog-post_31.html
 και εδώ:
http://istoriakatoxis.blogspot.gr/2013/04/31-2013.html

 Ο Ρένος Μιχαλέας ήταν δραστήριο στέλεχος του ΚΚΕ από προπολεμικά. Για την δράση του είχε συλληφθεί επί μεταξικής περιόδου, είχε δραπετεύσει και ήταν καταζητούμενος. Η μεταξική ασφάλεια τον θεωρούσε επικίνδυνο κομμουνιστή.
 Ιδού το σχετικό αστυνομικό δελτίο:




 

 Ο Μιχαλέας είναι ο δεύτερος εικονιζόμενος με το μαύρο σακάκι.
 Πάνω από αυτόν εικονίζεται ο Αθανάσιος Κλάρας, μετέπειτα γνωστός ως Άρης Βελουχιώτης.


 Στις 13/11/1944 ο Μιχαλέας έστειλε στην Ομάδα Μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ (όπου υπαγόταν η 9η μεραρχία) μία "έκθεση για το ζήτημα των σλαβομακεδόνων". Την έκθεση μπορείτε να την βρείτε εδώ.
 Παραθέτουμε κάποια αποσπάσματα (οι υπογραμίσεις δικές μας) από αυτήν την έκθεσή του, ενδεικτικά των θέσεών του για το μακεδονικό ζήτημα:

"Ξέρουμε καλά ότι η κακοδαιμονία των Βαλκανίων αντί να αφήσει τον λαό αυτό να αναπτύξει την ζωή του αδελφικά με άλλους βαλκανικούς λαούς στην δική του εθνική εστία, οι σκοτεινοί οργανωτές του Μεγαλοσερβισμού, Μεγαλοβουλγαρισμού και Μεγαλοελληνισμού τον κομμάτιασαν βάζοντας έτσι μία μόνιμη αφορμή πολέμου και προκαλώντας μια διαμάχη μεταξύ των εγκληματιών του λάθους που επλήρωναν οι τρεις λαοί, πάνω στο θύμα, τον Σλαβομακεδονικό λαό και μία συνεχή προσπάθεια του θύματος να διατηρήσει την εθνική του συνείδηση γιατί ο πόλεμος και η διαμάχη των 3 μεγάλων δεν περιοριζότανε στην κατοχή αλλά και στην ιδεολογική πολιτική διείσδυση του ενός μεγάλο στο άλλου μεγάλου το κομμάτι και στον εκφυλισμό της εθνικής του συνείδησης."

 "Είναι γνωστοί οι πόλεμοι και η δράση των τριών κομιτάτων πάνω στο λαό αυτό, όπως είναι γνωστή και η αντίσταση του λαού αυτού σε αυτές τις προσπάθειες."

"Η συγκρότηση του σλαβομακεδονικού λαού μπορεί να αναστηθεί μέσα απ΄τον τάφο μόνο των Μεγαλοσέρβων, Μεγαλοελλήνων και Μεγαλοβουλγάρων. Όποιος απ’τους τρεις αυτούς λαούς αποκτήσει πλάι του ισότιμο τον Σλαβομακεδονικό λαό σημαίνει ότι είναι ελεύθερος από κάθε φασιστική-πλουτοκρατική εξάρτηση. Έτσι η στιγμή της ισοτιμίας του λαού αυτού θα σημάνει και θα σημανθεί απ΄την λευτεριά των τριών λαών που τον μοιράζονται και αυτή η στιγμή είναι και απόδειξη της ελληνικής ελευθερίας, βαθιάς και ριζικής."

"Σήμερα το θέλουμε δεν το θέλουμε στο παγκόσμιο λάμπει κράτος Μακεδονικό, κράτος λαϊκό που για να σταθεί πολλές καρδιές τρυφερές λεβέντικες πάψαν να χτυπάνε στα στήθεια των παλικαριών τους"

"Έτσι, η εθνική ισοτιμία δεν προβάλλει σαν απαίτηση του Σλαβομακεδονικού λαού, αλλά σαν καθήκον του λαϊκού αγώνα μας για την συντριβή της γερμανικής κατάκτησης και των αιτίων της."

"Ήταν καθήκον του αγώνα να τους δώσει εθνική ισοτιμία. Ήταν ο μόνος τρόπος ενίσχυσης του αγώνα. Θα΄ταν προδοσία να μην γίνει γιατί έτσι τους παραδίναμε θύματα της αξονικής επιρροής και τους οπλίζαμε κατά των συμμάχων και του ίδιου του λαού μας."

 Δεν χρειάζονται σχόλια από εμάς. Ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.

 Όπως είδαμε στο παραπάνω αστυνομικό δελτίο της μεταξικής περιόδου, ο Μιχαλέας ήταν αθηναίος, και αν κρίνουμε απ΄το επώνυμό του ίσως να ήταν μανιάτικης καταγωγής. Παρά το ότι δεν καταγόταν απ΄την βόρεια Ελλάδα, δεν είχε κανένα πρόβλημα στο να μεταβληθεί σε φανατικό κήρυκα του "μακεδονισμού". 

Δεν ήταν ο μόνος. Στο ίδιο μήκος κυμάτος ήταν και ένας άλλος υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΕΛΑΣ της Μακεδονίας, ο Θανάσης Μητσόπουλος (πολιτικός εκπρόσωπος του ΕΑΜ στην διοίκηση του 30ου συντάγματος του ΕΛΑΣ) που καταγόταν απ΄την Αρκαδία. Σχετικές θέσεις του για το μακεδονικό είχαμε δει εδώ: http://istoriakatoxis.blogspot.gr/2012/05/blog-post_28.html

 Απ'ότι φαίνεται λοιπόν, ο ανθελληνικός φιλο-"μακεδονισμός" των κομμουνιστών δεν περιοριζόταν στους βορειοελλαδίτες συντρόφους αλλά είχε πανελλαδική εμβέλεια...

 

Γεώργιος Πούλος: Ο στρατιωτικός συνεργάτης των Γερμανών στην κατοχή.

 Ο Γεώργιος Πούλος γεννήθηκε το 1889 στη Ρουμανία. Η καταγωγή του ωστόσο λέγεται ότι ήταν από το χωριό Πλάτανος της ορεινής Ναυπακτίας. Ο Πούλος ήταν αξιωματικός του Ελληνικού στρατού. Είχε τον βαθμό του Αντισυνταγματάρχη Μηχανικού (ΜΧ). Συμμετείχε στην Μικρασιατική εκστρατεία, σαν διοικητής μονάδος. Έλαβε μέρος στο κίνημα του Πάγκαλου το 1925, όπως και στο κίνημα του 1935, η ανεπιτυχής έκβαση του οποίου, οδήγησε τα μέλη του σε αποστράτευση. Ανήκε ιδεολογικά στον χώρο των Φιλελευθέρων του Ελευθερίου Βενιζέλου. Ήταν φανατικός αντιμοναρχικός και ταυτόχρονα αντικομουνιστής. Επίσης, ήταν αντίθετος απέναντι στους συμμάχους Βρετανούς, καθώς τους θεωρούσε υπεύθυνους για την Μικρασιατική καταστροφή, κάτι που έπαιξε ρόλο στη δράση του κατά την περίοδο της Κατοχής. Την περίοδο της κυριαρχίας του Μεταξά ήταν αδρανής λόγω των πολιτικών πεποιθήσεών του, όπως όλοι οι απότακτοι βενιζελικοί αξιωματικοί, μέχρι και τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο. Ωστόσο, ήταν ο πρόεδρος του ασήμαντου Ελληνικού Φασιστικού Κόμματος. Με την είσοδο των Γερμανών στην Ελλάδα, ο Πούλος μετεξέλιξε το κόμμα του στην γνωστή για την δοσιλογική δράση της "Οργάνωση Γεωργίου Πούλου",με έδρα την Θεσσαλονίκη. Επίσης, λέγεται ότι ήταν ηγετικό στέλεχος της εθνικοσοσιαλιστικής οργάνωσης ΕΕΕ.

Ομιλία του Πούλου σε χωρικούς, κάτω απο τη ναζιστική σημαία.

          Από την πρώτη στιγμή της εισόδου των Γερμανών στην Ελλάδα, ο Πούλος στράφηκε προς αυτούς με σκοπό να κερδίσει την εύνοιά τους. Στις πρώτες του επαφές και προτάσεις για συνεργασία, οι Γερμανοί ήταν εν μέρει επιφυλακτικοί. Η δράση ωστόσο των ανταρτών στην κεντρική Μακεδονία, τους ώθησε στην αναθεώρηση της μέχρι τότε στάσης τους. Ο Στράτος Δορδανάς αναφέρει πως η επανεμφάνιση ανταρτών του ΕΛΑΣ την άνοιξη του 1943 στα βουνά της Μακεδονίας, υπήρξε ο αποφασιστικός λόγος της αποδοχής εκ μέρους των Γερμανών, των προτάσεων του Πούλου (1). Έτσι, στις 22 Μαΐου 1943 ο στρατιωτικός διοικητής Θεσσαλονίκης - Αιγαίου, με σχετική διαταγή του ενέκρινε την δημιουργία ενόπλου στρατιωτικού τάγματος με αρχηγό τον Γεώργιο Πούλο. Αναλυτικά η διαταγή: "Προς διοργάνωσιν μιας αποτελεσματικής καταπολεμήσεως των συμμοριών και εκ μέρους των Ελλήνων, ο Στρατιωτικός Διοικητής ενήργησε την συγκρότησιν σχηματισμού εθελοντών από εθελουσίως δηλώσαντας συμμετοχήν, ο οποίος ευρίσκεται υπό την αρχηγίαν του Αντισυνταγματάρχου εν αποστρατεία Πούλου. Ο εν λόγω σχηματισμός εκτελεί την υπηρεσίαν του με στολήν ρητώς εγκριθείσαν υπό του Στρατιωτικού Διοικητού Θεσσαλονίκης - Αιγιαίου. Οι οπαδοί του σχηματισμού με την περιβολή της στολής ταύτης δεν προσκρούουν εναντίον της υπαρχούσης απαγορεύσεως χρήσεων στολής Στρατιωτικής εις την κατεχόμενην Ελλάδα. Ο σχηματισμός εθελοντών Πούλου συμφώνως προς οδηγίας είναι προσκεκολλημένος εις τον Γερμανικόν Στρατόν. Αι διατάξεις  αι εκδοθείσαι προς προστασίαν του Γερμανικού Στρατού εναντίον επιθέσεων εκ μέρους τρίτων, συμπεριλαμβανομένων και όλων των ποινικών διατάξεων, ισχύουν και διά τον σχηματισμόν τούτον εθελοντών". Έτσι ο Πούλος, ίδρυσε τον δικό του στρατό που τον ονόμασε Poulos Verband. Η αρχική του δύναμη ήταν 300 ανδρών, γερμανοντυμένων με τα διακριτικά ΕΕΣ πάνω στη ναζιστική στολή. Αξίζει να σημειωθεί ότι η δύναμη του Πούλου δεν ήταν απλά ελεγχόμενη από τους κατακτητές αλλά αποτέλεσε αναπόσπαστο κομμάτι του Γερμανικού στρατού. Μάλιστα, από τον Σεπτέμβρη του '43 και μετά, η γερμανική αστυνομία SD παραχωρεί στο σώμα του Πούλου σαν σύνδεσμο, τον αξιωματικό του γερμανικού στρατού, Κούρτ Τομπίας. Αυτό το γεγονός δεν είναι τυχαίο από την ξεκάθαρη και συνειδητή εθνικοσοσιαλιστική ιδεολογική τοποθέτηση του ιδίου. Άλλωστε, από τις αρχές του 1943, ο Πούλος ήταν γνωστός τουλάχιστον στην βόρεια Ελλάδα, σαν ο αρχηγός των Ελλήνων πρακτόρων στη γερμανική υπηρεσία κατασκοπείας της Θεσσαλονίκης. Προπαγανδιστής των θέσεων της γερμανικής πολιτικής στην κατοχή, έμεινε στην μνήμη των κατοίκων της βόρειας Ελλάδας σαν "υπηρέτης του ναζισμού". Έδρασε με φανατισμό κατά των ανταρτών του ΕΛΑΣ στη Μακεδονία αλλά και κατά πατριωτικών οργανώσεων, καθώς και κατά συμπατριωτών του με μεγάλη σκληρότητα. Η γνώμη του ελληνικού πληθυσμού στη βόρεια Ελλάδα γενικότερα, ήταν άκρως αρνητική για τον Πούλο και τους άνδρες του. Υπήρξε εγκληματίας πολέμου κατά αμάχων συμπατριωτών του και άξιος συμπαραστάτης του Γερμανού επιλοχία Φρίς Σούμπερτ, στη σφαγή των Γιαννιτσών, τον Σεπτέμβρη του 1944. Ωστόσο, παρόμοια γνώμη φαίνεται πως είχαν και οι Γερμανοί για τον Πούλο. Στην αναφορά του υπολοχαγού Άρεντ, που δημοσίευσε ο Ιάκωβος Χονδροματίδης αναφέρεται ρητώς: "Τον συνταγματάρχην Πούλον εχρησιμοποίησεν εντατικώς η υπηρεσία ενεργού προπαγάνδας. Πρέπει να τονισθεί οτι πρόκειται περί ενός τύπου λίαν φιλόδοξου ο οποίος αποβλέπει να ανέλθει εις τα ανώτερα αξιώματα χωρίς όμως και να διαθέτει τα απαραίτητα προς τούτο πνευματικά εφόδια. Εχθρός άσπονδος του κομμουνισμού, μισεί εξ ίσου τον ελευθεροτεκτονισμόν. Αυτός κατόρθωσε και επρομηθεύθη πλήρη πίνακα των ελευθέρων τεκτόνων της Θεσσαλονίκης τον οποίον υπέβαλε δια της ενεργού προπαγάνδας εις την αρμοδίαν υπηρεσίαν διώξεως της μυστικής αυτής οργανώσεως. Δια την δράσιν του ως αρχηγού ενόπλων ελληνικών τμημάτων κατά του κομμουνισμού δεν είμεθα ημείς οι αρμόδιοι να εκφέρομεν γνώμην. Μέχρι της υπηρεσίας ημών όμως καταφθάνουν πληροφορίαι ότι ο Πούλος χρηματίζεται ασυστόλως λεηλατών και αυτάς ακόμη τας προίκας νεαρών κορασίδων εις τα χωρία που δρώσι τα τμήματά του. Το τμήμα Τύπου της υπηρεσίας μου βομβαρδίζεται παρ΄αυτού και με διάφορα άρθρα. Δεν είναι δημοσιεύσιμα. Εκτός του ότι στερούνται ειρμού, λιβανίζουν με τοιούτον ταπεινόν τρόπον το Ράιχ, ώστε τυχόν δημοσίευσίς των θα επέφερε ενάντια των προδοκωμένων αποτελέσματα. Δεν είναι δυνατόν Έλλην να εκφράζεται κατά τοιούτον τρόπον δια την πατρίδα του..."(2). Το περιεχόμενο της αναφοράς είναι ενδεικτικό για το ποιόν του Πούλου. Άλλωστε ο ίδιος απέβλεπε στη νίκη των ναζί με σκοπό να αναλάβει μεταπολεμικά την διακυβέρνηση της χώρας, με κατευθείαν ανάθεση της εξουσίας από τους Γερμανούς (3). Έτσι, η εθνικοσοσιαλιστική Ελλάδα που ονειρευόταν θα ήταν απαλλαγμένη από τους κομμουνιστές αλλά και από τους Βρετανούς και βεβαίως τον βασιλιά. 

          Άλλη μία απόδειξη της αναίσχυντης συμπεριφοράς του Πούλου απέναντι στον ντόπιο πληθυσμό ήταν το γεγονός ότι κατόρθωσε να ενώσει απέναντί του ακόμα και άτομα εκ διαμέτρου αντίθετων πολιτικών και κομματικών πεποιθήσεων. Ο Στράτος Δορδανάς στο βιβλίο του "Η γερμανική στολή στη ναφθαλίνη" αναφέρει το εξής: "... ο Πούλος και οι "Πουλικοί" φιγουράριζαν από πολύ νωρίς στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, καταφέρνοντας κάτι αξιοσημείωτο. Να ενώσουν πολιτικούς αντιπάλους και κομματικές παρατάξεις σε ένα αρραγές εναντίον τους μέτωπο. Αυτό συνέβη γιατί στην ουσία αντιμετωπίστηκαν από τους περισσότερους ως κοινοί εγκληματίες και όχι ως φορείς μιας πολιτικής αντίληψης που θα μπορούσε να βρεί υποστηρικτές στον ευρύτερο εθνικιστικό χώρο" (4). Επιπλέον ο ιστορικός στο ίδιο βιβλίο αναφέρεται συγκεκριμένα σε μία επιστολή ενός βουλευτή από τη Θεσσαλονίκη, ο αδερφός του οποίου είχε δολοφονηθεί από τους "Πουλικούς". Μάλιστα, η μαρτυρία έχει ακόμη μεγαλύτερη αξία, καθώς το θύμα και ο βουλευτής ανήκαν στο πατριωτικό-εθνικιστικό χώρο. Στην επιστολή αυτή ο βουλευτής μεταξύ άλλων έλεγε: "Από την διεξαγωγήν της πολυκρότου δίκης της σπείρας Πούλου και Σια [...] συνάγεται ότι οι δικαζόμενοι αυτοί εγκληματίαι του λαού της Μακεδονικής ιδία υπαίθρου, αποπειρώνται να συγκαλυφθούν υπό τον μανδύαν τον αντικομμουνιστικόν. Ουδέν ψευδέστερον τούτου και ουδέν συκοφαντικώτερον της μνήμης των αθώων θυμάτων των, τα οποία σήπονται εις τα ξηροπήγαδα της Μακεδονικής υπαίθρου με τα συρματόσχοινα πισθάγκωνα δεμένα [...], τα φρικιαστικά εγκλήματα της οποίας είναι εφάμιλλα με τα επακολουθήσαντα φρικαλέα Δεκεμβριανά. Κατά κανόνα, τα θύματα των ήσαν κάθε άλλο παρά Κομμουνισταί..."(5). Οι άντρες του Πούλου, σύμφωνα με μαρτυρίες, υπήρξαν αναρχικά στοιχεία, άτομα εξαρτώμενα από ουσίες, τυχοδιώκτες, πλιατσικολόγοι. Υπήρχε σε κάποιες περιπτώσεις και ιδεολογικοπολιτικό κίνητρο βεβαίως. Φανατικοί γερμανόφιλοι και εθνικοσοσιαλιστές αλλά και τουρκόφωνοι Πόντιοι που μισούσαν τον κομμουνισμό ελέω της συμμαχίας Λένιν - Κεμάλ, απόρροια της οποίας υπήρξε η εκδίωξη τους από τις πατρογονικές τους εστίες (6).
                   Μετά την απελευθέρωση, ο Πούλος ακολούθησε τους Γερμανούς εκτός Ελλάδος, δείγμα της προδοσίας του αλλά και της πίστης του προς τον ναζισμό. Στις 11 Οκτωβρίου 1944, ακολούθησε τον ταγματάρχη Φάχερινγκ και μέχρι τον Απρίλιο του 1945, η οργάνωσή του Poulos Verband, έλαβε μέρος - πάντα υπό γερμανική συντήρηση και καθοδήγηση - κατά τμημάτων του στρατάρχη Τίτο στη Σλοβενία. Μόνο όταν ήταν ολοφάνερη η ήττα των Γερμανών, ο Πούλος αρνήθηκε να στραφεί κατά των αμερικανικών δυνάμεων ενώ διατάχτηκε. Η άρνηση του οδήγησε στη φυλάκισή του σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, όπως και όλων των ανδρών της οργάνωσης. Με την είσοδο και τη νίκη των Αμερικανών συνελήφθη στο Κίτσμπιχελ τον Μάιο του '45 και ζήτησε την μεταφορά του στην Ελλάδα για να πολεμήσει εναντίον των κομμουνιστών. Όταν τελικά μετά από αδικαιολόγητη καθυστέρηση μηνών στάλθηκε στην Ελλάδα, ο Πούλος προσπάθησε να πείσει τους δικαστές και την κοινή γνώμη ότι ήταν αγνός πατριώτης και ιδεαλιστής, που πολέμησε τον κομμουνισμό. Τόνιζε συνέχεια το τελευταίο θέλοντας να αποδείξει πόσο προφητικά έδρασε στην Κατοχή. Μη ξεχνάμε ότι την ίδια ώρα το επίσημο κράτος βρισκόταν σε εμφύλιο πόλεμο με τον Δημοκρατικό στρατό. Ο ίδιος έγραψε μεταξύ άλλων στην απολογία του: "Ζήτησα από τις γερμανικές αρχές κατοχής την άδεια να σχηματίσω ένα σώμα και να το εξοπλίσω από τις γερμανικές αποθήκες...Το σώμα μου αριθμούσε 300 άντρες [ εκτός από τους 600 που συνιστούσαν τις εφεδρείες στα χωριά της περιοχής μου]. Από τους Γερμανούς έλαβα 200 τουφέκια του πρώην ελληνικού στρατού, διαβεβαιώνοντάς τους ότι δεν θα στρέφονταν εναντίον τους..."(7). Το κατηγορητήριο για τον Πούλο δεν ήταν μόνο σχετικά με τη συνεργασία του με τους Γερμανούς. Υπήρχε και άλλη κατηγορία σχετικά με κατασκοπεία κατά της ίδιας του της πατρίδας αλλά και την εξουδετέρωση των πρακτόρων της αγγλικής αντικατασκοπείας. Η δίκη περί κατασκοπείας, έλαβε χώρα την 22α Μαΐου 1947, στο Διαρκές Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, ο κατηγορούμενος αθωώθηκε κατά περίεργο τρόπο λίγες μέρες αργότερα. Σχετικά όμως με το κατηγορητήριο περί συνεργασίας με τον εχθρό στο διάστημα της κατοχής ο Πούλος δεν ήταν το ίδιο τυχερός. Ο ίδιος προσπάθησε να εκμεταλλευθεί το γεγονός του πολέμου και να πείσει το επίσημο κράτος να τον απελευθερώσει, ώστε να βοηθήσει με την πείρα του κατά του κομμουνισμού. Στις 2 Δεκεμβρίου 1947 το Ειδικό Δικαστήριο Δοσιλόγων ξεκίνησε τις συνεδριάσεις του. Ο Πούλος υποστήριξε για άλλη μια φορά την "πατριωτική" δράση του και την προστασία που πρόσφερε στους χωρικούς έναντι του ΕΛΑΣ. Λίγες μέρες μετά, στις 11 του μηνός, το δικαστήριο καταδίκασε τον Πούλο και όσους από τους άνδρες του είχαν συλληφθεί, σε θανατική καταδίκη και δις ισόβια. Μετά από ενάμιση χρόνο, στις 11 Ιουνίου 1949, ο Πούλος εκτελέστηκε στο Γουδί, ενώ πιο πριν είχε καταθέσει αίτηση χάριτος. Η εκτέλεσή του αποτέλεσε χαρμόσυνο γεγονός για το σύνολο του ελληνικού λαού και χαιρετίστηκε με ανακούφιση από σύσσωμο τον ελληνικό Τύπο.


Πηγές:  (1) βλ. "Οι άλλοι Καπετάνιοι, αντικομουνιστές ένοπλοι στα χρόνια της κατοχής και του εμφυλίου", Νίκος Μαραντζίδης (επιμ.), δ' έκδ., Αθήνα 2007, σ.66.
               (2) βλ. "Οι δωσίλογοι της κατοχής", Ιάκωβος Χονδροματίδης, α' εκδ., Αθήνα 2008, σ. 63.
         (3) βλ. "Οι άλλοι Καπετάνιοι, αντικομουνιστές ένοπλοι στα χρόνια της κατοχής και του εμφυλίου", Νίκος Μαραντζίδης (επιμ.), δ' έκδ., Αθήνα 2007, σ.68.
            (4) βλ. "Η Γερμανική στολή στη ναφθαλίνη, επιβιώσεις του δοσιλογισμού στη Μακεδονία, 1945-1974", Στράτος Δορδανάς, β' έκδ., Αθήνα 2012, σ.151.
               (5) βλ. Στο ίδιο, σ. 165-166.
               (6) βλ. "Οι δωσίλογοι της κατοχής", Ιάκωβος Χονδροματίδης, α' εκδ., Αθήνα 2008, σ.65.
               (7) βλ. Δικογραφίες Δοσιλόγων, Γεώργιος Πούλος, 4 Απριλίου 1946. 

 

 

 Πηγή:  http://ellhnikaxronika.blogspot.gr/2013/12/blog-post_20.html

Βιβλιοπαρουσίαση: "Η κόκκινη βία 1943-1946"

  Το παραπάνω βιβλίο είναι πρόσφατη έκδοση που καταπιάνεται με τα γεγονότα της συγκεκριμένης περιόδου από μία διαφορετική σκοπιά.
  Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι ο συγγραφέας Σάκης Μουμτζής προέρχεται απ΄το χώρο της αριστεράς και ανήκει στην λεγόμενη γενιά του Πολυτεχνείου. Αποφοίτησε το 1976 απ΄την Νομική και δραστηριοποιήθηκε πολιτικά στις τάξεις του Ρήγα Φεραίου και του ΚΚΕ Εσωτερικού. Για τους νεότερους να πούμε ότι το ΚΚΕ Εσωτερικού μπορεί κάλλιστα να λογίζεται, αν όχι απόλυτα σίγουρα κατά προσέγγιση, σαν ο πολιτικός πρόγονος της σημερινής ΔΗΜΑΡ και λιγότερο του ΣΥΡΙΖΑ.

 Όταν βλέπουμε έναν άνθρωπο παρόμοιου πολιτικο-κοινωνικού υπόβαθρου να γράφει ένα βιβλίο για την περίοδο 1943-46, το αναμενόμενο θα ήταν να περιμένουμε να αναπαράγει τις χιλιοειπωμένες αριστερές εξαλλοσύνες. Στην προκειμένη περίπτωση όμως αυτό δεν ισχύει ούτε κατα διάννοια.
 Ο συγγραφέας βασιζόμενος σε ευρεία βιβλιογραφία προσεγγίζει τα ιστορικά γεγονότα με κριτικό πνεύμα. Στέκεται ιδιαίτερα στα δεκεμβριανά όπου καταρρίπτει με στέρεα επιχειρηματολογία τις αριστερές μυθοπλασίες. Επίσης αναφέρεται αναλυτικά στην λογική των πολιτικών εκκαθαρίσεων και της απαξίωσης της ζωής των αντιφρονούντων που χαρακτήριζε ανέκαθεν τα κομμουνιστικά κόμματα και φυσικά την συσχετίζει με τα όσα τραγικά συνέβησαν την περίοδο της εαμοκρατίας. Και πολλά ακόμα.

 Είναι πολύ ενθαρρυντικό το γεγονός ότι βγαίνει ένας ενταγμένος αριστερός της γενιάς του Πολυτεχνείου και παραδέχεται -μετά από ενδελεχή έρευνα- τις αναμφισβήτητες ευθύνες και τα εγκλήματα της παράταξής του.

  ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ, ΕΚΤΟΣ ΑΠ΄ΤΟΥΣ ΚΥΒΕΡΝΩΝΤΕΣ

Η Πηνελόπη Δέλτα, προγιαγιά του Σαμαρά, αυτοκτόνησε μεν το 1941, αλλά όχι επειδή μπήκαν οι Γερμανοί στην Αθήνα

  Όπως είχαμε καταδείξει εδώ: http://www.istoriakatoxis.blogspot.gr/2013/12/blog-post_19.html
η ελλαδική δεξιά (=καραμανλισμός) δεν δικαιούται να ισχυρίζεται ότι είναι καθ'οιονδήποτε τρόπο συνεχιστής των εθνικών αγωνιστών της δεκαετίας του ΄40. Αυτό το γνωρίζουν φυσικά και οι ίδιοι. Όσο άσχετοι και αστοιχείωτοι και να είναι (που είναι) δεν μπορεί να μην το γνωρίζουν. Για τον λόγο αυτό προσπαθούν απεγνωσμένα να βγάλουν απ΄την μύγα ξύγκι προκειμένου να βρούν έστω και κάποια ψήγματα "ηρωισμού" και "αγωνιστικής" παράδοσης των προγόνων των ηγετών τους.

 Ένα τυπικό παράδειγμα είναι η περίπτωση της συγγραφέως Πηνελόπης Δέλτα, που ήταν η προγιαγιά του σημερινού πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά. Στο υπερ-σαμαρικό antinews είχε δημοσιευτεί προ 4 ετών το παρακάτω άρθρο σχετικά με το θέμα:
http://www.antinews.gr/2009/11/28/25696/

 Είναι ηλίου φαεινότερο ότι ο συντάκτης του άρθρου αυτού προσπαθεί να προσδώσει ένα ηρωικό "ανυπότακτο" προφίλ στο τζάκι του Σαμαρά προσπαθώντας έτσι να τον διαχωρίσει απ΄τους υπόλοιπους τζακάτους πολιτικάντηδες.
  Η προσπάθειά του εδράζεται στο γεγονός της αυτοκτονίας της Πηνελόπης Δέλτα την μέρα της εισόδου των Γερμανών κατακτητών στην Αθήνα το 1941. Έτσι εμμέσως πλην σαφώς προσπαθεί να "ηρωοποιήσει' τον Σαμαρά χαρακτηρίζοντας τον ως απόγονο ανυπότακτων.. Ακόμα λίγο και θα χαρακτήριζε την καθ'όλα αξιοσέβαστη Πηνελόπη Δέλτα ως την πρώτη αντιστασιακή.

 Από μία προσεκτική ανάγνωση του συγκεκριμένου άρθρου όμως προκύπτουν τελείως διαφορετικά συμπεράσματα.
Όπως φαίνεται, η Πηνελόπη Δέλτα αντιμετώπιζε σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα λόγω του τερματισμού της ερωτικής της σχέσης με τον Ίωνα Δραγούμη.
 Παραθέτουμε αυτούσιο το απόσπασμα απ΄το antinews:

  "Η Πηνελόπη βιώνει μαρτυρικά τον καταδικασμένο έρωτα της για τον Ίωνα! Θα κάνει δύο διαδοχικές απόπειρες αυτοκτονίας! Δεν μπορεί και δεν θέλει να κρύψει τον έρωτά της, τον ομολογεί στον άνδρα της διότι θέλει να είναι ειλικρινής κι ελπίζει πως θ’ αποκτήσει κάποτε την ελευθερία της. Όμως σκοντάφτει πάντα στους οικογενειακούς φραγμούς και στη δική της αίσθηση  καθήκοντος κι ευθύνης, απέναντι στον άνδρα της και τα παιδιά της. Η παράφορη σχέση της Πηνελόπης Δέλτα με τον Ίωνα Δραγούμη τελειώνει στα 1912, όταν αυτός συνδέεται με τη Μαρίκα Κοτοπούλη. Από τότε, η Πηνελόπη Δέλτα θα ντυθεί στα μαύρα, μέχρι το τέλος της ζωής της. Το πάθος της, για τον Δραγούμη παραμένει άσβεστο μέχρι τον θάνατό της! Μέσα σε δύο χιλιάδες και πλέον χειρόγραφες σελίδες περιγράφει τον έρωτά της και την σχέση της με τον ‘Ιωνα, μ’ έναν μοναδικό τρόπο!"

Με όλο τον σεβασμό λοιπόν στην μνήμη και το έργο της Πηνελόπης Δέλτα, φαίνεται ότι αντιμετώπιζε σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει απ΄τις αντιδράσεις της. Δύο απόπειρες αυτοκτονίες και ντύσιμο στα μαύρα για το υπόλοιπο της ζωής της για έναν αποτυχημένο έρωτα.

Το ίδιο άτυχη φάνηκε η Πηνελόπη Δέλτα και στην συνέχεια της ζωής της. Διαβάζουμε:
 "Το 1925 εκδηλώνονται τα πρώτα συμπτώματα της ασθένειας, που θα την καθηλώσει στην καρέκλα! Βαθμιαία παράλυση που έγινε ολική στο τέλος της ζωής της και της στέρησε και την τελευταία επιθυμία για ζωή!"

 Η ασθένεια που την ταλαιπωρούσε ήταν η πολυομελίτιδα.

 Μιλάμε λοιπόν για ένα άτομο που πέραν των πολύ σοβαρών ψυχολογικών της προβλημάτων, είχε να αντιμετωπίσει πλέον και τεράστια προβλήματα υγείας που σταδιακά την καθιστούσαν παράλυτη.
 Σίγουρα, η μοίρα στάθηκε πολύ άδικη με την Πηνελόπη Δέλτα, που πραγματικά βίωνε μία κόλαση.

 Στις 27 Απριλίου 1941, ημέρα εισόδου των Γερμανών στην Αθήνα πίνει το δηλητήριο που είχε μαζί της και πέντε μέρες μετά πεθαίνει. Στα παιδιά της άφησε το παρακάτω σημείωμα:

 
"Παιδιά μου, ούτε παπά, ούτε κηδεία. Παραχώστε με σε μια γωνιά του κήπου, αλλά μόνο αφού βεβαιωθείτε ότι δεν ζω πια. Φροντίστε τον πατέρα σας. Τον φιλώ σφιχτά. Π.Σ. Δέλτα"
  
 Όπως φαίνεται, στο αποχαιρετιστήριο σημείωμα που άφησε πουθενά δεν λέει ότι αυτοκτόνησε επειδή μπήκαν οι Γερμανοί στην Αθήνα.

  Το πιθανότερο και το λογικότερο είναι ότι η Πηνελόπη Δέλτα καταβεβλημμένη πλέον απ΄τα ψυχολογικά και σωματικά προβλήματα υγείας που την ταλαιπωρούσαν έκανε άλλη μία (την τρίτη) απόπειρα αυτοκτονίας. Ετούτη την φορά ήταν πετυχημένη. 
 Απλά συνέπεσε αυτή η τρίτη απόπειρα να γίνει την ημέρα της εισόδου των Γερμανών στην Αθήνα. Αυτήν την σύμπτωση εκμεταλλεύτηκαν αδέξια οι διάφοροι σαμαροφύλακες προκειμένου να παρουσιάσουν ότι η πρόγονος του τζακάτου Σαμαρά αυτοκτόνησε απ΄τον καημό της δήθεν επειδή η Ελλάς ετέθη υπό ξένη κατοχή...
 Αυτός ο τρόπος σκέψης θυμίζει τους αριστερούς που έψαχναν να βρουν ποιος απεβίωσε στις 17/11/1973 για να τον παρουσιάσουν ως "νεκρό του Πολυτεχνείου"...
 Μπουρδολογίες ολκής.

 

Tα Χριστούγεννα του 1941

Tα Χριστούγεννα του 1941 ήταν από τα πιο τραγικά στη σύγχρονη ελληνική Ιστορία.
 Μια χώρα κατακτημένη. Κάτω από την μπότα της τριπλής κατοχής, γερμανικής, ιταλικής, βουλγαρικής.
 Κι ένας λαός, νικητής μόλις πριν από ένα χρόνο εκεί στα βουνά της Αλβανίας, τώρα ταπεινωμένος και πεινασμένος.
Άνδρες, γυναίκες και παιδιά, κυρίως παιδιά, άφηναν την τελευταία τους πνοή στα πεζοδρόμια της πρωτεύουσας μπροστά στα μάτια των ανήμπορων περαστικών που δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα γιατί κι αυτοί πεινούσαν…

Οι πρώτες ελλείψεις και τα σημάδια της πείνας εμφανίστηκαν αμέσως μετά τη γερμανική εισβολή. Το φθινόπωρο οι περισσότεροι Αθηναίοι και οι κάτοικοι των μεγάλων πόλεων βλέπουν τους μισθούς και τις συντάξεις να εκμηδενίζονται. Οι αρχές Κατοχής απορροφούν μεγάλο μέρος της παραγωγής για τις ανάγκες των στρατευμάτων τους. Χρήματα, τρόφιμα, πρώτες ύλες λεηλατούνται. Ακόμη πολλοί εύποροι αγρότες κρύβουν τη σοδειά τους.
Σε όλα αυτά πρέπει να προστεθεί και ο κλοιός που έχουν σχηματίσει γύρω από όλη την κατεχόμενη Ευρώπη και την Ελλάδα οι βρετανικές δυνάμεις αποκλείοντας τη μεταφορά κάθε εμπορεύματος. Στις αρχές Νοεμβρίου στην Αθήνα, στις άλλες μεγάλες πόλεις και τα νησιά εμφανίζονται τα πρώτα αποκρουστικά σημάδια της πείνας.
Και το Δεκέμβριο αρχίζει η μεγάλη τραγωδία, αφού μαζί με την πείνα θερίζει και το πρωτοφανές κύμα ψύχους σε μια πρωτεύουσα που δεν έχει τρόπο για να ζεστάνει τους κατοίκους της.
 Εκείνο τον τραγικό χειμώνα του 1941-1942 η Ελλάδα πλήρωσε ακριβά τη ναζιστική κατοχή με χιλιάδες νεκρούς και με μεγάλα θύματα τα μικρά ελληνόπουλα.

«Δεν φαίνεται πουθενά ελπίδα»
 23 Νοεμβρίου 1941: Βλέπομε τα πρώτα οιδήματα πείνης. Ακόμα και τα χόρτα γίνονται δυσεύρετα. Παύουν οι κρατικές διανομές των λίγων τροφίμων με το δελτίο. Ο λαός έχει πέσει σε μαύρη απελπισία. Δεν φαίνεται πουθενά ελπίδα. Μοιρολατρικά περιμένει το χειρότερο.
23 Δεκεμβρίου: Διακόπτεται και η τροχιοδρομική συγκοινωνία.
27 Δεκεμβρίου: Η θερμοκρασία έχει πέσει κάτω από το μηδέν. Παγωμένα τα νερά. Εξαφανίζεται από την αγορά κάθε καύσιμη ύλη. Κι αν βρεις κάτι, δεν έχεις τα μέσα να το μαγειρέψεις.
Λένε ότι οι θάνατοι από πείνα στην Αθήνα περνούν τους χίλιους την ημέρα.
 Το ηθικό του λαού πέφτει συνεχώς.
Παρηγοριά σε τούτη τη θλίψη δίνουν άλλες παράλληλες σημειώσεις στο ημερολόγιο, στην ίδια χρονολογία: «Σήμερα το βράδυ, ήλθε στη γραμματεία της Λογίας(της ιεραποστολικής προσπάθειας του Συλλόγου Απόστολος Παύλος) πολύ ανήσυχη μια επισκέπτρια. Τα τρία παιδάκια ενός γνωστού μας δημοσίου υπαλλήλου έχουν προσβληθεί από αβιταμίνωση και κινδυνεύουν.
 Στο ταμείο και την αποθήκη δεν υπάρχει τίποτα.
Ο εκπρόσωπος της επιτροπής τής είπε τότε με μια αβέβαιη ελπίδα: Ξαναπεράστε αύριο, να ιδούμε τι μπορεί να γίνει.
 Την άλλη μέρα πρωί πρωί μπαίνει στο γραφείο ένας συνταξιούχος ηλικιωμένος στρατηγός.
 Άλλοτε ευτραφής, κολυμπάει στο κοστούμι του, που κρέμεται απάνω του σαν άδειo σακί.
 Ο επισκέπτης ακουμπάει πάνω στο γραφείο δύο σακουλάκια με χωριάτικο τραχανά και χυλοπίτες. Ήταν η «μερίδα της αγάπης» που ξεχώρισε από ένα δώρο που του έστειλε συμπατριώτης και παλιός στρατιώτης του.
 Όταν ξαναήλθε, η επισκέπτρια πήρε χαρούμενη τα σακουλάκια που την περίμεναν για τα τρία παιδιά. Δεν υπήρχε καλύτερο και σπανιότερο φάρμακο για την περίπτωσή τους».

Από το κατοχικό ημερολόγιο Δ.Σ. Σταμάτης, «Χρονικό 1940-1950» (στις «Μαρτυρίες 41-44. Η Αθήνα της Κατοχής» τόμος Α).

 Πηγή

H απρόκλητη επίθεση του ΕΛΑΣ κατά του ΕΔΕΣ στις 21/12/1944 στην Ήπειρο

 Όταν ξέσπασαν τα "Δεκεμβριανά" το 1944, ως γνωστόν, η Ελληνική Κυβέρνηση δεν είχε υπό τον άμεσο έλεγχο της κανένα τμήμα της Ελληνικής Επικράτειας πλην κάποιων οικοδομικών τετραγώνων γύρω από το ιστορικό ξενοδοχείο "Μεγάλη Βρετάνια". Ο ΕΑΜ - ΕΛΑΣ είχε επικρατήσει σε όλη την ύπαιθρο, ενώ τα λίγα Βρετανικά στρατεύματα στην Πάτρα και στην Θεσσαλονίκη είχαν κυκλωθεί από υπέρτερες δυνάμεις του ΕΛΑΣ (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός), που όμως τηρούσαν στάση αναμονής περιμένοντας το αποτέλεσμα της μάχης των Αθηνών. Στις 1.1.1945 βέβαια, υπάρχουν 2 ραδιοτηλεγραφήματα που στέλνονται από την ηγεσία του ΚΚΕ - ΕΑΜ στην Αθήνα και καλούν τα εκεί στρατεύματα να επιτεθούν αμέσως κατά των Άγγλων (ΚΚΕ επίσημα κείμενα τ. πέμπτος) τα οποία όμως δεν υλοποιήθηκαν


Η μοναδική περιοχή της Ελλάδας εκείνη την κρίσιμη στιγμή, που βρισκόταν εκτός κομμουνιστικού ελέγχου, ήταν η Ήπειρος. Η περιοχή αυτή βρισκόταν υπό τον έλεγχο των δυνάμεων της αντιστασιακής οργάνωσης ΕΔΕΣ (Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος) του στρατηγού Ναπολέοντος Ζέρβα. Ο Ζέρβας είχε υπό τις διαταγές του γύρω στους 9.000 καλά οργανωμένους αντάρτες και είχε υπό τον έλεγχο του την Πρέβεζα, την Φιλιππιάδα, την Ηγουμενίτσα, όλο τον ορεινό όγκο του Σουλίου και φυσικά τα Ιωάννινα που λίγους μήνες πριν είχε απελευθερώσει. Ο ΕΔΕΣ (η αλλιώς Εθνικές Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών) βρισκόταν σε διαδικασία αφοπλισμού και αποστράτευσης, ακολουθώντας τις οδηγίες της Ελληνικής Κυβέρνησης που είχε υπογράψει νόμο που προέβλεπε την αποστράτευση όλων των αντιστασιακών ομάδων.

Λίγες μέρες αφού ξεκίνησε η ένοπλη αναμέτρηση του Δεκέμβρη στην Αθήνα, ο ΕΛΑΣ άρχισε να συγκεντρώνει δυνάμεις από την Θεσσαλία και την Στερεά Ελλάδα στις παρυφές των μονάδων του ΕΔΕΣ, για να επιτεθεί. Η απόφαση για επίθεση κατά του Ζέρβα πάρθηκε στις 4.12.1944 με την ολοφάνερα πλαστή δικαιολογία ότι πρόθεση της αδελφοκτόνου αυτής επίθεσης ήταν να εμποδίσει τον Ζέρβα να μεταφέρει τις δυνάμεις του στην Αθήνα. Το σχέδιο που εκπόνησε η ηγεσία του ΕΛΑΣ προέβλεπε την κίνηση τριών "μεραρχιών" και μιας "ταξιαρχίας" (εννοείται πως τα ονόματα των μονάδων δεν είχαν καμία σχέση με το μέγεθος τους λ.χ. μια "μεραρχία" του ΕΛΑΣ δεν είχε πάνω από 4.000 άνδρες) εν είδει λαβίδας προς δύο κατευθύνσεις ανάμεσα στους ορεινούς όγκους που κατείχαν οι οπλοφόροι του ΕΔΕΣ. Αρχηγοί της επίθεσης ορίστηκαν ο Στέφανος Σαράφης και ο Άρης Βελουχιώτης. Χωρίς να μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια ο αριθμός των επιτιθεμένων, είναι σίγουρο πως ο ΕΛΑΣ είχε την αριθμητική υπεροπλία στην αναμέτρηση, ενώ χρησιμοποίησε τις πλέον καλύτερα εξοπλισμένες και εμπειροπόλεμες μονάδες του.

Ο Ζέρβας πληροφορήθηκε αμέσως την συγκέντρωση των τμημάτων του ΕΛΑΣ και ζήτησε με επείγον σήμα του από τον επικεφαλής των Κυβερνητικών στρατευμάτων στρατηγό Σκόμπυ, να τον ανεφοδιάσει για να επιτεθεί πρώτος και έτσι να αποκτήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων καθώς το μέτωπο που όφειλε να υπερασπιστεί ήταν τόσο εκτεταμένο (300 χλμ) που ήταν αδύνατο να κρατηθεί. Ο Σκόμπυ αρνήθηκε και διέταξε τον Ζέρβα να αμυνθεί στις τοποθεσίες που κατείχε, χωρίς να εκδηλώσει καμία επιθετική ενέργεια.

Η αναμενόμενη επίθεση του ΕΛΑΣ εκτοξεύθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 1944. Στον τομέα της Άρτας και της Φιλιππιάδας οι δυνάμεις του ΕΔΕΣ άντεξαν με δυσκολία τις επιθέσεις των κομμουνιστών Στον τομέα των Ιωαννίνων όμως, οι οπλοφόροι του ΕΛΑΣ που επιτέθηκαν προς τα βόρεια, διέσπασαν γρήγορα τις ανίσχυρες αμυντικές γραμμές του ΕΔΕΣ και βάδισαν προς Ιωάννινα. Ο κίνδυνος αιχμαλωσίας του Ζέρβα και της πλειοψηφίας των ανδρών του, υπήρξε ορατός. έτσι το απόγευμα της 22ης Δεκεμβρίου, το γενικό αρχηγείο του ΕΔΕΣ εξέδωσε διαταγή γενικής συμπτήξεως με κατεύθυνση την Πρέβεζα. Μέχρι της 28 Δεκεμβρίου, όλα τα μάχιμα τμήματα του ΕΔΕΣ είχαν περιοριστεί σε μια στενή λωρίδα γης γύρω από την Πρέβεζα. Στις 28 και 29 Δεκεμβρίου ο Βρετανικός στόλος εκκένωσε την Ηγουμενίτσα και την Πρέβεζα από τα στρατεύματα του ΕΔΕΣ τα οποία μετέφερε στην Κέρκυρα. Στις 30 Δεκεμβρίου η Ήπειρος βρισκόταν υπό τον πλήρη έλεγχο του ΕΛΑΣ.

Τα αποτελέσματα της δεκαήμερης αυτής εμφύλιας αναμέτρησης ήταν 170 νεκροί και 347 τραυματίες από την πλευρά του ΕΔΕΣ, ενώ ο στρατηγός Σαράφης στα απομνημονεύματα του αναφέρει πως ο ΕΛΑΣ στις μάχες αυτές είχε συνολικά 680 νεκρούς και τραυματίες. Σύμφωνα με τον Χρήστο Παπαδάτο, ανώτατο αξιωματικό του ΕΔΕΣ τότε, οι Ελασίτες εκτέλεσαν πολλούς εθνικόφρονες στην περιοχή Λάκκας Σουλίου μετά την κατάληψη της, καθώς η περιοχή αυτή στήριζε έντονα με στρατιώτες και υλικό τον ΕΔΕΣ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η σύντομη αυτή εμφύλια διαμάχη που περιγράψαμε μπορεί να μας οδηγήσει σε μια σειρά από σημαντικά συμπεράσματα. Το πρώτο και σημαντικότερο, κατά την άποψη μας, είναι ότι η κομμουνιστική απόπειρα για κατάληψη της εξουσίας τον Δεκέμβριο, δεν ήταν μια αυθόρμητη λαϊκή εξέγερση κατά του "Κυβερνητικού αυταρχισμού του συλλαλητηρίου της 3ης Δεκεμβρίου" όπως την παρουσίασαν οι ηγέτες του ΚΚΕ και οι ασχολούμενοι με την Ιστορία που κινούνται στον ιδεολογικό αυτό χώρο. Ήταν μια συνειδητή και προσεκτικά σχεδιασμένη στάση του ΚΚΕ και των σχηματισμών που επηρέαζε, που έλαβε μια πανελλήνια χροιά και που δεν περιορίστηκε μόνο στην Αθήνα.

Το δεύτερο συμπέρασμα είναι, ότι η κομμουνιστική εξέγερση του Δεκεμβρίου απέτυχε χάρις τα παιδαριώδη λάθη της ηγεσίας του (πολιτικής και στρατιωτικής). Είναι πραγματικά απορίας άξιο για ποιο λόγο η κομμουνιστική ηγεσία επέλεξε να εγκλωβίσει τις καλύτερες της δυνάμεις στην απομονωμένη Ήπειρο κατά του αδύναμου, εκείνη την εποχή, Ζέρβα, αντί να τις μεταφέρει στην Αθήνα, όπου θα εξελισσόταν η κύρια αναμέτρηση. Πολλοί ιστορικοί υποστηρίζουν βάσιμα, πως η μεταφορά των δυνάμεων αυτών στην Αθήνα θα έγερνε την πλάστιγγα υπέρ των κομμουνιστών. Η σκέψη που αποδίδεται στην τότε κομμουνιστική ηγεσία ότι ο Ζέρβας δήθεν θα ενίσχυε.....τον Σκόμπυ είναι μάλλον προϊόν τολμηρής φαντασίας. Ο Ζέρβας εκείνη την χρονική στιγμή , όπως αποδείχθηκε άλλωστε, δεν μπορούσε να βοηθήσει ούτε τον ίδιο τον εαυτό του.

Το τρίτο συμπέρασμα που βγάζουμε είναι πως, το ΚΚΕ και οι οργανώσεις του είχαν την εμπλοκή σε εμφύλιο πόλεμο ως μια ευκταία τελική εκκαθαριστική λύση, στην οποία δεν είχαν ιδιαίτερους δισταγμούς να καταφύγουν. Στο κλίμα αυτό κινούνται και πολλοί νεότεροι "ιστορικοί" που σχεδόν πανηγυρίζουν για το αποτέλεσμα της εμφύλιας σύρραξης που περιγράψαμε, υποστηρίζοντας ότι οι κομμουνιστές πολεμούσαν καλύτερα", "ήταν γενναιότεροι" κτλ. Σύμφωνα πάντως με τον Κρις Γούντχάουζ, "οι ομάδες ανταρτών του ΕΔΕΣ είχαν συγκροτηθεί με νοοτροπία να πολεμούν αποτελεσματικότερα τους Γερμανούς, ενώ του ΕΛΑΣ για να πολεμούν όσους αντιδρούν στους ιδεολογικούς σκοπούς του ΚΚΕ".


 Πηγή: http://www.istorikathemata.com/2010/01/21-1944.html